Politechnika Krakowska im. Tadeusza Kościuszki – publiczna uczelnia o profilu technicznym w Krakowie.
Uczelnia oferuje kształcenie na studiach stacjonarnych i niestacjonarnych I i II stopnia oraz w Szkole Doktorskiej i na studiach podyplomowych. W ofercie edukacyjnej Politechniki znajduje się ponad 30 kierunków studiów w języku polskim. Ponadto, niektóre kierunki prowadzone są także w języku angielskim, a dwa kierunki w języku ukraińskim. Tak duży wybór oznacza różnorodność poszukiwań intelektualnych oraz rozwiązywanie ambitnych zadań pod okiem wykwalifikowanej kadry naukowejPolitechnika Krakowska [dostęp: 1.12.2023].
W 2018 r. Politechnika Krakowska znalazła się w światowym rankingu najlepszych szkół wyższych w poszczególnych dyscyplinach – Academic Ranking of World Universities (ARWU). Politechnika Krakowska została sklasyfikowana w kategorii „Inżynieria” w dyscyplinie naukowej „Inżynieria chemiczna”. Klasyfikacja w rankingu Szanghajskim 2019, w kategorii Inżynieria mechaniczna.
Według wyników ewaluacji działalności naukowej za lata 2017-2021 Politechnika Krakowska znalazła się w gronie trzech najlepszych uczelni w Polsce. Uczelnia poddała ewaluacji działalność naukową w ramach 8 dyscyplin: architektura i urbanistyka, informatyka techniczna i telekomunikacja, automatyka, elektronika i elektrotechnika; inżynieria chemiczna; inżynieria lądowa i transport; inżynieria materiałowa; inżynieria mechaniczna, inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka. Zgodnie z ostatecznymi decyzjami Ministerstwa Edukacji i Nauki wszystkie otrzymały kategorię naukową A+ (poziom wiodący) lub A (poziom bardzo dobry)Politechnika Krakowska [dostęp: 1.12.2023].
Patron Patronem Politechniki Krakowskiej jest od 1976 roku Tadeusz Kościuszko. Bohater narodu polskiego i amerykańskiego. Był nie tylko znakomitym dowódcą, ale też zdolnym inżynierem fortyfikatorem. Thomas Jefferson, trzeci prezydent USA i jeden z ojców założycieli tego kraju powiedział o nim: "najczystszy z mężów wolności jakiego kiedykolwiek znałem".
Tadeusz Kościuszko swoimi poglądami wyprzedzał epokę, w której żył był jednym z pierwszych przeciwników niewolnictwa w Stanach Zjednoczonych. Politechnika Krakowska stara się w swojej misji czerpać z dziedzictwa swojego patrona poprzez kultywowanie takich wartości jak: dążenie do prawdy, szacunek dla wiedzy i umiejętności, rzetelność w ich udostępnianiu i upowszechnianiu, otwartość na nowe idee, poszanowanie godności osobistej i praw obywatelskich człowieka, a także respektowanie swobód akademickichPolitechnika Krakowska [dostęp: 1.12.2023].
Historia thumb|Historia Politechniki Krakowskiej rozpoczęła się utworzeniem kilku wydziałów politechnicznych na Akademii Górniczej w Krakowie Powstanie Politechniki Krakowskiej związane jest z konsekwencjami społeczno-politycznymi II wojny światowej. Wyniszczony kraj potrzebował inżynierów zdolnych do jego odbudowy. Ponadto w wyniku zmian terytorialnych Politechnika Lwowska, będąca najstarszą polską uczelnią techniczną, znalazła się w granicach ZSRR. Wobec zaistniałej sytuacji prof. Izydor Stella-Sawicki, który przed wojną kierował Katedrą Budownictwa i Inżynierii na Akademii Górniczej, zaproponował utworzenie wyższej szkoły technicznej w Krakowie. Koncepcja spotkała się z przychylnością rektora AG, prof. Walerego Goetla, jak i poparciem ministra oświaty, Stanisława Skrzeszewskiego. W 1945 roku minister oświaty zezwolił na organizację przy Akademii Górniczej wydziałów politechnicznych: Architektury, Leśnego oraz Inżynierii Lądowej, Wodnej i Mierniczej. Miały one odrębność administracyjną i budżetową, a także własny senat. Prorektorem nowo powstałych wydziałów został prof. Stella-Sawicki.
