thumb thumb Kompania graniczna KOP „Mejszagoła” (wcześniej „Plekiszki”, „Gudulino”) – pododdział graniczny Korpusu Ochrony Pogranicza pełniący służbę ochronną na granicy polsko-litewskiej.
Geneza Do czasu zakończenia wojny polsko-bolszewickiej, czyli do jesieni 1920, wschodnią granicę państwa polskiego wyznaczała linia frontu. Dopiero zarządzeniem z 6 listopada 1920 utworzono Kordon Graniczny Ministerstwa Spraw Wojskowych. W połowie stycznia 1921 zmodyfikowano formę ochrony granicy i rozpoczęto organizowanie Kordonu Granicznego Naczelnego Dowództwa WP. Obsadzony on miał być przez żandarmerię polową i oddziały wojskowe. Latem 1921 ochronę granicy wschodniej postanowiło powierzyć Batalionom Celnym. W Miejszogole rozmieszczono dowództwo i pododdziały sztabowe 4 batalionu celnego. W drugiej połowie 1922 przeprowadzono kolejną reorganizację organów strzegących granicy wschodniej. 1 września 1922 bataliony celne przemianowano na bataliony Straży Granicznej. W rejonie odpowiedzialności przyszłej kompanii granicznej KOP „Miejszogoła” służbę graniczną pełniły pododdziały 4 batalionu Straży Granicznej. Już w następnym zlikwidowano Straż Graniczną, a z dniem 1 lipca 1923 pełnienie służby granicznej na wschodnich rubieżach powierzono Policji Państwowej. W sierpniu 1924 podjęto uchwałę o powołaniu Korpusu Ochrony Pogranicza – formacji zorganizowanej na wzór wojskowy, a będącej w etacie Ministerstwa Spraw Wewnętrznych.
Formowanie i zmiany organizacyjne Na podstawie rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych nr 1099 ze stycznia 1926, w trzecim etapie organizacji Korpusu Ochrony Pogranicza, sformowano 21 batalion graniczny , a w jego składzie 3 kompanię graniczną KOP. W październiku 1929 3 kompania graniczna batalionu KOP „Niemenczyn” stacjonowała w Plekiszkach, a w lipcu 1934 w Gudulinie. W listopadzie 1936 kompania liczyła 2 oficerów, 11 podoficerów, 6 nadterminowych i 91 żołnierzy służby zasadniczejWykaz stanów etatowych oficerów, podoficerów i żołnierzy KOP przesłanych przez ppłk. dypl. Franciszka Węgrzyna ze sztabu KOP do I oficera do zleceń GISZ płk. dypl. Kazimierza Glabisza. → . Z dniem 9 września 1938 dowódca KOP zarządzeniem L.5232/tj.og.org/38 przeniósł dowództwo 3 kompanii granicznej z Gudolina do Mejszagoły Rajmund Szubański napisał: W 1939 3 kompania graniczna KOP „Gudolino” podlegała dowódcy batalionu KOP „Niemenczyn” → (??)..
Służba graniczna Podstawową jednostką taktyczną Korpusu Ochrony Pogranicza przeznaczoną do pełnienia służby ochronnej był batalion graniczny. Odcinek batalionu dzielił się na pododcinki kompanii, a te z kolei na pododcinki strażnic, które były „zasadniczymi jednostkami pełniącymi służbę ochronną”, w sile półplutonu. Służba ochronna pełniona była systemem zmiennym, polegającym na stałym patrolowaniu strefy nadgranicznej i tyłowej, wystawianiu posterunków alarmowych, obserwacyjnych i kontrolnych stałych, patrolowaniu i organizowaniu zasadzek w miejscach rozpoznanych jako niebezpieczne, kontrolowaniu dokumentów i zatrzymywaniu osób podejrzanych, a także utrzymywaniu ścisłej łączności między oddziałami i władzami administracyjnymi. Miejscowość, w którym stacjonowała kompania graniczna, posiadała status garnizonu Korpusu Ochrony Pogranicza.
3 kompania graniczna „Gudulin” w 1934 ochraniała odcinek granicy państwowej o długości 43 kilometrów 25 metrów.
Sąsiednie kompanie graniczne: 2 kompania graniczna KOP „Rykonty” ⇔ 2 kompania graniczna KOP „Szrubiszki” – 1929, 1932, 1934 i w 1938
Struktura organizacyjna Strażnice kompanii w latach 1929 – 1934 strażnica KOP „Białozyryszki” strażnica KOP „Grabiały” Strażnica KOP „Kiernówek” strażnica KOP „Drawcze” strażnica KOP „Bortkuszki” strażnica KOP „Podbłędzie”
Strażnice kompanii w latach 1938 – 1939 strażnica KOP „Białozyryszki”wieś Białozoryszki, gmina Mejszagoła, powiat wileńsko–trocki, województwo wileńskie Strażnica KOP „Kiernówek”dwór Kiernowek, gmina Mejszagoła, powiat wileńsko–trocki, województwo wileńskie strażnica KOP „Drawcze”wieś Drawcza, gmina Mejszagoła, powiat wileńsko–trocki, województwo wileńskie strażnica KOP „Bortkuszki”dwór Bortkuszki, gmina Mejszagoła, powiat wileńsko–trocki, województwo wileńskie strażnica KOP „Podbłędzie”Pobłyndzie, gmina Mejszagoła, powiat wileńsko–trocki, województwo wileńskie
Dowódcy kompanii kpt. Daniel Krośnicki (był 31 X 1929) kpt. Adam Paweł Gruda (był 30 IV 1930 − 13 IV 1934 → adiutant batalionu) kpt. Antoni Józef Michalewski (23 IV 1934 − 11 VII 1934 → odszedł do 8 pp Leg) kpt. Kazimierz III Wiśniewski (11 VIII 1934−) kpt. Olgierd WojdattWojdatt Olgierd Leonard, mjr piech., w KOP od 1935. Do mobilizacji dowódca 3 kompanii granicznej „Gudulin”. We wrześniu 1939 dowódca II/133 pułku piechoty. → (– 1939)
Uwagi
Przypisy
Bibliografia
(sygn.177/143 do 177/149.) (sygn.181/68.)
Mejszagoła Kategoria:Kompanie graniczne KOP rozmieszczone na granicy polsko-litewskiej Kategoria:Kompanie batalionu KOP „Niemenczyn” Kategoria:Kompanie graniczne KOP w powiecie wileńsko-trockim Kategoria:Polskie jednostki graniczne utworzone w 1926 Kategoria:Polskie jednostki graniczne rozwiązane w 1939