Stadion KS Apator im. Mariana Rosego – stadion sportowy, który znajdował się w Toruniu przy ul. Broniewskiego 98. Na stadionie między innymi swoje mecze żużlowe rozgrywał Apator Toruń. Stadion wyburzony został po 2008 roku.
Historia thumb|150px|Otwarcie stadionu, Stadjon, 2 października 1924 Stadion ogólnosportowy Stadion zbudowało w okresie międzywojennym wojsko, głównie żołnierze 8 Pułku Saperów, jako plac sportowy dla potrzeb Dowództwa Okręgu Korpusu VIII. Ze względu na wojskowe potrzeby przygotowany był do ujeżdżania koni (min. dlatego bieżnia była wyjątkowo długa, bo aż 500-metrowa), ale posiadał główną płytę oraz pełne wyposażenie dla lekkiej atletyki a także dwa boiska treningowe. Obiekt, nazywany ówcześnie Stadionem Wojskowym, otwarto 17 sierpnia 1924 roku, a jedną z pierwszych imprez jakie się na nim odbyły były mistrzostwa VIII DOK. Oprócz drużyn wojskowych (wliczając w to WKS Gryf) ze stadionu korzystał także TKS grając tutaj mecze polskiej ligi piłkarskiej (oba kluby grywały też na Stadionie Miejskim przy ul. Sportowej).
Był to jeden z dwóch obiektów w Toruniu (drugim był stadion przy ul. Sportowej), na którym zagrali ówcześni mistrzowie Polski w piłce nożnej. 26 maja 1927 TKS Toruń zagrał mecz ligowy z Pogonią Lwów (3:5). 3 kwietnia 1927 na tym stadionie rozegrano pierwszy w Toruniu mecz w polskiej lidze piłkarskiej TKS Toruń – Polonia Warszawa (4:3); widzów: ok. 1000. 3 kwietnia 1927 na tym stadionie padła pierwsza bramka w historii polskiej ligi piłkarskiej. W meczu pierwszej kolejki TKS Toruń – Polonia Warszawa w 6. minucie Paweł Gumowski zdobył gola dla TKS.
Jako obiekt żużlowy thumb|150px|Tony Rickardsson – ostatni rekordzista toru Po wojnie stadion przekazano żużlowcom, którzy dotychczas korzystali ze Stadionu Miejskiego przy ul. Sportowej, i w roku 1950 odbyły się tu pierwsze zawody motocyklowe. Ponieważ obiekt nie spełniał wymagań stawianych torom żużlowym 12 kwietnia 1957 roku na posiedzeniu Rady Toruńskiego Klubu Motorowego Ligi Przyjaciół Żołnierza zawiązał się komitet organizacyjny budowy odpowiadającego regulaminowym wymogom toru żużlowego. Nowy stadion został zaprojektowany przez Biuro Projektów Budownictwa Ogólnego jako ośrodek sportowy, z torem żużlowym, dwoma boiskami piłkarskimi, bieżnią, urządzeniami do lekkiej atletyki. Na obiekt przeznaczono teren o powierzchni 8,3 hektara. Stadion budowano w czynie społecznym, pomagały w tym przedsięwzięciu toruńskie firmy, przede wszystkim PZWANN. 20 października 1957, w asyście 10 tysięcy kibiców, miało miejsce oficjalne otwarcie zmodernizowanego obiektu, któremu nadano imię Zbigniewa Raniszewskiego.
W kolejnych latach dodawano ogrodzenie toru, częściowe zadaszenie trybuny głównej i oświetlenie. Na mocy uchwały rady Klubu Sportowego „Apator” Toruń w 1994 roku tor przy ulicy Broniewskiego otrzymał nazwę „Stadion KS Apator im. Mariana Rosego”. W sezonie 2006 dodano wymagane dla uzyskania licencji sztuczne oświetlenie o natężeniu 900 luksów. Ostatnimi zawodami toruńskiego klubu na starym stadionie był drugi mecz finałowy drużynowych mistrzostw Polski w sezonie 2008 rozegrany 19 października 2008 roku. Mecz ten zakończył się zwycięstwem gospodarzy nad leszczyńską Unią 47:43 i przypieczętowaniem mistrzowskiego tytułu dla toruńskiej drużyny. Kilka dni później, 25 października, stadion przy ulicy Broniewskiego po raz ostatni oficjalnie gościł żużlowców – był gospodarzem finału Pomorskiej Ligi Młodzieżowej. W związku z budową nowego obiektu, stary miasto sprzedało za 60 270 000 zł.
Po wyburzeniu, na jego miejscu powstało centrum handlowe Toruń Plaza. 29 czerwca 2017 w Toruń Plaza otwarto Muzeum Sportu Żużlowego „Nostalgia”, pierwszy taki obiekt w Polsce i trzeci w Europie. Muzeum funkcjonowało do czerwca 2018 roku.
