Politechnika Gdańska (PG, Gdańsk Tech) – polska państwowa uczelnia o profilu technicznym w Gdańsku.
Uczelnia została powołana do życia w 1899 roku decyzją cesarza Wilhelma II; w dniu 16 marca 1899 roku pruscy posłowie zatwierdzili tę decyzję. Uczelnia została otwarta w 1904 roku jako, zgodnie z pierwszym statutem z 1 października 1904 r., „Politechnika Królewska w Gdańsku” (niem. Königliche Technische Hochschule zu Danzig).
Politechnika Gdańska jest jedną z najstarszych w Polsce autonomicznych uczelni państwowych i najstarszą na obecnym terenie Rzeczypospolitej politechniką. Uczelnia składa się z 8 wydziałów, na których studiuje około 15 tysięcy studentów na studiach inżynierskich i magisterskich realizowanych w systemie stacjonarnym i niestacjonarnym. Uczelnia zatrudnia około 2600 osób, w tym blisko 1300 nauczycieli akademickich.
Większość wydziałów Politechniki Gdańskiej posiada prawa akademickie, czyli jest uprawniona do nadawania stopni naukowych doktora i doktora habilitowanego oraz prowadzenia postępowań o nadanie tytułu naukowego profesora. W 2017 siedem wydziałów uzyskało akredytację w najwyższych kategoriach A i A+, nadaną przez Komitet Ewaluacji Jednostek Naukowych.
Politechnika Gdańska jest organizatorem wielu krajowych i międzynarodowych konferencji, sympozjów i seminariów. Prowadzi wymianę międzynarodową studentów i pracowników.
Od października 2015 jest uczelnią zrzeszoną w europejskiej organizacji wyższych szkół technicznych CESAER ().
Politechnika Gdańska jako jedyna polska uczelnia techniczna została ujęta w rankingu 800 najlepszych uczelni świata w zestawieniu Times Higher Education World University Rankings na rok 2020.
Uczelnia ma tradycje parlamentarnego i kulturalnego życia studenckiego. W 1957 roku powstał tu pierwszy niezależny Parlament Studencki w powojennej historii szkolnictwa wyższego w Polsce. 25 listopada 1957 w Auli Politechniki Gdańskiej odbyła się pierwsza sesja Uczelnianego Parlamentu Zrzeszenia Studentów Polskich.
Jesienią 1954 na PG rozpoczął działalność teatrzyk „Bim-Bom” z Wowo Bielickim, Zbigniewem Cybulskim, Jackiem Fedorowiczem i Bogumiłem Kobielą.
Za kształcenie na wysokim poziomie; za aktywne uczestnictwo w życiu miasta, pomoc kadry naukowej bądź w sferze konstrukcyjnej, badawczej, projektowej czy doradczej PG w 1997 otrzymała Medal Księcia Mściwoja II.
Gmach główny Politechniki Gdańskiej posiada bogaty wystrój rzeźbiarski, utrzymany w stylu neorenesansu niderlandzkiego, dzięki któremu budowla miała się wpisać w zabytkową architekturę Gdańska. Zespół zabudowy Politechniki Gdańskiej wpisany jest do rejestru zabytkówRejestr zabytków nieruchomych « PWKZ..
Historia mały|Gmach Główny w 1904 mały|Hala maszyn elektrowni zasilającej Politechnikę Gdańską w elektryczność, parę, ciepłą wodę użytkową oraz centralne ogrzewanie od 1904 roku.
Nazwy uczelni 1904–1918 – Królewska Wyższa Szkoła Techniczna w Gdańsku (niem. Königliche Technische Hochschule zu Danzig) Uczelnia składała się z 6 wydziałów: I Architektura, II Budownictwo, III Budowa Maszyn i Elektrotechnika, IV Budowa Okrętów i Maszyny Okrętowe, V Chemia i VI Nauki Ogólne. 1918–1921 – Wyższa Szkoła Techniczna w Gdańsku (niem. Technische Hochschule in Danzig) 1921–1939 – Wyższa Szkoła Techniczna Wolnego Miasta Gdańska (niem. Technische Hochschule der Freien Stadt Danzig) 1939–1941 – Wyższa Szkoła Techniczna Gdańsk (niem. Technische Hochschule Danzig) 1941–1945 – Wyższa Szkoła Rzeszy w Gdańsku (niem. Reichshochschule Danzig) od 24 maja 1945 – Politechnika Gdańska
Do 1918 r. mały|Wieża ciśnień i budynek Wydziału Mechanicznego Laboratorium Maszynowe Uczelnia została założona w 1904 roku przez pruskie Ministerstwo Spraw Duchowych, Oświatowych i Medycznych przy wsparciu Towarzystwa Przyrodniczego w Gdańsku (łac. Societas Physicae Experimentalis, niem. Naturforschende Gesellschaft), było to jedno z pierwszych towarzystw naukowych na ziemiach polskich, którego celem było prowadzenie i popularyzacja badań z zakresu nauk związanych ze światem przyrody. Towarzystwo Przyrodnicze przekazało też nowo powstałej uczelni swoje zbiory.
