thumb|Pomnik Brunona Bielawskiego na cmentarzu Łyczakowskim we Lwowie z napisem: „Zasłużonemu Autorowi, Szlachetnemu Patryocie, Przyjacielowi ludu Polskiego, Krzewicielowi oświaty i miłości Ojczyzny między kmiotkami, pierwszemu i najgorliwszemu pracownikowi na polu literatury ludowej w tej prowincyi, skromny ten pomnik wznieśli ziomkowie”, widok przed ok. 1920 Bruno Franciszek Bielawski herbu Zaremba (ur. 4 października 1831 w Nehrybce, zm. 21 stycznia 1861 w Jassach) – dziennikarz, pisarz i poeta związany z „Gazetą Lwowską”, od 1859 pierwszy redaktor czasopisma „Dzwonek: pismo dla ludu”.
Życiorys Syn Antoniego, oficjalisty dworskiego dóbr Bakończyce, uczył się w Przemyślu, w kolegium jezuickim we Lwowie, gimnazjach w Bochni i Krakowie. W 1852 roku rozpoczął studia przyrodnicze na uniwersytecie w Heidelbergu i na wydziale chemicznym Uniwersytetu Jagiellońskiego, które przerwał, wracając w 1854 do Nehrybki, następnie do Lwowa. Podczas pobytu w Nehrybce u Pawlikowskich w Medyce poznał pisarzy i poetów, takich jak Kornel Ujejski, Walery Łoziński, Jan Zachariasiewicz, Zygmunt Miłkowski (ps. Teodor Tomasz Jeż) i Mieczysław Romanowski. Od około 1856 przyjaciel pisarza Walerego Łozińskiego.
Zaangażowany w działalność patriotyczną i niepodległościową w sierpniu 1860 opuścił Lwów, udając się jako ochotnik do legionów Giuseppe Garibaldiego, aby walczyć „Za Waszą i Naszą Wolność” o zjednoczenie Włoch. 17 stycznia 1861 wdał się w spór w Jassach z urzędnikiem telegrafu Trzaskowskim, wyzywając go na pojedynek. Został ciężko ranny w pojedynku – zmarł po czterech dniach w Jassach, krótko przed śmiercią przyjaciela Walerego Łozińskiego, do którego dotarła wiadomość o śmierci Brunona Bielawskiego, gdy sam leżał ranny wskutek pojedynku.
Na Cmentarzu Łyczakowskim wystawiono mu pomnik z napisem: „Zasłużonemu Autorowi, Szlachetnemu Patryocie, Przyjacielowi ludu Polskiego, Krzewicielowi oświaty i miłości Ojczyzny między kmiotkami, pierwszemu i najgorliwszemu pracownikowi na polu literatury ludowej w tej prowincyi, skromny ten pomnik wznieśli ziomkowie”.
Był autorem wiersza–pieśni Czarny krzyżyk, do którego dwie wersje muzyki skomponowali: Stanisław Moniuszko i Adam Münchheimer.
Twórczość Baron Palonczaj [w:] Nowiny, 1854 [za:]
Czarny krzyżyk [w:] zawiera cztery opowiadania Brunona Bielawskiego: Każdy stan sobie dobry; Piotr Mytnik, czyli nawrócenie pewnego skąpca; O miłosiernym kowalu z Wielunia; Niby bieda, a nie bieda. Opowiadanie pani strażnikowej, Dziennik Literacki, 1856, nr 53–54 Opowiadanie starego ułana, powieść nie wydana, (Stary ułan kaznodzieją. Powiastka dla ludu polskiego w Galicyi opowiedziana przez BB 1858 ss. 1–95, na s. 95 data: Nehrybka 16 maja 1858, rękopis, zapowiedź druku w Dzienniku Literackim nr 52 z 1858 [za:] Inwentarz rękopisów biblioteki Zakładu Narodowego im. Ossolińskich we Wrocławiu: Rękopisy 11931–13000, Wrocław, 1948, s. 620) Przyjemności życia wiejskiego [w:] Nowiny, 1855-6 [za:] Trzy życzenia [w:] Gwiazdka Cieszyńska, 1858 [za:] Wiersze [w:]
Uwagi
Przypisy Władysław Zawadzki Pamięci Walerego Łozińskiego [w:]
Bibliografia Biogram Brunona Bielawskiego [w:] Reprint: Zakład Narodowy im. Ossolińskich, Kraków 1989,
Linki zewnętrzne
Bruno Kategoria:Pochowani na Cmentarzu Łyczakowskim we Lwowie Kategoria:Polscy pisarze romantyzmu Kategoria:Polscy poeci XIX wieku Kategoria:Polscy prozaicy Kategoria:Polska szlachta Kategoria:Urodzeni w 1831 Kategoria:Zabici w pojedynkach Kategoria:Zmarli w 1861