17-ы латышскі батальён шуцманшафта «Відзэмэс» (, ) — латышскае калабарацыянісцкае ваенізаванае фарміраванне часоў Другой сусветнай вайны, якое супрацоўнічала з нямецкімі акупацыйнымі ўладамі. Гісторыя Утвораны 21 снежня 1941 года ў Рызе, стаўшы адным з першых латышскіх паліцэйскіх батальёнаў. Камандзірам прызначаны капітан Альфонс Ф. Скрауя. Першапачаткова налічваў 279 салдат, 47 малодшых афіцэраў і 10 старэйшых афіцэраў. 28 снежня быў адпраўлены цягніком у Беларусь. З 1 студзеня 1942 года па сярэдзіну сакавіка 1942 года дыслакаваўся ў Лепелі у былых казармах РСЧА. Афіцыйную назву «Відзэмэс» (Відзэмскі) атрымаў 9 студзеня 1942. Пасля завяршэння навучання пачаў несці службу ў раёне гарадоў Полацк і Віцебск. На працягу службы батальёнам камандаваў капітан Карліс Герберс, трыма ротамі батальёна кіравалі капітан Пурмаліс і старэйшыя лейтэнанты Суна і Вілкс адпаведна. Падпарадкоўваўся непасрэдна кіраўніцтву рэйхскамісарыята Остланд, а таксама вышэйшаму кіраўніцтву СС і акупацыйнай паліцыі.
Асноўнымі задачамі батальёна былі барацьба з партызанамі і вынішчэнне яўрэйскага насельніцтва. У лютым 1942 года камандзіраваны ў Полацк, 1-я рота ахоўвала чыгунку Віцебск—Полацк. Па вяртанні ў Лепель 28 лютага 1942 года прымаў удзел у ліквідацыі Лепельскага гета, калі было забіта больш за 1500 яўрэяў. 9 сакавіка батальён уступіў у першыя баі з беларускімі партызанамі ў балотах Лепеля і на працягу месяца вёў супраць іх там упартыя і кровапралітныя баі.
У маі 1942 года ўвесь батальён быў перабазаваны ва Украіну, у Днепрапятроўск, на працягу першых тыдняў ён нёс каравульную службу. Пасля баёў пад Харкавам падраздзяленне прыйшлося фактычна расцягнуць на некалькі кіламетраў, каб падрыхтаваць яго на выпадак магчымага прасоўвання савецкіх войск на Украіну. Аднак неўзабаве пагроза наступлення была ліквідаваная. 21 ліпеня батальён вярнуўся ў Днепрапятроўск, дзе яго камандзірам стаў падпалкоўнік Яніс Ніканс. Батальён працягнуў несці службу аж да мая 1943 года.
Пастаянныя сутычкі з партызанамі аслабілі і так не занадта моцны батальён, і ў рэшце рэшт асабовы склад быў перапраўлены спачатку ў Кіеў, потым у Оўруч, дзе яго далучылі да 25-га латышскага батальёна шуцманшафта «Абавас», які знаходзіўся паблізу БеларусіЛатышский солдат во время Второй мировой войны = Latviešu karavīrs Otra Pasaules kara laikā (латыш.) / Освалд Фрейвалд. — Воспоминания и документы. — Мюнстер: Даугавас ванаги, 1972. — Т. 2. — С. 172-173. — 408 с..
Узбраенне і забеспячэнне Першапачаткова батальён адчуваў сур’ёзны дэфіцыт узбраення і абмундзіравання, аднак гэтую праблему немцам удалося вырашыць да канца снежня. Аднак цяжкае ўзбраенне не пастаўлялася нават пасля заканчэння навучання яго вайскоўцаў. Кожны баец насіў нарукаўныя павязкі з кветкамі латышскага нацыянальнага сцяга.
Крыніцы
Літаратура Daugavas Vanagu Centrālās Pārvaldes Izdevums - Latviešu kaŗavīrs Otra pasaules kaŗa laikā, Toronto: 1972, 2.sējums, 169. lpp Phil Nix, George Jerome, The Uniformed Police Forces of the Third Reich 1933-1945, 2006
Спасылкі LATVIAN BATTALION IN POLAND AND WHITE RUSSIA. 17th VIDZEMES BATTALION
Катэгорыя:ШуцманшафтКатэгорыя:Калабарацыянізм у Вялікай Айчыннай вайне