Odrzechowa – wieś w województwie podkarpackim, w powiecie sanockim, w gminie Zarszyn. Ma status sołectwa. Leży nad potokiem Czernisławką, na Pogórzu Bukowskim.

+Integralne części wsi Odrzechowa SIMC Nazwa Rodzaj0362915 Odrzechowa część wsi0362950 Brzeg część wsi, zniesiona w 2026 r.0362973 Huczkowa część wsi0362921 Madraszówka część wsi, zniesiona w 2026 r.0362980 Odrzechówki część wsi0362938 Osiedle część wsi0362944 Zeniówka część wsi

Historia Wieś lokowana przez króla Władysława Jagiełłę na prawie średzkim w Zarszynie, 30 czerwca 1419 roku, w obecności biskupa krakowskiego Wojciecha i kanclerza Królestwa PolskiegoAkt lokacyjny, Król Władysław Jagiełło pozwala lokować wieś wołoską Odrzechowa Alkowi Rusinowi i nadaje mu w niej sołectwo, w: Kurier Odrzechowskie, 600 lat Odrzechowej, Wydawnictwo Ruthenus str. 2, 2019, . jako jedna z pierwszych miejscowości w starostwie sanockim. Notowana już wcześniej jako istniejąca osada. Na uposażenie sołectwa składało się dwa łany ziemi, karczma i młyn na wieczne posiadanie oraz las w górnej części rzeki wraz z polem, które nazywało się Czamisli. Przez cały XV wiek stanowiła centrum krainy. W okresie reformacji Odrzechowa sprzyjała braciom polskim i była jednym ze znaczniejszych ośrodków reformacji w regionie. Stanowiła własność królewska. Z niej wywodzili się Odrzechowscy, np. Michał Odrzechowski. W 1592 r. Jan Jędrzejowski najechał na Odrzechową i Małgorzata Odrzechowska, wdowa po Michale Odrzechowskim, wniosła skargę na zbrojny najazd na jej miejscowość. Wieś królewska położona na przełomie XVI i XVII wieku w ziemi sanockiej województwa ruskiegoAtlas historyczny Rzeczypospolitej Polskiej wydany z zasiłkiem Akademii Umiejętności w Krakowie, [T. 1], Epoka przełomu z wieku XVI-ego na XVII-sty. Dział II-gi. „Ziemie Ruskie” Rzeczypospolitej, Dział opracowany przez Aleksandra Jabłonowskiego [...], k. 4., w drugiej połowie XVII wieku należała do tenuty Besko starostwa sanockiegoLustracja województwa ruskiego 1661-1665. Cz. 1, Ziemia Przemyska i Sanocka, wydali Kazimierz Arłamowski i Wanda Kaput, Wrocław-Warszawa-Kraków 1970, s. 246.. W 1623 r. wieś spustoszyli Tatarzy. W 1777 r. wybuchł we wsi pożar, który strawił m.in. księgi metrykalne i parafialne.

Do zaboru Polski w 1772 wieś należała administracyjnie do ziemi sanockiej województwa ruskiego, od 1772 do cyrkułu leskiego, a następnie sanockiego. Po reformie administracyjnej w 1864 powiat sądowy sanocki, gmina wiejska Sanok w kraju Galicja. W 1811 na licytacji tutejszy folwark zakupił Ignacy Urbański. We wsi zachowała się dawna cerkiew greckokatolicka, zbudowana w 1813 r. z fundacji Urbańskiego, obecnie kościół rzymskokatolicki pw. św. Jana Chrzciciela. W połowie XIX wieku właścicielem posiadłości tabularnej Odrzechowa z Urbanówką był Ksawery Urbański, a w latach 70. Adam Urbański. Na przełomie XIX/XX wieku właścicielem tabularnym dóbr we wsi był Władysław Morawski.

Na 1 maja 1904 zaplanowano uruchomienie urzędu pocztowego w Odrzechowej.

