Miejska Biblioteka Publiczna im. Henryka Sienkiewicza w Łukowie – biblioteka publiczna w Łukowie funkcjonująca od 1908 roku. Według statutu z 2011 roku jest samorządową instytucją kultury, działającą w obrębie ogólnokrajowej sieci bibliotecznej. Pełni rolę biblioteki powiatowej.
Status prawny Miejska Biblioteka Publiczna im. Henryka Sienkiewicza w Łukowie działa na podstawie ustawy z 27 VI 1997 r. o bibliotekach, ustawy z 25 X 1991 r. o organizowaniu i prowadzeniu działalności kulturalnej, ustawy z 8 III 1990 r. o samorządzie gminnym oraz statutu nadanego 6 X 2011 r. przez organizatora, którym jest Miasto Łuków, a ponadto na podstawie porozumienia zawartego pomiędzy Zarządem Miasta i Zarządem Powiatu w sprawie powierzenia realizacji zadań powiatowych. Nadzór merytoryczny sprawuje Wojewódzka Biblioteka Publiczna im. Hieronima Łopacińskiego w LublinieStatut Miejskiej Biblioteki Publicznej im. Henryka Sienkiewicza w Łukowie. Załącznik do Uchwały Nr XIII/146/2011 Rady Miasta Łuków z dnia 6 października 2011 r. w sprawie nadania statutu Miejskiej Bibliotece Publicznej im. H. Sienkiewicza w Łukowie. https://umlukow.bip.lubelskie.pl/_img/doc.gif.
Zakres działalności Biblioteka gromadzi literaturę piękną polską i obcą dla dorosłych, literaturę dla dzieci i młodzieży oraz popularnonaukową. Posiada duży wybór literatury relaksacyjnej, powieści obyczajowych, psychologicznych, historycznych, sensacyjnych, fantastycznych, ilustrowanych książek dla najmłodszych. Zbiory biblioteczne wypożyczane są na zewnątrz. W czytelniach, na miejscu, udostępniane są wydawnictwa informacyjne, zbiory regionalne, czasopisma bieżące (50 tytułów), wycinki prasowe. Czasopisma archiwalne wypożyczane są także do domu.
Oprócz podstawowej działalności: gromadzenia, opracowania i udostępniania zbiorów, biblioteka prowadzi szeroką działalność edukacyjną i upowszechnieniową w zakresie książki i czytelnictwa adresowaną do mieszkańców miasta i powiatu łukowskiego. Organizuje imprezy czytelnicze, konkursy, wystawy, lekcje biblioteczne, spotkania autorskie. Od 2003 roku biblioteka realizuje program edukacji środowiskowej kierowany do dzieci i młodzieży.
Sieć biblioteczna Biblioteka Główna – siedziba znajduje się w śródmieściu Łukowa, przy ul. ks. kard. S. Wyszyńskiego 24. Budynek jest ujęty w Gminnej Ewidencji Zabytków i określony w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego jako „zabytkowy obiekt o wysokich wartościach, do zachowania i ochrony”.
Znajduje się tutaj: na piętrze – Wypożyczalnia i Czytelnia dla Dorosłych na parterze – Oddział dla Dzieci
Filia nr 1 – osiedle Bronisława Chącińskiego 17
Filia nr 2 – ul. Siedlecka 56 (w zachodniej części gmachu Szkoły Podstawowej nr 5; do VI 2015 – lokal przy ul. Gałczyńskiego 31)
Filia nr 3 – osiedle Unitów Podlaskich, blok nr 2
Historia thumb|Po lewej stronie zdjęcia (z 1929 r.) budynek ówczesnych: Stowarzyszenia Kulturalno-Oświatowego „Ogniwo” i Klubu Miejskiego; obecnie siedziba Miejskiej Biblioteki Publicznej im. Henryka Sienkiewicza thumb|Biblioteka Główna – wygląd budynku w 2022 r. 1907 – Polska Macierz Szkolna zorganizowała w Łukowie pierwszą bezpłatną bibliotekę powszechną, liczącą 200 woluminów. Książki te były darem mieszkańca Łukowa – aptekarza Teodozjusza Nowińskiego. Księgozbiór uzupełniany był darami licznych łukowian, jak też mieszkańców okolicznych wsi. Kupowano również nowe książki za pieniądze, które pochodziły ze składek członkowskich Polskiej Macierzy Szkolnej. 1908 – rok ten przyjmuje się za datę powstania biblioteki. Dzięki zaangażowaniu i ofiarności całego społeczeństwa łukowskiego, pod kierownictwem Kazimiery Klimeckiej zakupiono na licytacji księgozbiór zmarłego tragicznie bibliofila sędziego Antoniego Dąbrowskiego. Były to głównie dzieła naukowe, w tym wiele prawniczych, zbiór liczył 2056 woluminów. 