Rekordy toru Rekordy toru obiektu żużlowego Zawodnik Narodowość Klub Data Zawody 403 88,4 Alois Durhammer 20.10.1957 trójmecz towarzyski 86,0 Janusz Suchecki Skra Warszawa 10.11.1957 mecz towarzyski Polonia Bydgoszcz – Skra Warszawa 85,5 Witold Brzozowski Skra Warszawa 10.11.1957 mecz towarzyski Polonia Bydgoszcz – Skra Warszawa 85,4 Janusz Suchecki Skra Warszawa 10.11.1957 mecz towarzyski Polonia Bydgoszcz – Skra Warszawa 84,9 Janusz Suchecki Skra Warszawa 10.11.1957 mecz towarzyski Polonia Bydgoszcz – Skra Warszawa 83,9 Janusz Suchecki Legia Warszawa 25.05.1958 mecz I-ligowy Legia Warszawa – Górnik Rybnik 83,0 Norbert Świtała Polonia Bydgoszcz 12.07.1960 indywidualne mistrzostwa Pomorza 82,4 Marian Rose TKM LPŻ Toruń 01.09.1960 mecz towarzyski TKM LPŻ Toruń – Tramwajarz Łódź 80,4 Jan Malinowski Stal Rzeszów 07.09.1960 turniej o „Srebrną ostrogę IKP” 80,0 Marian Rose Stal Toruń 14.06.1964 mecz II-ligowy Stal Toruń – Unia Tarnów 79,9 Marian Rose Stal Toruń 25.10.1964 indywidualne mistrzostwa Pomorza 381 78,0 Stanisław Bauta Stal Toruń 23.05.1965 mecz II-ligowy Stal Toruń – Unia Leszno 77,2 Marian Rose Stal Toruń 06.06.1965 mecz II-ligowy Stal Toruń – Motor Lublin 76,0 Marian Rose Stal Toruń 08.07.1965 mecz II-ligowy Stal Toruń – Polonia Piła 74,4 Marian Rose Stal Toruń 11.07.1965 mecz II-ligowy Stal Toruń – Kolejarz Opole 73,8 Marian Rose Stal Toruń 12.08.1965 turniej o Złoty Kask 73,6 Jan Tkocz Wybrzeże Gdańsk 08.05.1966 turniej indywidualny 73,6 Marian Rose Stal Toruń 26.06.1966 turniej indywidualny 72,3 Marian Rose Stal Toruń 12.04.1970 mecz II-ligowy Stal Toruń – Gwardia Łódź 366 74,6 Jerzy Kniaź Stal Toruń 27.03.1977 mecz I-ligowy Stal Toruń – Wybrzeże Gdańsk 74,0 Andrzej Tkocz ROW Rybnik 14.04.1977 ćwierćfinał Złotego Kasku 72,4 Józef Jarmuła Włókniarz Częstochowa 14.04.1977 ćwierćfinał Złotego Kasku 72,0 Kazimierz Adamczak Unia Leszno 06.04.1978 ćwierćfinał indywidualnych mistrzostw Polski 70,5 Zenon Plech Wybrzeże Gdańsk 06.04.1978 ćwierćfinał indywidualnych mistrzostw Polski 70,0 Wiesław Patynek Polonia Bydgoszcz 23.04.1978 Memoriał Mariana Rosego 69,8 Zenon Plech Wybrzeże Gdańsk 23.04.1978 Memoriał Mariana Rosego 68,6 Jerzy Rembas Stal Gorzów 12.04.1981 mecz I-ligowy Apator Toruń – Stal Gorzów 68,4 Wojciech Żabiałowicz Apator Toruń 23.04.1981 mecz I-ligowy Apator Toruń – Wybrzeże Gdańsk 68,2 Wojciech Żabiałowicz Apator Toruń 28.05.1983 mecz I-ligowy Apator Toruń – Start Gniezno 68,2 Wojciech Żabiałowicz Apator Toruń 19.06.1983 mecz I-ligowy Apator Toruń – Polonia Bydgoszcz 68,2 Wojciech Żabiałowicz Apator Toruń 14.07.1984 Memoriał Mariana Rosego 349 68,0 Maciej Jaworek Falubaz Zielona Góra 03.04.1985 mecz I-ligowy Apator Toruń – Falubaz Zielona Góra 67,8 Wojciech Żabiałowicz Apator Toruń 03.04.1985 mecz I-ligowy Apator Toruń – Falubaz Zielona Góra 67,6 Wojciech Żabiałowicz Apator Toruń 14.04.1985 mecz I-ligowy Apator Toruń – Stal Gorzów 67,6 Wojciech Żabiałowicz Apator Toruń 14.04.1985 mecz I-ligowy Apator Toruń – Stal Gorzów 67,2 Wojciech Żabiałowicz Apator Toruń 14.04.1985 mecz I-ligowy Apator Toruń – Stal Gorzów 66,4 Wojciech Żabiałowicz 20.04.1985 eliminacje indywidualnych mistrzostw świata 66,2 Antonín Kasper 20.04.1985 eliminacje