N.R.M. (, dosł. Niepodległa Republika Marzeń) – białoruski zespół rockowy, założony w 1994 roku przez członków zespołu Mroja. Jest jednym z dwóch (obok grupy Lapis Trubieckoj) najpopularniejszych zespołów rockowych Białorusi. Zespół śpiewa niemal wyłącznie po białorusku, a na okładkach płyt i w materiałach promocyjnych posługuje się łacinką.
Zespół powstał w 1994 roku z przekształcenia istniejącej od 1981 grupy Mroja. Zmiana nazwy związana była z dojściem do władzy Aleksandra Łukaszenki i przywracaniem przez niego radzieckiej symboliki i odwołań do radzieckiej kultury i tradycji. Odzwierciedlała też dążenie do swoistej wewnętrznej emigracji do „niezależnej republiki”, gdzie dozwolony jest komentarz artystyczny na temat polityki i kultury Białorusi.
W twórczości N.R.M. dość wyraźne są nawiązania do białoruskiej polityki, jednak krytyka niedemokratycznych rządów prezydenta Łukaszenki zazwyczaj jest ukryta, a jego nazwisko nie pada ani razu w żadnej z piosenek. Na przykład okładka wydanego w 1998 albumu Pašpart hramadzianina N.R.M. (dosł. Paszport obywatela N.R.M.) przedstawia stylizowaną okładkę paszportu i jest satyrą na przywrócone w 1995 godło Białorusi wzorowane na godle z czasów radzieckich: w miejsce sierpa i młota lub konturów państwa umieszczono symbol czaszki i skrzyżowanych piszczeli.
Muzyka zespołu jest wpisana na nieoficjalną czarną listę przez władze Białorusi i grupę objęto zakazem koncertowania, a ich piosenki zakazem nadawania przez rozgłośnie radiowe i telewizję. W obawie przed powtórzeniem się na Białorusi ukraińskiej pomarańczowej rewolucji, w 2004 białoruskie władze nałożyły na zespół cenzurę w ramach represji za występ na wiecu demokratycznej opozycji. Przez kolejne trzy lata zespół przeprowadzał próby w ukryciu i występował głównie za granicą: w Polsce (m.in. na festiwalu Basowiszcza), Niemczech, na Litwie i Słowacji oraz w Szwecji, a także na niewielkich koncertach niesankcjonowanych przez władze. W 2010 grupa fanów zespołu została aresztowana podczas jednego z takich koncertów plenerowych za „eksponowanie ultranacjonalistycznych symboli”. W 2012 były ambasador Szwecji w Mińsku, Stefan Ericsson wskazał Lawona Wolskiego jako „postać roku” w plebiscycie organizowanym przez białoruską sekcję Radia Wolna Europa.
Muzycy N.R.M. byli jednymi z bohaterów filmu dokumentalnego Mirosława Dembińskiego „Muzyczna partyzantka” z 2007 roku, zaprezentowanego na 7. Międzynarodowym Festiwalu Filmowym WATCH DOCS Prawa Człowieka w Filmie, a także filmu dokumentalnego „Czas trzech żółwi” Joli Kilian prezentowanego na IX Międzynarodowych Dniach Filmu Dokumentalnego „Rozstaje Europy” w 2008 roku w Lublinie.
W 2010 roku z zespołu odszedł Lawon Wolski, od tego czasu N.R.M. gra jako trio.
N.R.M. to nie tylko zjawisko muzyczne, ale także fenomen socjologiczny – dzięki jego muzyce wielu Białorusinów zaczęło używać na co dzień języka ojczystego. Dawna strona internetowa zespołu była swego rodzaju wirtualnym państwem.
Skład Pit Paułau – gitara, wokal (od 1994) Juraś Laukou – gitara basowa, wokal (od 1994) Aleh Dziemidowicz – perkusja, wokal (od 1994) Lawon Wolski – gitara, wokal (1994–2010)
Dyskografia
Albumy studyjne RokDane dot. albumu1995ŁaŁaŁaŁa Wydawca: Kowczeg1996Odzirydzidzina Oryginalna pisownia tytułu: Одзірыдзідзіна Wydawca: Kowczeg1998Pašpart hramadzianina N.R.M. Oryginalna pisownia tytułu: Пашпарт грамадзяніна N.R.M.Na okładce albumu znalazł się tytuł zapisany zarówno białoruską łacinką, jak i cyrylicą. Patrz: nrm.by. Data wydania: 29 grudnia 1998 Wydawca: Kowczeg2000Try čarapachi Data wydania: jesień 2000 Wydawca: Bulba Records2002Dom kultury Data wydania: 24 grudnia 2002 Wydawca: West Records200706 Oryginalna pisownia tytułu: 06W okładce albumu tytuł zapisywany także słownie jako Nul šeść. Patrz: discogs.com. Data wydania: 19 maja 20072013D.P.B.Cz. Oryginalna pisownia tytułu: Д.П.Б.Ч. Data wydania: 20 października 2013 Wydawca: Global CDWydanie na płytach winylowych.2025Kropka Oryginalna pisownia tytułu: Kropka Data wydania: 7 listopada 2025 Wydawca:
Kompilacje RokDane dot. albumu1997Made in N.R.M. Data wydania: 1 lutego 1997 Wydawca: Pan-rekords2004Spravazdača 1994–2004 Data wydania: 8 lutego 2004 Wydawca: West Records
Albumy koncertowe RokDane dot. albumu1999Akustyčnyja kancerty kanca XX stahodździa Data wydania: luty 1999 Kowczeg
Single RokDane dot. singla2000Samotnik Wydawca: West Records2019Lubiš – lubi Data wydania: 1 października 2019
Wspólne projekty Pieśniarok (tribute dla Piesniarów, 1997) Narodny Albom (1997) Ja naradziusia tut (2000)
Wydawnictwa, na których znalazły się utwory zespołu RokDane dot. albumuUtwór1999Wolnyja tancy – słuchaj swajo Wydawca: BMA-group„Pieśni pra kachańnie”„Pieśnia padziemnych žycharoŭ”2001Wolnyja tancy – alternatywa_by Wydawca: BMA-group„Katlet-matlet” (remix)2001Serca Europy in rock Wydawca: BMA-group„NajNajNaj”2002Personal Depeche Data wydania: grudzień 2002 Wydawca: West Records, MSH Records„Twoj Jezus (Personal Jesus)”2004Hienierały ajczynnaha roku Data wydania: 25 kwietnia 2004 Wydawca: BMA-group„Lasnaja pieśnia (Oj, biarozy dy sosny)”2008NiezależnyJA Data wydania: 25 marca 2008 Wydawca: BMA-group„Try čarapachi” (new)
Uwagi
Przypisy
Bibliografia
Linki zewnętrzne Oficjalny profil zespołu na portalu YouTube Strona oficjalnego fanklubu zespołu
Kategoria:Białoruskie zespoły rockowe