Cmentarz prawosławny w Czerniczynie – nekropolia prawosławna w Czerniczynie, utworzona na potrzeby miejscowej parafii po 1875, użytkowana do końca II wojny światowej.
Historia i opis Data powstania cmentarza nie jest znana. Jest on jednak wzmiankowany w źródłach jeszcze w 1825 r., jako unicki. Po przemianowaniu unickiej cerkwi w Czerniczynie na prawosławną wskutek likwidacji unickiej diecezji chełmskiej w 1875 r. również stał się nekropolią prawosławnąD.Kawałko, Cmentarze...,s.70. Cmentarz był użytkowany przez miejscową ludność do końca II wojny światowej i wysiedlenia prawosławnych Ukraińców. Trudno określić, z jakiego okresu pochodzą ostatnie datowane nagrobki. Po wojnie, wraz z wysiedleniami, został porzucony.
Na początku lat 90. XX wieku na terenie nekropolii znajdowało się kilkanaście nagrobków kamiennych. W 2016 r. cmentarz był zdewastowanyM. Sawa, Cmentarz prawosławny w Czerniczynie. Znajdowały się na nim porozbijane i poprzewracane krzyże na postumentach oraz postumenty z nadstawami. Nagrobki zdobione są wielostopniowymi gzymsami uskokowymi, trójkątnymi tympanonami, płycinowymi pilasterkami i kanelurami. Jest też kilka sprofanowanych grobowców. Inskrypcje na nagrobkach wykonane zostały w języku cerkiewnosłowiańskim. Zachowały się dwa nagrobki duchownych unickich z XIX w. - Michała Chilewskiego, dziekana hrubieszowskiego i kanonika unickiej katedry chełmskiej (zm. 1844), z inskrypcją w języku polskim, oraz rektora unickiego seminarium duchownego w Chełmie Jana Pocieja (zm. 1858).
Na cmentarzu rosną topole, robinie, dąb, kasztanowiec i jesion, jak również krzewy czeremchy, śnieguliczki, czarnego bzu, jaśminowca, bzu lilaka oraz dzikiego chmielu.
W 2021 r. cmentarz został odnowiony przez Towarzystwo dla Natury i Człowieka, z inicjatywy Kamila Kubicy, mieszkańca gminy Alojzów. Prace renowacyjne umożliwiły odsłonięcie około 30 wapiennych nagrobków, w tym wzmiankowanych wcześniej nagrobków duchownych unickich i członków ich rodzin.
Przypisy
Bibliografia D. Kawałko, Cmentarze województwa zamojskiego, Państwowa Służba Ochrony Zabytków, Zamość 1994.
Czerniczyn Kategoria:Obiekty sakralne w Czerniczynie