W latach 1904–1918 uczelnia funkcjonowała pod zwierzchnictwem nadprezydenta prowincji zachodniopruskiej i ministra do spraw wyznań, oświaty i medycyny.
Najstarsze budynki dzisiejszej politechniki zostały wybudowane w latach 1900–1904, wedle projektów berlińskiego architekta Alberta Carstena przygotowanych dla nowo powstającej, wówczas określanej jako Królewsko-Pruska Wyższa Szkoła Techniczna (niem. Königliche Preussische Technische Hochschule).
Uroczysta inauguracja odbyła się 6 października 1904, w obecności niemieckiego cesarza Wilhelma II. Na studia zapisało się wtedy 189 osób, wolnych słuchaczy było 57 a gości 353, co daje w sumie 599 osób, dla których prowadzono zajęcia na sześciu wydziałach; w pierwszym semestrze zapisało się na studia 2 Polaków z Kongresówki i Poznańskiego.
Lata 1918–1939 W latach 1918–1921 uczelnia nosiła nazwę Wyższej Szkoły Technicznej w Gdańsku (niem. Technische Hochschule zu Danzig), w tym czasie uczelnia funkcjonowała pod zwierzchnictwem Komisji Państw Sprzymierzonych.
Wraz z utworzeniem Wolnego Miasta Gdańska zmieniono nazwę uczelni na Wyższą Szkołę Techniczną Wolnego Miasta Gdańska (niem. Technische Hochschule der Freien Stadt Danzig), w latach 1921–1939 uczelnia funkcjonowała pod zwierzchnictwem wydziału do spraw oświaty, nauki, kultury i wyznań Senatu II Wolnego Miasta Gdańska.
1 sierpnia 1922 wprowadzono zmiany w statucie, regulaminie i strukturze uczelni. W miejsce sześciu wydziałów powołano trzy: Wydział I Nauk Ogólnych: Katedra Ia Humanistyczna, Katedra Ib Matematyczno-Fizyczna, Katedra Ic Chemiczna Wydział II Budownictwa: Katedra IIa Architektury, Katedra IIb Inżynierii Budowlanej Wydział III Inżynierii Maszynowej: Katedra IIIa Budowy Maszyn, Katedra IIIb Elektryczna, Katedra IIIc Budowy Okrętów (od 1929 Budowy Okrętów i Lotnicza).
W latach 1926/1927 nastąpiła zmiana nazwy Wydziału III na Wydział Budowy Maszyn, Elektrotechniki oraz Techniki Okrętowej i Lotniczej, 1938/1939 – zmiana nazwy Wydziału III na Wydział Maszynowy.
Lata 1939–1945 W latach 1939–1941 zmieniono nazwę uczelni na Wyższą Szkołę Techniczną w Gdańsku (niem. Technische Hochschule Danzig), w latach 1941–1945 używana była nowa nazwa Wyższa Szkoła Rzeszy w Gdańsku (niem. Reichshochschule Danzig), ze znacznie zmniejszoną liczbą studentów i kadry naukowej. Formalnie od 29 IV 1941 uczelnia funkcjonowała pod zwierzchnictwem ministra Rzeszy Niemieckiej i w związku z tym wprowadziła do swojego statutu zapisy spójne z doktryną nazistowską, np. wymaganie od kandydatów na studia przedstawienia świadectwa pochodzenia aryjskiego.
W styczniu 1945 zawieszono zajęcia i rozpoczęto ewakuację wyposażenia, księgozbioru i pracowników. Budynki zaadaptowano na szpital wojenny z 3 tysiącami łóżek.
26 marca 1945 uczelnię opuścił ostatni niemiecki rektor i tego samego dnia teren uczelni zdobyli Rosjanie. Na skutek ostrzału artyleryjskiego budynki na terenie kampusu zostały uszkodzone, przy czym najbardziej ucierpiał gmach główny – spłonęła niemal cała centralna część budynku, całkowicie zniszczone zostały m.in. pomieszczenia biblioteki (wraz z księgozbiorem), auli oraz rektoratu.
Przekształcenie w 1945 Na podstawie Dekretu (z mocą ustawy) Prezydenta Krajowej Rady Narodowej z wniosku Ministra Oświaty Rzeczypospolitej Polskiej z 24 maja 1945 istnieje jako uczelnia polskaDekret z dnia 24 maja 1945 r. o przekształceniu Politechniki Gdańskiej w polską państwową szkołę akademicką ().Statut Politechniki Gdańskiej.. Zgodnie z Dekretem o przekształceniu Politechniki Gdańskiej w polską państwową szkołę akademicką – współczesna Politechnika Gdańska zachowuje wszystkie prawa i obowiązki Politechniki w Wolnym Mieście GdańskuAneksja WMG przez III Rzeszę nie została przeprowadzona zgodnie z prawem i współcześnie nie znajduje uznania w prawodawstwie niemieckim; Wolne Miasto Gdańsk stało się wbrew prawu międzynarodowemu, częścią prowincji Gdańsk-Prusy Zachodnie III Rzeszy w trybie dekretu Adolfa Hitlera.. Uroczystość inauguracyjna pierwszego roku Politechniki Gdańskiej odbyła się w kwietniu 1946.