19 listopada 1946 władze państwowe wydały dekret o utworzeniu w ramach AG Wydziałów: Architektury, Inżynierii i Komunikacji, nazwanych Wydziałami Politechnicznymi. Akt posiadał moc wsteczną obowiązującą od 1 kwietnia 1945, a dzień ten uznano za datę powstania Politechniki. W 1947 roku siedziby wydziałów przeniesiono do zaadaptowanych do celów edukacyjnych budynków przy ulicy Warszawskiej – dawnych austriackich koszar wojskowych im. arcyksięcia Rudolfa, które w okresie międzywojennym nosiły imię króla Jana III Sobieskiego. Pierwszym rektorem Politechniki Krakowskiej został prof. Ludomir Sleńdziński. Pełną niezależność uczelnia uzyskała 7 lipca 1954, gdy podjęto uchwałę nr 409 Rady Ministrów w sprawie utworzenia Politechniki Krakowskiej.. 30 września 1976 nadano jej imię Tadeusza Kościuszki; memoriał w tej sprawie przedłożył senatowi uczelni w 1974 wykładowca budownictwa stalowego Stanisław Weiss (syn Wojciecha).
Niemal od początku swego istnienia Politechnika Krakowska realizowała szeroki program działalności badawczej i współpracy z przemysłem. W efekcie do początku lat 70. trzy z czterech jej wydziałów uzyskały pełne uprawnienia akademickie do nadawania stopni naukowych doktora i doktora habilitowanego. W 1966 roku utworzono piąty w kolejności Wydział Chemiczny (po zmianach Wydział Inżynierii i Technologii Chemicznej). 9 lat później powstał Wydział Transportu (po zmianach Wydział Inżynierii Elektrycznej i Komputerowej Politechniki Krakowskiej). W 1999 utworzono siódmy Wydział; po zmianach jest to Wydział Informatyki i Telekomunikacji Politechniki Krakowskiej.
Od 2019 roku działalność badawcza pracowników uczelni koncentruje się wokół ośmiu dyscyplin naukowych, które zostały wyłonione m.in. na podstawie analizy potencjału badawczego i dorobku publikacyjnego pracowników. Wiodącymi dyscyplinami naukowymi na Politechnice Krakowskiej są: architektura i urbanistyka; automatyka, elektronika i elektrotechnika; informatyka techniczna i telekomunikacja; inżynieria chemiczna; inżynieria lądowa i transport; inżynieria materiałowa; inżynieria mechaniczna oraz inżynieria środowiska, górnictwo i energetykaPolitechnika Krakowska na drodze zmian, pk.edu.pl [dostęp: 4.01.2024].
Wskazanie głównych obszarów działalności badawczej umożliwiło oparcie struktury organizacyjnej uczelni na wydziałach skupionych wokół dyscyplin. W związku z tymi zmianami od 1 października 2019 r. na Politechnice Krakowskiej powołano nowy wydział – Inżynierii Materiałowej i Fizyki, a dwa inne wydziały rozszerzyły profil działania i zmieniły nazwy. Wydział Fizyki, Matematyki i Informatyki został przekształcony w Wydział Informatyki i Telekomunikacji, a Wydział Inżynierii Środowiska w Wydział Inżynierii Środowiska i Energetyki.
Wydziały mały|240x240px|Wydział Inżynierii Lądowej thumb|Wydział Architektury Wydział Architektury – dziekan: dr hab. inż. arch. Magdalena Kozień-Woźniak, prof. PK Wydział Informatyki i Matematyki – dziekan: dr hab. inż. Paweł Pławiak, prof. PK Wydział Inżynierii Elektrycznej i Komputerowej – dziekan: dr hab. inż. Maciej Sułowicz, prof. PK Wydział Inżynierii Lądowej – dziekan: dr hab. inż. Lucyna Domagała, prof. PK Wydział Inżynierii Materiałowej i Fizyki – dziekan: dr hab. inż. Janusz Mikuła, prof. PKWydział Inżynierii Materiałowej i Fizyki. oficjalna strona [dostęp 2022-05-26]. Wydział Inżynierii Środowiska i Energetyki – dziekan: prof. dr hab. inż. Sławomir Grądziel Wydział Inżynierii i Technologii Chemicznej – dziekan: dr hab. inż. Piotr Michorczyk, prof. PK Wydział Mechaniczny – dziekan: prof. dr hab. inż. Marek S. Kozień
Szkoła Doktorska Powołana 29 maja 2019 rokuZarządzenie nr 27 Rektora Politechniki Krakowskiej im. Tadeusza Kościuszki z dnia 29 maja 2019 r. znak R.0201.36.2019 [dostęp: 1.12.2023] Szkoła Doktorska Politechniki Krakowskiej zgodnie z przyjętymi zasadami proponuje kształcenie w ośmiu dyscyplinach naukowych, w których Politechnika Krakowska posiada uprawnienia do nadawania stopnia doktora. Nadzór merytoryczny nad SD PK sprawuje Rada Szkoły Doktorskiej PK, w skład której wchodzą m.in. pracownicy naukowi uczelni reprezentujący dyscypliny naukowe. Radzie przewodniczy Dyrektor Szkoły. Funkcję tę pełni dr hab. inż. Małgorzata Cimochowicz-Rybicka, prof. PKSzkoła Doktorska Politechniki Krakowskiej [dostęp: 1.12.2023].