indywidualnych mistrzostw świata 66,2 Wojciech Żabiałowicz 20.04.1985 eliminacje indywidualnych mistrzostw świata 65,8 Wojciech Żabiałowicz Apator Toruń 24.04.1986 finał mistrzostw Polski par klubowych 65,64 Bohumil Brhel 14.06.1986 półfinał indywidualnych mistrzostw Europy juniorów 65,50 Sławomir Drabik Włókniarz Częstochowa 10.08.1986 finał młodzieżowych indywidualnych mistrzostw Polski 65,25 Wojciech Żabiałowicz Apator Toruń 17.08.1986 mecz I-ligowy Apator Toruń – ROW Rybnik 64,86 Grzegorz Śniegowski Apator Toruń 04.09.1986 mecz I-ligowy Apator Toruń – Unia Tarnów 64,23 Erik Gundersen 06.06.1987 półfinał mistrzostw świata par 63,91 Piotr Świst 06.05.1989 ćwierćfinał indywidualnych mistrzostw świata juniorów 63,76 Per Jonsson Apator Toruń 14.06.1992 mecz I-ligowy Apator Toruń – Polonia Bydgoszcz 63,69 Per Jonsson Apator Toruń 02.08.1992 mecz I-ligowy Apator Toruń – Sparta Aspro Wrocław 63,62 Per Jonsson Apator Elektrim Toruń 28.03.1993 mecz I-ligowy Apator Elektrim Toruń – Motor Lublin 63,57 Per Jonsson Apator Elektrim Toruń 28.03.1993 mecz I-ligowy Apator Elektrim Toruń – Motor Lublin 62,88 Hans Nielsen Motor Lublin 28.03.1993 mecz I-ligowy Apator Elektrim Toruń – Motor Lublin 62,81 Hans Nielsen Motor Lublin 28.03.1993 mecz I-ligowy Apator Elektrim Toruń – Motor Lublin 62,81 Hans Nielsen Motor Lublin 28.03.1993 mecz I-ligowy Apator Elektrim Toruń – Motor Lublin 61,81 Per Jonsson Apator Elektrim Toruń 17.04.1994 mecz I-ligowy Apator Elektrim Toruń – Włókniarz Częstochowa 61,68 Ryan Sullivan Jutrzenka Polonia Bydgoszcz 26.09.1999 turniej indywidualny „Stamir Cup” 333 64,09 Robert Kościecha Apator Adriana Toruń 23.03.2001 mecz towarzyski Apator Adriana Toruń – Bractwo Polonia Bydgoszcz 63,74 Wiesław Jaguś Apator Adriana Toruń 23.03.2001 mecz towarzyski Apator Adriana Toruń – Bractwo Polonia Bydgoszcz 63,63 Tomasz Gollob Bractwo Polonia Bydgoszcz 23.03.2001 mecz towarzyski Apator Adriana Toruń – Bractwo Polonia Bydgoszcz 63,34 Jason Crump Pergo Gorzów 01.04.2001 mecz ekstraligi Apator Adriana Toruń – Pergo Gorzów 62,66 Jason Crump Pergo Gorzów 01.04.2001 mecz ekstraligi Apator Adriana Toruń – Pergo Gorzów 62,44 Wiesław Jaguś Apator Adriana Toruń 16.04.2001 mecz ekstraligi Apator Adriana Toruń – Radson Malma Włókniarz Częstochowa 62,34 Mirosław Kowalik Apator Adriana Toruń 16.04.2001 mecz ekstraligi Apator Adriana Toruń – Radson Malma Włókniarz Częstochowa 60,82 Tony Rickardsson Apator Adriana Toruń 08.07.2001 mecz ekstraligi Apator Adriana Toruń – Atlas Wrocław 60,10 Tony Rickardsson Apator Adriana Toruń 21.04.2002 mecz ekstraligi Apator Adriana Toruń – Point S Polonia Bydgoszcz 60,09 Jason Crump Apator Adriana Toruń 28.03.2004 mecz ekstraligi Apator Adriana Toruń – ZKŻ Quick Mix Zielona Góra 59,03 Tony Rickardsson Unia Tarnów 23.04.2005 mecz ekstraligi Apator Adriana Toruń – Unia Tarnów
Zobacz też Motoarena Toruń im. Mariana Rosego Stadion Miejski przy ul. Sportowej w Toruniu
Przypisy
Linki zewnętrzne
Kategoria:KS Toruń Kategoria:Nieistniejące stadiony żużlowe w Polsce Kategoria:Gryf Toruń Kategoria:TKS Toruń Kategoria:Nieistniejące stadiony piłkarskie w Polsce Kategoria:Nieistniejące obiekty budowlane w Toruniu Kategoria:Stadiony w Toruniu