Senat Politechniki Gdańskiej 16 grudnia 1987 podjął uchwałę ustanawiającą „22 października DNIEM POLITECHNIKI GDAŃSKIEJ”. Wybór tej daty wiąże się z rozpoczęciem działalności polskiej Politechniki Gdańskiej. W dniu 22 października 1945 odbył się pierwszy wykład na PG, który wygłosił prof. Ignacy Adamczewski – doktor honoris causa PG.
W 1989 z inicjatywy rektora prof. Bolesława Mazurkiewicza uczelnia przyjęła dewizę „Wierna ojczyźnie i morzu”. W 2015, za kadencji prof. Henryka Krawczyka, przyjęto nową: „Historia mądrością – przyszłość wyzwaniem”Politechnika Gdańska będzie „wierna ojczyźnie i morzu”? Kontrowersje wokół dewizy uczelni..
W 2005 Politechnika Gdańska świętowała 60-lecie istnieniaBiuletyn Dziekana Wydziału Chemicznego, nr 6(168), 1 czerwca 2005. i jednocześnie 100-lecie istnienia Politechniki w GdańskuJubileusz Politechniki Gdańskiej, Gazeta Wyborcza Trójmiasto.. Do dzisiaj istnieją spory o spadek po przedwojennej Politechnice, jednak akademicka świadomość niezależności i równości pozwala w spokoju przyjmować ciągłość, zgodnie z prawem, współczesnej i przedwojennej Politechniki.
Władze Zgodnie ze Statutem Politechniki Gdańskiej, najwyższym kolegialnym organem uczelni jest Senat. Uczelnią kieruje rektor, któremu przysługuje wyłączne prawo reprezentowania Politechniki Gdańskiej. W kadencji 2024–2028: Rektor – prof. dr hab. inż. Krzysztof Wilde, prof. zw. PG, czł. koresp. PAN Prorektor ds. rozwoju – dr hab. inż. Justyna Kucińska-Lipka, prof. uczelni Prorektor ds. nauki – prof. dr hab. inż. Dariusz Mikielewicz Prorektor ds. współpracy – prof. dr hab. Józef Sienkiewicz Prorektor ds. kształcenia – dr hab. inż. Mariusz Kaczmarek, prof. uczelni Prorektor ds. studenckich – dr Barbara Wikieł, prof. uczelni Kanclerz – mgr inż. Mariusz Miler
Rada Politechniki Gdańskiej Kadencja 2025–2028 przewodniczący Sławomir Halbryt
Kadencja 2021–2024 przewodniczący Sławomir Halbryt
Kadencja 2019–2020 przewodniczący Sławomir Halbryt
Rektorzy Politechniki Gdańskiej
Wydziały Na 8 wydziałach uczelni – na studiach pierwszego, drugiego i trzeciego stopnia oraz podyplomowych w systemie studiów stacjonarnych i niestacjonarnych – studiuje blisko 15 tysięcy studentów: Wydział Architektury (kategoria A, 2017, KEJN) Wydział Chemiczny (kategoria A+, 2017, KEJN) Wydział Elektroniki, Telekomunikacji i Informatyki (kategoria A+, 2017, KEJN) Wydział Elektrotechniki i Automatyki (kategoria A, 2017, KEJN) Wydział Fizyki Technicznej i Matematyki Stosowanej (kategoria B, 2017, KEJN) Wydział Inżynierii Lądowej i Środowiska (kategoria A, 2017, KEJN) Wydział Inżynierii Mechanicznej i Okrętownictwa (kategoria A, 2017, KEJN) Wydział Zarządzania i Ekonomii (kategoria A, 2017, KEJN)
Jednostki ogólnouczelniane i międzywydziałowe Biblioteka Biuro Karier i Absolwentów Biuro Młodych Naukowców Centrum Języków Obcych Centrum Matematyki Centrum Nowoczesnej Edukacji Centrum Sportu Akademickiego PG Biznes Hub Szkoła Doktorska Szkoła Doktorska Wdrożeniowa
Centra naukowo-badawcze mały|Laboratorium Innowacyjnych Technologii Elektroenergetycznych i Integracji Odnawialnych Źródeł Energii LINTE^2 Na terenie kampusu uczelni działają nowoczesne centra, w których prowadzone są zaawansowane prace naukowo-badawcze, służące rozwojowi inteligentnych specjalizacjiStrona Główna – Politechnika Gdańska.: Centrum Ekoinnowacji – pierwsze w Polsce centrum realizujące ideę miast ekologicznych. Koncepcja centrum uwzględnia zastosowanie demonstracyjnych rozwiązań technologicznych, budynki centrum zostaną tak zaprojektowane, aby zmniejszyć ich niekorzystny wpływ na środowisko. Kierunki prowadzonych badań będą nakierowane na inteligentne specjalizacje regionu.