Kalendarium historii Norwegii – uporządkowany chronologicznie, począwszy od czasów najdawniejszych aż do współczesności, wykaz dat i wydarzeń z historii Norwegii oraz jej krain historycznych.

Czasy najdawniejsze thumb|200px|Mapa przedstawiająca ekspansję wikingów thumb|200px|Harald Pięknowłosy symbolicznie przejmuje z rąk ojca władzę thumb|200px|Olaf I Tryggvason ok. 10 000 p.n.e. – pierwsi ludzie osiedlili się na terenie dzisiejszej Norwegii ok. 500 p.n.e. – powstały pierwsze osady poł. I tys. n.e. – plemiona północnogermańskie, zamieszkujące ziemie dzisiejszej Norwegii, wykształciły wiele drobnych państewek plemiennych VIII w. – w wyniku słabych warunków rolniczych, przeludnienia oraz walk międzyplemiennych, mieszkańcy Skandynawii rozpoczęli wyprawy morskie o charakterze kolonizacyjnym, rabunkowym i handlowym ok. 700 – Norwegowie rozpoczęli kolonizację Szetlandów 793–ok. 1066 – epoka wikingów, podczas której Norwegowie opanowali Wyspy Owcze, Orkady, Szetlandy, Hebrydy, część Szkocji i Irlandii i wyspę Man, skolonizowali Islandię i wybrzeża Grenlandii oraz dotarli do wybrzeży Ameryki Północnej 793 – Norwegowie zaatakowali Anglię 795 – Norwegowie zaatakowali Irlandię ok. 860 – Norwegowie dotarli do Islandii 870-930 – kolonizacja Islandii 872–930 – panowanie Haralda I Pięknowłosego ok. 900 – Harald I Pięknowłosy zjednoczył większość ziem norweskich 930–934 – panowanie Eryka I 934–961 – panowanie Haakona Dobrego 961–970 – panowanie Haralda II 970–995 – panowanie Haakona Sigurdssona ok. 985 – Norwegowie dotarli do Grenlandii ok. 1000 – Norwegowie dotarli do wybrzeży Ameryki Północnej przełom X–XI w. – Olaf I Tryggvason i Olaf II Haraldsson wprowadzili chrześcijaństwo 995–1000 – panowanie Olafa I ok. 997 – założono miasto Trondheim (wówczas Nidaros) 1000–1012 – panowanie Eryka z Lade 1015–1028 – panowanie Olafa II Haraldssona 1028–1035 – panowanie Kanuta Wielkiego 1028–1029 – panowanie Haakona Eirikssona 1030–1035 – panowanie Swena Knutssona 1035 – Norwegia stała się niezależnym państwem 1035–1047 – panowanie Magnusa Dobrego 1046–1066 – panowanie Harolda Srogiego ok. 1048 – założono Oslo 1066 – Norwegowie przeprowadzili nieudaną wyprawę na Anglię

