thumb|240px|Kamienica T. Górskiego, projektu Brunona Kowalskiego, 1931 rok. Gdynia, ul. Starowiejska 17 Brunon Bolesław Kowalski (ur. 31 lipca 1886 w Mezowie, zm. 9 lutego 1935 w Gdańsku) – budowniczy, architekt miasta Gdyni, przedsiębiorca budowlany, członek Magistratu Gdyni (1926), członek Komisji Budowlanej, członek Komitetu Rozbudowy Miasta Gdyni.
Życiorys Urodził się jako drugi syn z pięciorga rodzeństwa w rodzinie kaszubskiej o tradycjach budowlanych. Ojciec Brunona Kowalskiego, Jan Kowalski (1855-1922) prowadził i był właścicielem dużej cegielni w Łapalicach koło Kartuz. thumb|240px|Nagrobek Brunona Bolesława Kowalskiego Zmarł na zapalenie płuc na Akademii Medycznej w Gdańsku 9 lutego 1935. Został pochowany na cmentarzu Witomińskim w Gdyni (kwatera 3-6-15).
Działalność budowlano-architektoniczna Ukończył Państwową Szkołę Budownictwa w Poznaniu. Po zakończeniu nauki przybył do Kartuz, aby odbyć praktykę u niemieckiego przedsiębiorcy budowlanego Wilhelma Tribes (przy ul. Jeziornej).
W 1921 przeprowadził się do Gdyni, gdzie mieszkał początkowo na Kamiennej Górze. W 1927 nabył od rodziny Górskich plac pod budowę własnej willi przy ulicy Świętojańskiej 134.
26 stycznia 1928 zarejestrował przedsiębiorstwo budowlane „B. Kowalski, Budowniczy – Przedsiębiorstwo Budowlane”, mające swoją siedzibę w niezachowanej obecnie oficynie willi Kowalskiego przy ulicy Świętojańskiej 127 (ob. 134). Firma zatrudniała 150 pracowników, głównie pochodzących z Kaszub (w tym członków rodziny Kowalskiego).
thumb|240px|Villa "Orla", ul. Kasprowicza 2, Gdynia Kamienna Góra.
Jest autorem projektów kilku willi na Kamiennej Górze w Gdyni: willa przy ul. Sienkiewicza 10 (pocz. lat 20.; pierwszy właściciel płk inż. arch. Lemeis, Warszawa; styl dworkowy); willa „Rusałka” przy ul. Mariackiej 4 (1926-1931; pierwszy właściciel Józef Raźniewski, dyrektor kopalni "Saturn" w Sosnowcu; styl klasycyzm tzw. warszawski); willa przy ul. Wyspiańskiego 25 (pierwszy właściciel Bogna Bogdańska, Warszawa; styl historyczny nawiązujący do renesansu włoskiego); willa „Orla” przy ul. Kasprowicza 2 (1927 - 1928; pierwszy właściciel inż. Franciszek Drobniak, Kraków; styl zakopiański. W tym samym roku budowniczy wybudował dodatkowo biuro z mieszkaniem dla inż. Drobniaka przy dawnej Szosie Gdańskiej)APG syg. 124/270.; willa "Zgoda" przy ul. Paderewskiego 17 (1927, wzniesiona dla Antoniny Erbrichówny, Warszawa, styl dworkowy, nie istnieje)J.Drozd, Społeczność żydowska Gdyni w okresie międzywojennym, 2007, s. 76..
W 1927 budowlaniec - architekt przebudował i rozbudował obiekty po dawnym folwarku Steinberg na pensjonat "Belweder" przy ul. Korzeniowskiego 9 (nie istnieje)G.Piątek, Gdynia obiecana. Miasto, modernizm, modernizacja 1920-1939, Warszawa 2022, s.78..
Większość tych realizacji utrzymana jest jeszcze w stylistyce historyzmu romantyczno-narodowego oraz w stylu zakopiańskim – willa Orla. W stylu klasycyzmu akademickiego została zaprojektowana i wybudowana według planów Kowalskiego jego własna willa przy ulicy Świętojańskiej 134 (1926), następnie dom dla Ignacego Westphal przy ul. Antoniego Muchowskiego 16 (1926) w Oksywiu oraz kamienica z lizenami porządku jońskiego radnego Teodora Miotk przy ul. Pułkownika Stanisława Dąbka 52 (1928) w OksywiuAPG. syg. 124/270..
W czerwcu 1927 Magistrat miasta Gdynia polecił Kowalskiemu wykonanie prac ziemnych, murarskich, kamieniarskich oraz ciesielskich przy budowie szkoły powszechnej przy ulicy 10 LutegoAPG syg. 124/388..
W późniejszej fazie budowniczy projektował już w duchu wczesnego modernizmu, czego przykładem są kamienice wielkomiejskie w centrum Gdyni: Franciszka Schrödera, przy ul. Starowiejskiej 16 (1928), Teodora Górskiego, przy ul. Starowiejskiej 17 (1931)M.J.Sołtysik, Na styku dwóch epok – Architektura gdyńskich kamienic okresu międzywojennego, Gdynia 2003, s.65 i s.147., następnie Dom Ludowy (1932)B. Romiszewski, Parcelacja oraz modernistyczna zabudowa międzywojennego Oksywia, [w:] Rocznik Gdyński nr 28, Towarzystwo Miłośników Gdyni, Gdynia, 2016, s. 203-204. przy ul. Pułkownika Stanisława Dąbka 47 na zlecenie ówczesnego proboszcza ks. Klemensa Przewoskiego oraz kilka domów w Oksywiu.
Po śmierci Brunona Kowalskiego jego przedsiębiorstwo zostało przejęte przez inż. Józefa Langiewicza, architekta budowlanego (do 1939). Przedsiębiorstwo istniało pod nazwą „Przedsiębiorstwo Robót Budowlanych Józef Langiewicz, dawniej B. Kowalski”https://bcpw.bg.pw.edu.pl/Content/5858/pb1937_nr7.pdf.
J. Langiewicz zaprojektował modernistyczny dom (1936) dla rodziny Kowalskich w Mezowie (k. Kartuz).
Był żywo zaangażowany w budowę miasta i portu w Gdyni, będąc członkiem wielu komisji związanych z jego powstaniem: członek Komisji Budowlanej (od 1927)APG, syg.124/268,s.1.; członek Komitetu Rozbudowy Miasta Gdyni (od 1926)APG,syg. 124/264,s.13.; członek Związku Przemysłowców Budowlanych w Gdyni (od 1927); członek Komisji Walących się Domów (od 1927)APG,syg. 124/267, s. 7.; członek Komisji Szacunkowej dla I strefy obejmującej ul.Świętojańską – Szosę Gdańską do ul. PodjazdowejAPG, syg. 124/17-27,s.159,160.; członek specjalnej komisji powołanej w sprawie budowy wiaduktu Świętojańskiego (1930)APG,syg. 124/18,s. 97..
Przypisy
Kategoria:Absolwenci szkół średnich w Poznaniu Kategoria:Budowniczowie Gdyni Kategoria:Kaszubi Kategoria:Ludzie związani z Kartuzami Kategoria:Mezowo Kategoria:Pochowani na cmentarzu Witomińskim w Gdyni Kategoria:Polscy architekci modernizmu Kategoria:Polscy przedsiębiorcy XX wieku Kategoria:Radni Gdyni Kategoria:Urodzeni w 1886 Kategoria:Zmarli w 1935