1909 – powołano Towarzystwo Biblioteki Publicznej im. Antoniego Dąbrowskiego, które opracowało statut określający charakter zbiorów i sposób ich wykorzystania. Biblioteka stała się placówką publiczną dostępną dla wszystkich mieszkańców miasta i powiatu. Po likwidacji przez władze zaborcze Polskiej Macierzy Szkolnej bibliotekę przekazano Łukowskiemu Kołu Ziemianek. W praktyce był to tylko szyld dla rodziny Nowińskich, która utrzymywała bibliotekę. 1928 – po likwidacji Łukowskiego Koła Ziemianek bibliotekę przejęło Towarzystwo Kulturalno-Oświatowe „Ogniwo”, które również posiadało swoje zbiory. Połączono księgozbiory, zaangażowano płatną bibliotekarkę. Biblioteka udostępniała mieszkańcom miasta zbiory za bardzo niską odpłatnością, gdyż musiała być samowystarczalna. Ponadto „Ogniwo” urządzało różne imprezy, z których dochód przeznaczano na potrzeby biblioteki. 1936 – po zawarciu umowy przez Wydział Powiatowy z Zarządem „Ogniwa” została otwarta Powiatowa Biblioteka Publiczna. Księgozbiór liczył 7084 woluminy. Do prowadzenia biblioteki zaangażowano fachową bibliotekarkę Wandę Wężównę. Przy bibliotece powstała Komisja Biblioteczna, której przewodniczyła Cecylia Nowińska. II wojna światowa – to najtrudniejszy okres w dziejach biblioteki. Biblioteka działała do jesieni 1941 r. Najpierw okupant przeprowadził „selekcję” księgozbioru – lista książek zakazanych obejmowała ponad tysiąc autorów – potem zamknął bibliotekę. Komisji Bibliotecznej udało się uratować książki bardziej wartościowe i mogące ulec skonfiskowaniu, poprzez rozdanie zaufanym czytelnikom. 1944 – po wyzwoleniu miasta grono młodzieży pod kierunkiem kierowniczki Marii Kiernickiej przystąpiło do gromadzenia zbiorów. 13 listopada 1944 biblioteka została otwarta dla społeczeństwa Łukowa z liczbą 700 książek. Księgozbiór szybko się rozrastał i na koniec 1945 roku osiągnął liczbę 2000 woluminów. 1949 – dzięki pomocy Towarzystwa Przyjaciół Dzieci przy bibliotece powstała Czytelnia Dziecięca; W latach powojennych nastąpił znaczący rozwój sieci bibliotek na terenie powiatu łukowskiego. W roku 1949 istniało 10 bibliotek gminnych i 62 punkty biblioteczne, w 1968 – 26 bibliotek gromadzkich. 1958 – 50-lecie biblioteki. 1969 – dyrektorem został Czesław Korniluk. 1971 – otwarto Filię nr 1 na os. Bronisława Chącińskiego. 1974 – dyrektorem został Kazimierz Tyszko. 1975 – zniesiono powiaty, Łuków znalazł się w nowo utworzonym województwie siedleckim. Na skutek reorganizacji administracyjnej Miejska Biblioteka Publiczna została włączona w strukturę Łukowskiego Ośrodka Kultury. Nadzór nad bibliotekami w terenie przejęła Wojewódzka Biblioteka Publiczna w Siedlcach, a MBP działała odtąd na terenie miasta. Przed reorganizacją sieć bibliotek w powiecie liczyła: 13 bibliotek gminnych, 26 filii, 160 punktów bibliotecznych. 1977 – powstała Filia nr 2, mieściła się w Młodzieżowym Domu Kultury (do czerwca 2015 r. – przy ul. Gałczyńskiego 31). 1978 – w uznaniu zasług w rozwoju czytelnictwa z okazji jubileuszu 70-lecia istnienia nadano Miejskiej Bibliotece Publicznej imię Henryka Sienkiewicza. Otwarto Filię nr 3 MBP na os. XXX-lecia PRL (obecna nazwa: os. Unitów Podlaskich). 1979 – dyrektorem został Michał Krut. 1983 – Prezydium Miejskiej Rady Narodowej w Łukowie przyznało bibliotece Dyplom Uznania z okazji 750-lecia Łukowa za szczególne osiągnięcia w rozwoju miasta. 1988 – biblioteka otrzymała Dyplom Honorowy Ministra Kultury i Sztuki za osiągnięcia w upowszechnianiu kultury. 1990 – dyrektorem została Ksawera Franciszka Giza-Mitura. 1992 – dyrektorem została Teresa Sytykiewicz. Rada Miejska przydzieliła bibliotece lokal przy ul. ks. kard. S. Wyszyńskiego 24, przeznaczając pieniądze na remont i adaptację budynku. 1993 – zakupiono pierwsze komputery do biblioteki. 