Okres średniowieczy po Wikingach 1066–1069 – panowanie Magnusa II Haraldssona 1067–1093 – panowanie Olafa III Pokojowego ok. 1070 – założono miasto Bergen 1093–1094 – panowanie Haakona Magnussona 1093–1103 – panowanie Magnusa III Bosonogiego 1103–1130 – wspólne panowanie trzech braci: Eysteina, Olafa i Sigurda 1103–1115 – panowanie Olafa Magnussona 1103–1123 – panowanie Eysteina I Magnussona 1103–1130 – panowanie Sigurda I Krzyżowca 1107 – Sigurd I wyruszył na południe w stronę Konstantynopola 1100 – Sigurd I dotarł do Ziemi Świętej 1130–1140 – w wyniku braku potomków władców norweskiego z prawego małżeństwa nastąpił okres chaosu 1130–1135 – panowanie Magnusa IV Ślepego 1130–1136 – panowanie Haralda IV Gille 1136–1155 – panowanie Sigurda II Gęby 1136–1161 – panowanie Inge I Garbatego 1142–1157 – panowanie Eysteina II 1157–1162 – panowanie Haakona II Barczystego 1161–1184 – panowanie Magnusa V 1152 – powstało arcybiskupstwo w Nidaros (obecnie Trondheim) 1177 – Sverre Sigurdsson stanął na czele powstania chłopów i drobnego rycerstwa przeciw Magnusowi V Erlingssonowi 1184–1202 – panowanie Sverre Sigurdssona XIII w. – Hanza podporządkowała sobie gospodarkę Norwegii 1202–1204 – panowanie Haakona III 1204 – panowanie Guttorma 1204–1217 – panowanie Inge II Baardssona 1217–1263 – panowanie Haakona IV Starego – panowanie Haakona IV zakończyło waśnie o tron 1247 – Haakon IV został koronowany 1260 – wprowadzono zasady dziedziczności tronu, primogenitury i niepodległość państwa 1261 – do Norwegii przyłączono osady na Grenlandii 1262–1264 – Norwegia przyłączyła do siebie Islandię 1263–1280 – panowanie Magnusa VI Prawodawcy 1274–1276 – skodyfikowano prawo 1280–1299 – panowanie Eryka II thumb|200px|Małgorzata I 1299–8 maja 1319 – panowanie Haakona V Długonogiego XIV w. – w wyniku epidemii (zwłaszcza dżumy w latach 1349-1350) gwałtownie zmalała ludność Norwegii 1319 – Norwegia zawarła unię personalną ze Szwecją 1319–1355 – panowanie Magnusa VII 1350 – w wyniku epidemii dżumy zmalała liczba ludności 1355–1380 – panowanie Haakona VI 1363 – rozwiązano unię personalną ze Szwecją 1380–1387 – panowanie Olafa Haakonssona 1380 – Norwegia zawarła unię personalną z Danią 1388–1412 – panowanie Małgorzaty I 1389–1442 – panowanie Eryka Pomorskiego 17 czerwca 1397 – Małgorzata I doprowadziła do zawiązania unii 3 królestw skandynawskich: Norwegii, Danii i Szwecji (unia kalmarska)

Zjednoczona Skandynawia 1442–1448 – panowanie Krzysztofa Bawarskiego 1449–1450 – panowanie Karola VIII 1450–1481 – panowanie Chrystiana I Oldenburga 1468 – Norwegia utraciła Orkady i Szetlandy 1483–1513 – panowanie Jana Oldenburga 1513–1523 – panowanie Chrystiana II Oldenburga 1523 – Szwecja opuściła unię kalmarską 1523–1533 – panowanie Fryderyka I Oldenburga 1526 – duchowny Antonius rozpoczął głoszenie nauk reformacyjnych w Bergen 1528 – szlachta rozpoczęła siłowe odbieranie ziem należących do katolickich duchownych 1536 – Chrystian III ogłosił przekształcenie Norwegii w prowincję duńską

Duńskie panowanie thumb|200px|Chrystian III Oldenburg 1537–1559 – panowanie Chrystiana III Oldenburga 1539 – zgromadzenia stanowe w Oslo i Bergen przyjęły duńskie zasady luteranizmu 1559–1588 – panowanie Fryderyka II Oldenburga 1588–1648 – panowanie Chrystiana IV Oldenburga XVII w. – w wyniku wojen duńsko-szwedzkich, Szwecja zajęła kilka norweskich prowincji XVII-XVIII w. – poprawa sytuacji gospodarczej 1607 – wprowadzono język norweski do liturgii 1624 – w wyniku pożaru Oslo zostało zniszczone – podczas odbudowy zdecydowano zmienić nazwę miasta na Christianię 1648–1670 – panowanie Fryderyka III Oldenburga 1660 – w państwie duńsko-norweskim proklamowano absolutyzm 1670–1699 – panowanie Chrystiana V 1699–1730 – panowanie Fryderyka IV Oldenburga 1702 – w wyniku pożaru zostało zniszczone Bergen 1730–1746 – panowanie Chrystiana VI Oldenburga 1746–1766 – panowanie Fryderyka V Oldenburga 1766–1808 – panowanie Chrystiana VII Oldenburga 1789–1799 – Norwegia wykorzystała okres rewolucji francuskiej i wojen napoleońskich na rozwój handlu XIX w. – nastąpił szybki przyrost demograficzny i rozwój gospodarczy Norwegii 1807 – Dania przystąpiła do blokady kontynentalnej przeciwko Wielkiej Brytanii; w wyniku blokady pogorszyła się sytuacja materialna Norwegów 1808–1814 – panowanie Fryderyka VI Oldenburga 14 stycznia 1814 – w ramach pokoju kilońskiego Szwecja zmusiła Danię do odstąpienia jej Norwegii

