Atak pociskami manewrującymi na Damaszek i Hims – seria uderzeń z morza i powietrza na przypuszczalne lokalizacje broni chemicznej w Syrii przeprowadzonych przez Stany Zjednoczone, Francję i Wielką Brytanię 14 kwietnia 2018 roku tuż po godzinie 4:00 czasu miejscowego (UTC+3).

Przedstawiciele państw uczestniczących w ataku stwierdzili, że dokonali uderzenia w odpowiedzi na atak chemiczny przeprowadzony 7 kwietnia 2018 roku w syryjskim mieście Duma.

Podłoże konfliktu 7 kwietnia 2018 roku doszło przypuszczalnie do ataku bronią chemiczną w syryjskim mieście Duma, gdzie odnotowano śmierć ponad 60 osób. Z powodu ataku Rada Bezpieczeństwa ONZ opracowywała rozwiązania mające pomóc w reakcji na domniemany atak chemiczny.

Państwa, które brały udział w nalotach, utrzymywały, że syryjski rząd dokonał ataku chemicznego w Dumie, natomiast Syria, podobnie jak sprzymierzona Rosja i Iran, oświadczyła, że nie jest za to odpowiedzialna.

W nocy z 8 na 9 kwietnia doszło prawdopodobnie do przeprowadzonego przez dwa izraelskie myśliwce F-15I ataku lotniczego na bazę T4 (At-Tijas), w której stacjonowali Irańczycy. Syryjskie Obserwatorium Praw Człowieka podało, że w uderzeniu zginęło czternaście osób.

Operacja wojskowa Prezydent Stanów Zjednoczonych Donald Trump, wraz z sojusznikami, Francją i Wielką Brytanią, ogłosił atak na syryjski rząd. Trump powiedział: „W żadnych okolicznościach Ameryka nie dąży do niezrozumiałej obecności w Syrii”. Niedługo po wygłoszeniu przez prezydenta Trumpa przemówienia z Białego Domu w Damaszku było słychać silne eksplozje.

thumb|left|James Mattis (sekretarz obrony Stanów Zjednoczonych) i Joseph Dunford (przewodniczący Kolegium Połączonych Szefów Sztabów) informujący dziennikarzy o ataku

Uderzenie przeprowadzone zostało przez wojska lotnicze i marynarkę wojenną Stanów Zjednoczonych, wojska lotnicze i marynarkę wojenną Francji oraz wojska lotnicze Wielkiej Brytanii. Siły atakujące wykorzystały pociski manewrujące odpalane z okrętów i samolotów. Amerykanie użyli krążownika typu Ticonderoga, dwóch niszczycieli typu Arleigh Burke i jednego okrętu podwodnego typu Virginia oraz samolotów bombowych B-1B Lancer. W sumie Amerykanie odpalili 66 pocisków Tomahawk i 19 pocisków JASSM; dla tych drugich było to pierwsze użycie w warunkach bojowych. Oprócz tego Amerykanie zapewnili lotnictwu osłonę w postaci myśliwców F-15 i F-16 oraz samolotu walki elektronicznej EA-6B Prowler.

Francuzi delegowali do operacji fregatę „Languedoc” typu Aquitaine i pewną liczbę myśliwców wielozadaniowych Dassault Rafale (wykorzystano pociski manewrujące SCALP-EG w wersji lotniczej i morskiej), a Brytyjczycy – samoloty uderzeniowe Tornado GR.4 (wykorzystano pociski Storm Shadow).

Rozpoznanie przed, w trakcie i po operacji wykonywały drony RQ-4B Block 40 i samoloty załogowe RC-135U.

Sekretarz obrony Stanów Zjednoczonych James Mattis powiedział, że w pierwszym ataku użyto ponad dwukrotnie więcej pocisków w porównaniu z atakiem powietrznym Stanów Zjednoczonych na bazę lotniczą Szajrat (2017). Generał Kenneth McKenzie z US Marine Corps podał, że odpalono łącznie 105 pocisków manewrujących, i określił uderzenie jako „precyzyjne, przytłaczające, efektywne”.

Syria odpowiedziała, używając systemów obrony powietrznej, a państwowe media wyemitowały materiały wideo, które przedstawiały odpalone pociski przeciwlotnicze. Generał McKenzie powiedział, że Syryjczycy wystrzelili około 40 pocisków przeciwlotniczych, ale żaden z nich nie trafił, a po upadku na ziemię pociski te mogą stanowić zagrożenie dla osób postronnych.