W okresie I wojny światowej od 8 do 10 maja 1915 Odrzechowa była miejscem walk oddziałów wojennych. Rzeka Wisłok w górnym biegu na odcinku od Odrzechowej do Beska stanowiła linię oporu wojsk rosyjskich (m.in. Kozaków dońskich) przed nacierającymi od zachodu pułkami austriacko-niemieckimi. W nocy z 9 na 10 maja pułki bośniackie usiłowały kilkakrotnie sforsować Wisłok w Odrzechowej i Besku, w miejscu, gdzie rzeka płynie głębokim jaremJózef Stachowicz, Miniony czas, s. 36.. Przed II wojną światową były we wsi dwa folwarki Józefa Morawskiego i Heleny Russockiej. Na przysiółku Czernisławka, powyżej dworu, funkcjonowały dwa młyny wodne, zaś przy potoku, tartak parowy.

15 września 1945 po potyczce z wojskiem polskim oddział UPA „Rena” przybył do wsi, grabiąc mieszkańców i ich mienie. W czasie pacyfikacji zamordował również 10 Łemków. W latach 1954–1959 wieś należała i była siedzibą władz gromady Odrzechowa, po jej zniesieniu znalazła się w gromadzie Sieniawa.

Na miejscowym cmentarzu znajduje się grób Morawskich z rzeźbą dłuta Stanisława Piątkiewicza, przedstawiającą Chrystusa dźwigającego krzyż; obok grobów Morawskich usytuowany jest grobowiec Russockich.

We wsi znajduje się doświadczalny ośrodek zarodowy krów rasy simentalskiej oraz siedziba Polskiego Związku Hodowców Bydła Simentalskiego. Ośrodek zajmuje się również hodowlą koni huculskich. Corocznie pod koniec sierpnia ośrodek organizuje wystawę hodowlaną w Rudawce Rymanowskiej.

Zabytki Wykaz zabytków nieruchomych wpisanych do rejestru zabytków cerkiew greckokatolicka pw. św. Jana Chrzciciela z 1813 dzwonnica cmentarz przycerkiewny ogrodzenie

Ludzie związani z Odrzechową Stefan Żyńczak – włościanin z Odrzechowej, poseł do Sejmu Krajowego Galicji II kadencji (1867–1869) Iwan Ziatyk Stefan Nowosielski (ur. 1884) – ojciec malarza Jerzego Nowosielskiego Władysław Morawski – właściciel majątku oraz „obory krów siemmentalskich półkrwi”, ożeniony z Kazimiery z Leszczyńskich; ich synami byli m.in.: Jan Morawski (1878–1940), prawnik, adwokat, sędzia Najwyższego Trybunału Administracyjnego i Sądu Najwyższego, minister sprawiedliwości w 1920. Józef Agaton Morawski (1893–1969), ziemianin, rolnik, działacz społeczny, poseł na Sejm IV kadencji (1935–1938) w II Rzeczypospolitej.

Mieszkańcy Nazwiska mieszkańców Odrzechowej XV-XVI wiek. Benczik, Berdar, Blas, Bogow, Bren, Brync, Cap, Capik, Chanasow, Cwiakow, Czornyj, Dawydiak, Deman, Demko, Dobrzanski, Dorowski, Dostik, Dracz, Fecio, Fedik, Fedor, Ferenc, Feso, Fil, Gal, Gitka, Glodenski, Goloubkow, Golownow, Gowour, Grinda, Hnat, Holdysz, Holdyszowicz, Holownia, Holobud, Holub, Holubko, Homa, Homynda, Hryc, Iwanocza, Iwanoczko, Janusz, Jarosz, Kabaniec, Kala, Kamianski, Karp, Karpik, Karpow, Karszen, Kawka, Kijak, Kirik, Kiriliw, Kitka, Klim, Klimowicz, Kliuczkow, Klucznik, Kolcoun, Koliat, Komba, Konrad, Kopko, Kowalczik, Kozak, Krol, Krouba, Kunc, Kuzan, Kuzma, Labiak, Labiak, Laniew, Laniewiat, Lanik, Lawer, Lawro, Lazarz, Lazur, Lec, Liczat, Litwin, Lorenc, Lukasz, Maculak, Madarasz, Makar, Mankow, Mara, Marszal, Maruszin, Michno, Migaliuwski, Migalowski, Migalski, Muchow, Odrzechowski, Ostafij, Paszenda, Paszko, Polaw, Polawski, Pristawka, Proc, Prokop, Roniak, Rozenkow, Sawka, Schmid, Schreder, Seredenski, Skrobala, Slowaninow, Soroka, Sowa, Stec, Swidnicki, Swiec, Szafar, Tokarski, Wanca, Warchol, Warchoul, Watral, Wiernicza, Wierniej, Wolk, Wowk, Wybraniec, Zabawski, Zalipien, Zalipnyj, Zan, Zanczat, Zin

