thumb| Autunit (też otunit) – minerał z gromady minerałów uranylu. Należy do minerałów rzadkich, występuje tylko w niektórych rejonach Ziemi. Nazwa pochodzi od miejscowości Autun we Francji.
Charakterystyka
Właściwości Zazwyczaj tworzy kryształy o pokroju tabliczkowym, płytkowym, blaszkowe. Tworzy bipiramidy i zbliźniaczenia. Występuje w skupieniach ziemistych, łuseczkowych. Tworzy naskorupienia i naloty. W świetle ultrafioletowym wykazuje jaskrawą żółtozieloną fluorescencję. Jest bogaty w tlenek uranu (do 61% UO3); domieszki magnezu, wapnia i protaktynu. Rozpuszcza się w kwasie azotowym, barwi płomień na pomarańczowo-czerwono. Ze względu na podobieństwo wykształcenia kryształów do miki jest nazywany „miką uranową”. Promieniotwórczy.
Chemizm Teoretycznie odmiana zawierająca 8 cząsteczek wody krystalizacyjnej ma skład 58% , 5,69% CaO, 14,39% i 21,92% .
Odmiany Obok opisywanego autunitu wapniowego do grupy autunitu należą minerały wzorze ogólnym –, gdzie A = Cu, Ca, Ba, Ni, Mn, Fe lub (HAl) oraz T = P lub As.
Na powietrzu ulega częściowemu i odwracalnemu odwodnieniu do meta-autunitu zawierającego 6 cząsteczek wody krystalizacyjnej, . Grupa meta-autunitu obejmuje szereg minerałów o wzorze ogólnym –, gdzie AII = Cu, Ca, Ba, Ni, Fe, Mn, Zn, Co lub Mg oraz –, gdzie AI = Na, K, lub .
Geneza Jest wtórnym minerałem uranu powstającym przy wietrzeniu i utlenianiu uraninitu i blendy smolistej w pegmatytach i hydrotermalnych złożach uranu, nawet przy jego nikłych ilościach. Spotykany również w utlenionych złożach uranu w skałach osadowych. Najczęściej współwystępuje z takimi minerałami, jak torbernit, uraninit, meta-autunit, metatorbernit
Występowanie Na świecie: Francja (Autun), Niemcy (Hagendorf), USA (Wyżyna Kolorado, okolice jeziora Athabaska), Wielka Brytania (Kornwalia), Portugalia, Włochy.
W Polsce: Trzcińsko, Kowary, Ogorzelec, Skalna Brama k. Szklarskiej Poręby, Radoniów, Miedzianka, Złoty Stok.
Zastosowanie ruda uranu interesujący dla kolekcjonerów
Zobacz też minerały uranylu minerały promieniotwórcze minerały metamiktyczne
Przypisy
Kategoria:Minerały uranylu Kategoria:Fosforany (minerały)