Jednostki pozawydziałowe alt=Betonowe kajaki stworzone przez studentów dzięki wsparciu FutureLab PK|mały|Betonowe kajaki stworzone przez studentów dzięki wsparciu FutureLab PKAkademicki Inkubator Przedsiębiorczości Biblioteka Politechniki Krakowskiej Centrum Dostępności Centrum Badawcze – Laboratorium Ekstremalnie Niskich Temperatur Centrum Edukacji i Innowacji Dydaktycznych Centrum Pedagogiki i Psychologii Centrum Rozwoju i Kompetencji Przemysł 4.0 Centrum Sportu i Rekreacji Centrum Szkolenia i Organizacji Systemów Jakości Centrum Transferu Technologii Centrum Wsparcia Społeczności Akademickiej PK FutureLab PK Kolegium Nauk Społecznych Małopolskie Centrum Budownictwa Energooszczędnego Międzynarodowe Centrum Kształcenia Międzyuczelniane Centrum Nowych Technik i Technologii Medycznych Muzeum Politechniki Krakowskiej Studium Języków Obcych
Poczet rektorów
alt=Stare czarno-białe zdjęcie portretowe, przedstawiające mężczyznę z obfitymi wąsami.|mały|Izydor Stella-Sawicki Izydor Stella-Sawicki (1945–1948) Ludomir Sleńdziński (1948–1956) Bronisław Kopyciński (1956–1965) Kazimierz Sokalski (1965–1968) Jan Kaczmarek (1968 p.o.) Jan Wątorski (1968–1972) Władysław Muszyński (1972–1975) Bolesław Kordas (1975–1981) Roman Ciesielski (1981–1982) Tadeusz Środulski (1982–1987) Władysław Muszyński (1987–1990) Józef Nizioł (1990–1996) Kazimierz Flaga (1996–2002) Marcin Chrzanowski (2002–2005) Józef Gawlik (2005–2008) Kazimierz Furtak (2008–2016) Jan Kazior (2016–2020) Andrzej Białkiewicz (2020–2023) Andrzej Szarata (od 2023)
Władze alt=rektor Politechniki Krakowskiej prof. Andrzej Szarata siedzi przy biurku w swoim gabinecie|mały|Rektor Politechniki Krakowskiej prof. Andrzej Szarata Rektor
prof. dr hab. inż. Andrzej Szarata
Prorektorzy dr hab. inż. Magdalena Niemczewska-Wójcik, prof. PK dr inż. Marek Bauer dr hab. inż. arch. Tomasz Kapecki, prof. PK prof. dr hab. inż. Katarzyna Bizon Rada uczelni
dr Rafał Świerczyński (Przewodniczący Rady Uczelni) dr inż. Aleksandra Burczyk mgr inż. Marcin Styrna prof. dr hab. inż. Wiesław Zima dr hab. Jacek Jaśtal, prof. PK dr hab. inż. Stanisław Młynarski, prof. PK Krzysztof Szydłowski (przedstawiciel Samorządu Studentów)
Wykładowcy
Absolwenci
Doktorzy honoris causa PKPolitechnika Krakowska [dostęp: 1.12.2023]
Lokalizacja alt=Stare, czarno-białe zdjęcie przedstawiające budynek koszar wojskowych w Krakowie, przekształcony później w siedzibę Politechniki Krakowskiej, fot. Ignacy Krieger|mały|Budynek koszar wojskowych w Krakowie, przekształcony później w siedzibę Politechniki Krakowskiej, fot. Ignacy Krieger Główny kampus uczelni przy ul. Warszawskiej mieści się w XIX-wiecznych austriackich koszarach, których budowę nadzorował Antoni Łuszczkiewicz. Kompleks budynków, największy tego typu w Krakowie, otrzymał imię arcyksięcia Rudolfa – następcy austriackiego tronu. W okresie międzywojennym – po zmianie nazwy na koszary króla Jana III Sobieskiego – stacjonowały tu wojska polskie. Po II wojnie światowej kompleks został przekazany Politechnice Krakowskiej, początkowo w nieodpłatną dzierżawę na okres 5 lat z możliwością przedłużenia na kolejne 15. Pełne przejęcie budynków przy ul. Warszawskiej przez uczelnię nastąpiło w 1956 r. Dawny obiekt kancelaryjno-sztabowy jest obecnie siedzibą władz uczelni oraz Wydziału Inżynierii Lądowej. W zabytkowych gmachach, stanowiących pozostałości koszar, mieszczą się wydziały Inżynierii Elektrycznej i Komputerowej, Inżynierii Środowiska i Energetyki, Architektury oraz uczelniana biblioteka i muzeum. Na terenie kampusu powstały nowe budynki, zaś historyczne fasady zostały odnowione, dzięki czemu siedziba Politechniki Krakowskiej stanowi doskonały przykład połączenia historii ze współczesnościąInformator Politechniki Krakowskiej, Kraków 2023, s. 8.