1999 – w związku z nową organizacją podziału terytorialnego kraju, na mocy porozumienia zawartego pomiędzy Zarządem Powiatu i Zarządem Miasta ponownie powierzono bibliotece realizację zadań powiatowych. Rozszerza to zadania placówki i zobowiązuje do udzielenia pomocy instrukcyjno-metodycznej i szkoleniowej bibliotekom powiatu łukowskiego (9 bibliotek gminnych, 2 miejskie, 15 filii bibliotecznych). 2000 – dyrektorem została Ewa Wiśnicka. 2001 – biblioteka zajmowała powierzchnię 527 m², zatrudniała 9 pracowników; zbiory liczyły 56 308 wol. książek, 105 wol. czasopism (stan 31 XII 2001); używano bibliotecznego programu komputerowego MAK.Biblioteki powiatowe w Polsce. Informator. Wyd. 2 [Stan zbiorów na 31 XII 2001]. [Oprac. danych: Barbara Budyńska, Małgorzata Jezierska, Anna Majcher]. (Propozycje i Materiały - Stowarzyszenie Bibliotekarzy Polskich ; 51). Wydaw. SBP, Warszawa 2002, s. 21. http://bbc.uw.edu.pl/dlibra/plain-content?id=511 2002 – wyróżnienie w Wojewódzkim Konkursie Ekologicznym „Ziemia dla Ludzi, Ludzie dla Ziemi” – za bardzo dobrą realizację idei konkursu przyznane przez WBP w Lublinie. 2003 – 95-lecie Miejskiej Biblioteki Publicznej. Biblioteka do programu działalności upowszechnieniowej włączyła edukację ekologiczną. 2004 – zaczęto udostępniać internet czytelnikom. 2005 – wyróżnienie we współzawodnictwie na najaktywniejszą bibliotekę publiczną województwa lubelskiego 2003–2004 za dużą różnorodność form pracy kulturalno-oświatowej przyznane przez WBP w Lublinie. 2008 – 100-lecie Łukowskiej Biblioteki Publicznej. Remont parteru budynku biblioteki. Odznaka honorowa „Zasłużony dla Kultury Polskiej” przyznana przez Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego; Nagroda „Łukowskiego Złotego Niedźwiedzia” w uznaniu zasług dla miasta Łuków z okazji 100-lecia istnienia biblioteki przyznana przez Burmistrza Miasta. Medal Wojewody Lubelskiego za wieloletnią popularyzację słowa pisanego, szeroką działalność kulturotwórczą w regionie oraz długoletnią działalność edukacyjną na rzecz mieszkańców miasta i powiatu łukowskiego. Medal Pamiątkowy Województwa Lubelskiego przyznany przez Marszałka Województwa Lubelskiego za szczególne zasługi dla województwa lubelskiego. 2010 – uruchomienie serwisu internetowego biblioteki. 2011 – wyłączenie Miejskiej Biblioteki Publicznej ze struktury Łukowskiego Ośrodka Kultury, uchwałą Rady Miasta Łuków z października 2015. 2015 – przebudowa i renowacja Biblioteki Głównej (tymczasowo, na czas remontu przez II połowę roku 2015 placówka przeniesiona do dawnego gmachu I LO przy ul. ks. kard. Wyszyńskiego 41). 2020 - 2021 - funkcjonowanie Biblioteki w trybie obostrzeń "covidowych". 2022 r. - Mariusz Kazimierz Chudek, dotychczasowy kierownik Filii nr 1 MBP w Łukowie - nowym dyrektorem Biblioteki. 2024 r. - zamontowanie klimatyzacji w budynku Biblioteki Głównej (w Wypożyczalniach: dla Dzieci i dla Dorosłych oraz w Czytelniach: dla Dzieci i dla Dorosłych).
Inicjatorki Biblioteki Publicznej w Łukowie Kazimiera Klimecka Inicjatorka Biblioteki Publicznej w Łukowie „Jej inicjatywie, staraniom i energicznym zabiegom należy przypisać wczesne powstanie biblioteki publicznej w tym małym powiatowym mieście o pięknych postępowych tradycjach, instytucji samodzielnej opartej na racjonalnych wzorach Biblioteki Publicznej w Warszawie"
Cecylia Nowińska Pracownik biblioteki w latach 1908–1917 Rodzina Nowińskich wspierała bibliotekę od początku istnienia wykazując się na jej rzecz dużą ofiarnością. Cecylia przez całe życie bezinteresownie propagowała czytelnictwo, w bibliotece pracowała bez wynagrodzenia. W 1938 roku za krzewienie czytelnictwa została odznaczona przez Prezydium Polskiej Akademii Literatury Srebrnym Wawrzynem Akademickim.
Maria Kiernicka thumb|200px|Grób rodziny Kiernickich na cmentarzu św. Rocha w Łukowie Kierowniczka biblioteki w latach 1944–1969