Nazwiska mieszkańców XIX wiek: Augustyn, Barna, Benko, Berla, Borek, Brenkacz, Bursztyn, Byrwa, Cuprik, Cypla, Czerwinski, Dracz, Duczak, Dyrbała, Fedak, Gelernter, Gonkiewicz, Grubiak, Halniak, Hawer, Hecht, Hnatek, Hołotiuk, Homenda, Kostecki, Konkiewicz, Ignio, Palica, Jeredeńska, Jurczak, Josafat, Konkiewicz, Kijak, Kastraniec, Jurczak, Josafat, Senczak, Kostyk, Kowalski, Kunkiewicz, Łabiak, Lazerko, Leszczyszyn, Lichański, Liwik, Łubiak, Madarasz, Majchrowicz, Majczyk, Muska, Mydzan, Myhal, Nowosielski, Olcar, Olejar, Olejarz, Olzar, Palica, Pelczar, Pestrak, Pontus, Skrobala, Potoczak, Runkiewicz, Seredeński, Siwik, Sołtys, Stecyk, Strachocki, Struś, Szafran, Tenezak, Tiatyk, Turczak, Tymczak, Wacławski, Walhowicz, Wernej, Wójcik, Wróbel, Zawojski,

Droga wojewódzka Wieś położona jest przy drodze wojewódzkiej nr 889 z Sieniawy, przez Bukowsko do Szczawnego. Droga ta łączy się drogą 892 prowadzącą do byłego przejścia granicznego przez Radoszyce na Słowację. Wieś położona jest 5 km od drogi krajowej nr 28.

Przypisy Raport o stanie gminy Zarszyn w 2024. Liczba mieszkańców w dn. 31.12.2024 s. 5 Strona gminy, sołectwa

GUS. Wyszukiwarka TERYT. Rozporządzenie w sprawie wykazu urzędowych nazw miejscowości i ich części ().

Bibliografia Kwartalnik historii kultury materialnej, Instytut Historii Kultury Materialnej (Polska Akademia Nauk), t. 45, 1997, s. 181. Pozew przeciw jezuitom samborskim w sporze ich z terenów starostwa sanockiego: Besko i Odrzechowa a dobrami kolegium jezuickiego w Krośnie, [w:] Jadwiga Turska, Adam Fastnacht, Inwentarz rękopisów Biblioteki Zakładu Narodowego im. Ossolińskich, Zakład Narodowy imienia Ossolińskich. Biblioteka, t. 5, 1948, s. 6. AGZ – Akta Grodzkie i Ziemskie z okresu I Rzeczypospolitej Adam Fastnacht, Osadnictwo Ziemi Sanockiej metryki greckokatolickie z lat 1777–1884 metryki rzymskokatolickie od roku 1772 –

Linki zewnętrzne

Zakład Doświadczalny Instytutu Zootechniki PIB w Odrzechowej

Szkoła Podstawowa w Odrzechowej

Kategoria:Wsie tenuty Besko