mały|Król Jerzy IV Hanowerski (1821) Medal Królewski (, The Queen’s Medal) – jedna z nagród naukowych przyznawanych dorocznie przez Towarzystwo Królewskie w Londynie (ang. Royal Society of London). W latach 60. XX w. zaczęto w każdej edycji przyznawać trzy medale: dwa za „najważniejszy wkład w rozwój nauk przyrodniczych” oraz jeden za „wybitny wkład w naukach stosowanych”.
Reguły i zwyczaje przyznawania Medal wraz z nagrodą 5 000 funtów może być przyznana obywatelom Wspólnoty Narodów, Republiki Irlandii, a także dla wszystkich, którzy od co najmniej trzech lat poprzedzających bezpośrednio nominację do nagrody, mieszkali na stałe i prowadzili swą prace na terenie Wspólnoty lub Irlandii.
Nagroda została ustanowiona przez Jerzego IV w 1825 i po raz pierwszy przyznana w 1826 roku. Początkowo były przyznawane dwa medale za odkrycia w ciągu ostatniego roku, okres ten został wydłużony do okresu pięciu lat, a następnie skrócony do trzech. W 1837 roku wprowadzona zmianę, pozwalającą przyznać nagrodę z matematyki, choć nie częściej niż co trzy lata. Zmiany w 1850 roku wprowadzały okres nie dłuższy niż 10 lat, a nie krótszy niż rok. Od 1965 roku obowiązuje forma, w której corocznie przyznawane są trzy medale przez monarchę za rekomendacją rady Towarzystwa Królewskiego. Niekiedy jeden medal otrzymywały dwie osoby (lata 1867, 2017 i 2018).
Zdarzało się wielokrotne przyznanie Medalu tej samej osobie. Dwukrotnie otrzymali go: James Ivory (1826 i 1839), Michael Faraday (1835 i 1846), Thomas Graham (1838 i 1850), Charles Wheatstone (1840 i 1843).
John Herschel otrzymał medal trzykrotnie (1833, 1836 i 1840).
Do 2021 roku nagrodzono setki osób, w tym kilka kobiet.
Royal Medal a inne nagrody Nagroda Nobla Wśród nagrodzonych zdarzały się dziesiątki noblistów; poniżej lista takich przypadków podzielona według dziedziny noblowskiej.
Fizyka
Chemia
Medycyna z fizjologią
Powyżsi uczeni otrzymywali Nagrodę Nobla zarówno przed, jak i po Medalu Królewskim. Frederick Sanger to unikalny przypadek przynależności do obu grup, jako podwójny noblista.
Nagrody matematyczne Medal Królewski jest też przyznawany za badania w dziedzinach nieobjętych Nagrodą Nobla, np. w matematyce. Niektórzy medaliści królewscy otrzymywali też najwyższe odznaczenia matematyczne jak Nagroda Abela, starszy Medal Fieldsa czy jeszcze starszy Medal Sylvestera, np.:
Jak widać, do 2021 roku Medal Królewski był przyznawany wyłącznie przed Nagrodą Abela, po Medalu Fieldsa i przed Medalem Sylvestera.