Szwedzkie panowanie thumb|200px|Zgromadzenie Konstytucyjne w Eidsvoll, 1814 10 kwietnia 1814 – w Eidsvoll zebrał się sejm konstytucyjny 17 maja 1814 – zakończono pracę nad konstytucją oraz ogłoszono niepodległość Norwegii 26 lipca–14 sierpnia 1814 – wojna Norwegii ze Szwecją listopad 1814 – Norwegia zawarła unię personalną ze Szwecją 1814 – panowanie Chrystiana VIII 1814–1818 – panowanie Karola XIII 1818–1844 – panowanie Karola XIV Jana 1844–1859 – panowanie Oskara I 1859–1872 – panowanie Karola XV 1872–1905 – panowanie Oskara II 1884 – powstały pierwsze partie polityczne 1893 – Edvard Munch namalował pierwszą wersję obrazu Krzyk – obraz stał się najsłynniejszym dziełem norweskiego malarstwa oraz symbolem ekspresjonizmu 1898 – wprowadzono powszechne prawo wyborcze dla mężczyzn 7 czerwca 1905 – Norwegowie opowiedzieli się przeciwko panowaniu Oskara II 30 sierpnia 1905 – rozwiązano unię personalną, Norwegia uzyskała niepodległość

Niepodległa Norwegia thumb|200px|Haakon VII thumb|200px|Vidkun Quisling 1905-1957 – panowanie Haakona VII 1913 – wprowadzono powszechne prawo wyborcze dla kobiet 1920 – Norwegia została członkiem Ligi Narodów 1920 – w wyniku paryskiego traktatu międzynarodowego Norwegia uzyskała władzę nad Svalbardem 1924 – przywrócono nazwę Oslo 1930 – Norwegia włączyła do swojego terytorium wyspę Jan Mayen 1935 – władzę w kraju objęli socjaldemokraci maj 1939 – Norwegia odrzuciła ofertę zawarcia paktu o nieagresji z III Rzeszą 9 kwietnia 1940 – Niemcy zaatakowali Norwegię 7 czerwca 1940 – Haakon VII opuścił Norwegię 10 czerwca 1940 – Niemcy zajęły całą Norwegię 1 lutego 1942–9 maja 1945 – jako prezydent władzę w Norwegii sprawował Vidkun Quisling 1944 – wojska sowieckie wyzwoliły prowincję Finnmark 8 maja 1945 – siły niemieckie skapitulowały w Norwegii 7 czerwca 1945 – król Haakon VII wrócił do Norwegii 24 października 1945 – stracono Vidkuna Quislinga 1945 – Norwegia została członkiem ONZ 1947 – Norwegia przyjęła pomoc w ramach planu Marshalla 4 kwietnia 1949 – Norwegia została współzałożycielem NATO 1952 – Norwegia została członkiem Rady Nordyckiej 1952 – w Oslo odbyły się VI Zimowe Igrzyska Olimpijskie 1957-1991 – panowanie Olafa V 1960 – Norwegia została członkiem EFTA 30 sierpnia 1969 – Norwegowie odkryli na Morzu Północnym złoża ropy naftowej 23 grudnia 1969 – oficjalnie potwierdzono, że Norwegia posiada ogromne złoża ropy naftowej lata 70. XX w. – Norwegia rozpoczęła wydobywanie ropy naftowej i gazu ziemnego na Morzu Północnym 14 lipca 1972 – powstał Norweski Dyrektoriat Naftowy 14 lipca 1972 – powstała firma Statoil 1972 – odbyło się referendum unijne, w którym Norwegowie opowiedzieli się przeciw wejściu do UE 1991 – tron objął Harald V 1992 – Norwegia wyraziła sprzeciw wobec zakazu polowania na wieloryby w celu utrzymania przemysłu wielorybniczego 1994 – odbyło się drugie referendum unijne, w którym Norwegowie opowiedzieli się przeciw wejściu do UE październik 1998 – w pobliżu Oslo otworzono największe międzynarodowe lotnisko w Norwegii 22 sierpnia 2004 – z Muzeum Narodowego Oslo skradziono dwa obrazy Edvarda Muncha: jedną z wersji obrazu „Krzyk” i „Madonnę” 31 sierpnia 2006 – norweska policja odnalazła skradzione obrazy Edvarda Muncha sprzed 2004 roku 22 lipca 2011 – norweski ekstremista Anders Breivik dokonał zamachów terrorystycznych, w których zginęło łącznie 78 osób 24 sierpnia 2012 – Anders Breivik został skazany na 21 lat więzienia 2014 – Jens Stoltenberg został sekretarzem generalnym NATO

Przypisy

Norwegia