Przewodniczący Kolegium Połączonych Szefów Sztabów, Joseph Dunford, przekazał informację, że na cel ataku wybrano trzy lokalizacje: centrum badawcze w Damaszku, obiekt nieopodal Hims, w którym miała być magazynowana broń chemiczna, a także magazyn, w którym przechowywano sprzęt, i centrum dowodzenia – również w okolicy Hims. Brytyjskie Ministerstwo Obrony poinformowało, że pociski wystrzelone z czterech brytyjskich Tornad GR.4 trafiły w pozycje w Hims, gdzie miała znajdować się broń chemiczna.

Oświadczenia Państwa będące stronami konfliktu Syria W syryjskiej telewizji państwowej poinformowano, że Syria odpowiedziała na ataki wystrzeliwując pociski przeciwlotnicze. Stwierdzono również, iż w pobliżu miasta Al-Kiswa (na południe od Damaszku) syryjska obrona powietrzna zestrzeliła trzynaście nadlatujących pocisków.

Francja 14 kwietnia prezydent Emmanuel Macron powiedział w oświadczeniu, że „czerwona linia [Francji] została przekroczona”, odnosząc się tymi słowami do poprzednich ataków w Dumie. Poinformował także, iż syryjski rząd „bez wątpienia” przeprowadził atak, i opisał naloty jako mające na celu zatrzymanie produkcji syryjskiej broni chemicznej.

Wielka Brytania W trakcie ogłaszania ataku, premier Theresa May poinformowała, że „nie było żadnej praktycznej alternatywy aniżeli użycie siły” by zaradzić użyciu przez syryjski rząd broni chemicznej.

Stany Zjednoczone Prezydent Donald Trump ogłosił agresję w telewizyjnym przemówieniu, argumentując, że naloty były częścią starań mających na celu powstrzymanie Asada przed użyciem broni chemicznych. Stwierdził, że Stany Zjednoczone były „przygotowane kontynuować te przeciwdziałania” do momentu aż rząd w Syrii zaprzestanie korzystania z broni chemicznych.

Amerykański dziennik „The New York Times” doniósł, że reakcje pierwotnie były podzielone między kręgami adherentów, gdzie członkowie Partii Republikańskiej (ugrupowanie Trumpa) zasadniczo wspierali inicjatywę, natomiast przedstawiciele Partii Demokratycznej w znacznym stopniu byli krytyczni wobec tego typu działań. Republikanie, Tom Cotton i Orrin Hatch, pochwalili atak. Senator Demokratów, Tim Kaine, powiedział, że ingerencja przyniosłaby efekt przeciwny do zamierzonego, przy czym ostrzegł, że Trump był zbyt ochoczy do prowadzenia wojny. Kaine podkreślił w swojej wypowiedzi, że „decyzja prezydenta Trumpa by dokonać ataku z powietrza przeciwko syryjskiemu rządowi bez zgody Kongresu jest niezgodna z prawem i – bez szerszej strategii – jest ona lekkomyślna”.

Inne państwa Australia Premier Malcolm Turnbull poparł atak, określając go jako „wyraźny przekaz” dla Asada. Turnbull zauważył, że Iran, jako główny sojusznik Rosji i Syrii, musi wywrzeć presję na reżim by powstrzymać nadużywanie przez nich prawa międzynarodowego i praw człowieka.

Kanada Premier Justin Trudeau w swoim oświadczeniu poparł naloty koalicji.

Polska Prezydent Polski Andrzej Duda, w sprawie przeprowadzonej w Syrii koalicyjnej operacji, stwierdził: „Wspieramy te działania, ponieważ były one potrzebne. Uczciwe państwa nie mogą dopuścić do tego, żeby niewinni ludzie byli zabijani przy użyciu broni chemicznej”.

Przypisy

Kategoria:2018 w Syrii Kategoria:Wojna domowa w Syrii Kategoria:Ataki powietrzne Kategoria:Siły Powietrzne Stanów Zjednoczonych Kategoria:Działania wojenne marynarki Stanów Zjednoczonych Kategoria:Royal Air Force Kategoria:Francuskie Siły Powietrzne Kategoria:Działania zbrojne w 2018 Kategoria:Operacje wojskowe po roku 1990 Kategoria:Hims Kategoria:Historia Damaszku