Kretoszczur (Bathyergus) – rodzaj ssaków z rodziny kretoszczurowatych (Bathyergidae).
Nazewnictwo zwyczajowe W polskiej literaturze zoologicznej nazwa zwyczajowa „kretoszczur” była w przeszłości używana dla oznaczania gatunku Georychus capensis. W wydanej w 2015 roku przez Muzeum i Instytut Zoologii Polskiej Akademii Nauk publikacji „Polskie nazewnictwo ssaków świata” wspomnianemu gatunkowi nadano nazwę piaskogrzeb przylądkowy, przeznaczając nazwę kretoszczur dla rodzaju Bathyergus. Rodzaj Georychus otrzymał nazwę piaskogrzeb.
Rozmieszczenie geograficzne Rodzaj obejmuje gatunki występujące w Afryce (Namibia i Południowa Afryka).
Morfologia Długość ciała (bez ogona) samic 170–329,9 mm, samców 170–353,7 mm, długość ogona samic 29,3–50 mm, samców 30,7–52 mm; masa ciała samic 195–960 g, samców 242–1300 g.
Systematyka Rodzaj zdefiniował w 1811 roku niemiecki zoolog Johann Karl Wilhelm Illiger w książce swojego autorstwa o tytule Wstępna systematyka ssaków i ptaków. Gatunkiem typowym jest (oznaczenie monotypowe) kretoszczur olbrzymi (B. suillus).
Etymologia Bathyergus (Bathiergus, Bathyerchus): bathuergeō ‘pracować głęboko’. Orycterus: gr. ορυκτης oruktēs ‘kopacz’. Gatunek typowy (oznaczenie monotypowe): Mus maritimus (= Mus suillus ).
Podział systematyczny Do rodzaju należą następujące występujące współcześnie gatunki: Grafika Gatunek Autor i rok opisu Nazwa zwyczajowa Podgatunki Rozmieszczenie geograficzne Podstawowe wymiaryDC – długość ciała (bez ogona); DO – długość ogona; MC – masa ciała StatusIUCNcentruj|150pxBathyergus janetta O. Thomas & Schwann, 1904kretoszczur wydmowy gatunek monotypowypołudniowa Namibia i zachodnia Południowa Afryka (zachodnia Prowincja Przylądkowa Północna)DC: 17–23 cmDO: 4–5,2 cmMC: 195–710 gcentruj|150pxBathyergus suillus(von Schreber, 1782)kretoszczur olbrzymigatunek monotypowyendemit Południowej Afryki od Knysna do Lambert’s BayDC: 27–35 cmDO: 11–17,5 cmMC: 0,57–1,3 kg Kategorie IUCN: – gatunek najmniejszej troski.
Opisano również gatunek wymarły z pliocenu dzisiejszej Południowej Afryki: Bathyergus hendeyi
Uwagi
Przypisy
Bibliografia
Kategoria:Kretoszczurowate