Laureaci
Tabela laureatów Royal Medal Rok Nazwisko Dziedzinaliczba nagrodzonych 1826 matematyka 2 fizyka 1827 astronomia 2 fizyka 1828 astronomia 2 chemia 1829 anatomia 2 chemia 1830 chemia 2 fizyka 1831 Nie przyznano0 1832 Nie przyznano0 1833 botanika 2 astronomia 1834 geologia 2 fizyka 1835 chemia 2 fizyka 1836 anatomia 2 astronomia 1837 fizyka1 1838 matematyka 2 chemia 1839 matematyka 2 embriologia 1840 fizjologia 2 astronomia 1841 inżynieria 2 chemia 1842 chemia 2 anatomia 1843 fizyka 2 fizyka 1844 matematyka 2 chemia 1845 astronomia 2 medycyna 1846 fizyka 2 biologia 1847 chemia 2 fizyka 1848 matematyka 2 matematyka 1849 astronomia 2 geologia 1850 chemia 2 chemia 1851 astronomia 2 entomologia 1852 fizyka 2 biologia 1853 historia naturalna 2 fizyka 1854 chemia 2 botanika 1855 entomologia 2 astronomia 1856 historia naturalna 2 (Lord Kelvin) fizyka 1857 chemia 2 botanika 1858 biologia 2 astronomia 1859 matematyka 2 botanika 1860 neurofizjologia 2 mechanika konstrukcji 1861 matematyka 2 fizjologia 1862 chemia 2 astronomia 1863 fizyka 2 botanika 1864 anatomia 2 astronomia 1865 matematyka 2 geologia 1866 astronomia 2 anatomia 1867 i Joseph Henry Gilbert chemia 3 geologia 1868 zoologia 2 matematyka 1869 chemia 2 astronomia 1870 paleontologia 2 mineralogia 1871 zoologia 2 chemia 1872 zoologia 2 chemia 1873 zoologia 2 chemia 1874 geologia 2 paleontologia 1875 geologia 2 chemia 1876 zoologia 2 dynamika płynów 1877 chemia 2 historia naturalna 1878 zoologia 2 meteorologia 1879 geologia 2 chemia 1880 fizyka 2 chirurgia 1881 matematyka 2 biologia 1882 (Lord Rayleigh) fizyka 2 biologia 1883 matematyka 2 fizjologia 1884 matematyka 2 botanika 1885 elektrotechnika 2 zoologia 1886 fizyka 2 biologia 1887 geodezja 2 historia naturalna 1888 fizyka 2 geografia 1889 chemia 2 fizjologia 1890 fizyka 2 neurologia 1891 fizyka 2 geologia 1892 astronomia 2 fizjologia 1893 botanika 2 botanika 1894 fizyka 2 fizjologia 1895 oceanografia 2 fizyka 1896 geologia 2 fizyka 1897 geologia 2 matematyka 1898 fizyka 2 botanika 1899 biologia morza 2 fizyka 1900 ornitologia 2 matematyka 1901 elektrotechnika 2 geologia 1902 neurologia 2 matematyka stosowana 1903 astronomia 2 chemia 1904 mikrobiologia 2 matematyka 1905 neurofizjologia 2 fizyka 1906 matematyka 2 botanika 1907 matematyka 2 historia naturalna 1908 neurologia 2 geologia 1909 matematyka 2 medycyna 1910 botanika 2 geologia 1911 matematyka 2 fizjologia 1912 anatomia 2 fizyka 1913 fizjologia 2 chemia 1914 astronomia 2 geologia 1915 matematyka 2 entomologia 1916 matematyka 2 fizjologia 1917 paleontologia 2 meteorologia 1918 astronomia 2 biochemia 1919 matematyka 2 botanika 1920 matematyka 2 genetyka 1921 astronomia 2 botanika 1922 meteorologia 2 fizjologia 1923 fizjologia 2 meteorologia 1924 inżynieria 2 farmakologia 1925 botanika 2 chemia organiczna 1926 fizjologia 2 biochemia 1927 fizyka 2 kardiologia 1928 astrofizyka 2 paleontologia 1929 matematyka 2 patologia 1930 geologia 2 fizyka 1931 fizyka 2 botanika 1932 farmakologia 2 chemia 1933 fizyka 2 wirusologia 1934 elektrofizjologia 2 geofizyka 1935 petrologia 2 fizyka 1936 zoologia 2 fizyka 1937 biologia 2 chemia 1938 fizyka 2 statystyka 1939 entomologia 2 fizyka 1940 fizjologia 2 fizyka 1941 patologia 2 astrofizyka 1942 bakteriologia 2 chemia 1943 geologia 2 astronomia 1944 chemia 2 meteorologia 1945 botanika 2 krystalografia 1946 biologia 2 fizyka 1947 wirusologia 2 chemia 1948 zoologia 2 geofizyka 1949 biochemia 2 fizyka 1950 zoologia 2 fizyka 1951 farmakologia 2 chemia 1952 psychologia eksperymentalna 2 chemia 1953 mikrobiologia 2 fizyka 1954 biochemia 2 fizyka 1955 entomologia 2 biochemia 1956 geologia 2 chemia 1957 botanika 2 matematyka 1958 fizjologia 2 fizyka 1959 fizjologia 2 fizyka 1960 patologia 2 fizyka 1961 fizjologia 2 fizyka 1962 neurofizjologia 2 astrofizyka 1963 geologia 2 biochemia 1964 medycyna 2 aeroakustyka 1965 inżynieria 3 krystalografia astronomia 1966 inżynieria 3 biologia statystyczna fizyka 1967 biologia 3 neurofizjologia petrologia 1968 inżynieria 3 biochemia matematyka 1969 elektrotechnika 3 biochemia oceanografia 1970 inżynieria 3 fizjologia geologia 1971 geologia 3 biologia fizyka 1972 fizyka nuklearna 3 biologia chemia 1973 biologia 3 biologia astronomia 1974 biologia 3 inżynieria fizyka 1975 inżynieria 3 biologia geofizyka 1976 fizyka 3 medycyna chemia 1977 fizyka 3 biologia badania materiałowe 1978 inżynieria 3 biologia fizyka 1979 fizyka 3 biologia fizyka 1980 astronomia 3 medycyna fizyka 1981 genetyka 3 neurobiologia chemia 1982 biochemia 3 inżynieria fizyka 1983 fizyka 3 biologia matematyka 1984 elektrotechnika 3 genetyka chemia 1985 inżynieria 3 biologia fizyka 1986 elektrotechnika 3 fizjologia chemia 1987 farmakologia 3 biologia morza astronomia 1988 inżynieria 3 biochemia matematyka 1989 farmakologia 3 medycyna chemia 1990 inżynieria 3 biologia rozwoju fizyka 1991 fizyka 3 biologia geofizyka 1992 fizyka 3 medycyna matematyka 1993 matematyka stosowana 3 neurobiologia fizyka 1994 farmakologia 3 aeronautyka fizyka 1995 medycyna 3 biochemia chemia 1996 zoologia 3 botanika matematyka 1997 chemia 3 biologia fizyka 1998 biochemia 3 neurobiologia chemia 1999 chemia 3 neurobiologia fizyka 2000 informatyka 3 neurobiologia chemia 2001 biologia 3 biologia fizyka 2002 matematyka 3 genetyka chemia 2003 wirusologia 3 inżynieria geologia 2004 chemia 3 genetyka chemia 2005 fizyka 3 biologia fizyka 2006 botanika 3 biochemia fizyka 2007 medycyna 3 fizyka chemia 2008 archeologia 3 biochemia chemia 2009 chemia 3 biologia molekularna biofizyka 2010 optyka kwantowa 3 biologia chemia 2011 chemia 3 biologia molekularna biofizyka 2012 fizyka 3 biologia chemia 2013Rodney Baxter 3Walter BodmerPeter Wells 2014Terence Tao 3Tony HunterHoward Morris 2015Jocelyn Bell Burnell 3Elizabeth BlackburnChristopher Llewellyn Smith 2016John Meurig Thomas 3Elizabeth RobertsonJohn Goodby 2017Paul Corkum 4Peter Raymond Grant Rosemary GrantMelvyn Greaves 2018Stephen Sparks 4Lewis WolpertShankar Balasubramanian David Klenerman 2019Carol Robinson 3Michel GoedertAnn Dowling 2020Herbert Huppert 3Caroline DeanIan Shanks 2021Colin Humphreys 3Dennis LoMichael Green
Zobacz też Medal Copleya
Przypisy
Kategoria:Nagrody Towarzystwa Królewskiego w Londynie