Tunel średnicowy w Łodzi – tunel średnicowy kolei konwencjonalnej, będący w budowie od 2019 roku, drążony pod wielkomiejską częścią miasta na głębokości kilkunastu metrów, w celu połączenia czołowego dworca Łódź Fabryczna (linia kolejowa nr 17) z dworcami Łódź Kaliska i Łódź Żabieniec (linia kolejowa nr 15).

W ramach inwestycji powstają ponadto trzy przystanki kolejowe, które w przyszłości mają umożliwić rozwój oferty transportowej Łódzkiej Kolei Aglomeracyjnej (stąd zwyczajowo tunel nazywany jest łódzkim metrem).

Wraz z odrębną budową łódzkiego Tunelu Kolei Dużych Prędkości (jako przedłużenia linii kolejowej nr 85), stanowią największe inwestycje kolejowe w historii miasta Łodzi.

Charakterystyka Inwestycja jest odpowiedzią na problemy kolei, borykającej się od XIX wieku z problemem braku wylotu z Dworca Fabrycznego w kierunku zachodnim. W przeszłości analizowano zarówno nadziemne, jak i podziemne poprowadzenie kolei, jednak w związku z ponadnormatywnym rozwojem miasta, realizacja nie doszła do skutku.

Tunel będzie przeznaczony zarówno dla kolei regionalnej, jak i dalekobieżnej, biegnąc od stacji Łódź Fabryczna w kierunku północno-zachodnim, aby za stacją Łódź Polesie rozgałęzić się do dwóch, a następnie czterech tuneli, umożliwiających wjazd i wyjazd od strony północnej (Łódź Żabieniec) oraz południowej (Łódź Kaliska).

Budowa realizowana była poprzez wykopy otwarte, w następnym etapie organizując wykop i drążenie z wykorzystaniem tarcz TBM, zwanych kolejno Faustyną i Katarzyną.

Obiekty zintegrowane z tunelem Tunel ten będzie służył zarówno pociągom Łódzkiej Kolei Aglomeracyjnej, jak i innym przewoźnikom regionalnym i ponadregionalnym. W funkcjonującym obecnie odcinku tunelu znajduje się jedynie Dworzec Łódź Fabryczna, a po oddaniu do użytku budowanego obecnie odcinka, docelowo powstaną w nim również następujące przystanki: Łódź Śródmieście – przystanek zlokalizowany w rejonie skrzyżowań ul. Zielonej z Wólczańską i al. Kościuszki. Projektowane są trzy podziemne poziomy połączone schodami ruchomymi i stałymi oraz windami. Na poziomie -3 dwa perony jednokrawędziowe o długości 155 m. Pozostałe poziomy będą służyć komunikacji. Dodatkowo na jednym z nich będą dostępne punkty usługowo-handlowe. Łódź Polesie – przystanek zlokalizowany w rejonie ulic Ogrodowej/Drewnowskiej/Karskiego. Projektowane trzy podziemne poziomy połączone schodami ruchomymi i stałymi oraz windami. Łódź Koziny – przystanek zlokalizowany w miejscu komory startowej na granicy osiedli Żubardź i Koziny, w rejonie ulic Drewnowskiej i Kasprzaka oraz alei Włókniarzy. Przystanek składać się będzie z trzech poziomów, gdzie dwa z nich (-2 i -3) zawierały będą po dwa jednokrawędziowe perony o długości 155 m każdy.

Budowa mały|Pierwotny schemat tunelu (w kolorze niebieskim), jeszcze bez planowanej stacji Łódź Koziny

Rozpoczęcie inwestycji o wartości 1,59 mld zł nastąpiło pod koniec 2017 roku od podpisania umowy na realizację dokumentacji projektowej i roboty budowlane, a prace budowlane planowano zacząć w czerwcu 2019 r., podczas gdy ich ukończenie zaplanowano w 2022 r. Ostatecznie prace budowlane rozpoczęto w sierpniu 2019 r.

Z czasem termin zakończenia prac został przesunięty do 31 grudnia 2024. Oznajmiono, że budowa będzie znacznie droższa, ale lepiej skoordynowana.

We wrześniu 2024 roku tarcza drążąca tunel pod miastem została zatrzymana w wyniku zawalenia jednej z kamienic przy Alei 1 Maja 23. Ze względu na przedłużający się problem, tarcza uległa zastygnięciu w podziemnym mule. Utworzyło to kolejny problem, który powierzono specjalistom uczelni polskich i zagranicznych, a termin jej uruchomienia jest obecnie nieznany.

4 lutego 2026 roku, po kilku miesiącach mediacji, PKP PLK zerwała umowę z PBDiM - wykonawcą tunelu, który nie zdołał przezwyciężyć problemów organizacyjnych, finansowych i technicznych. Pogłębiona analiza materiałów kontraktowych, dokumentacji technicznej, ustaleń Inżyniera kontraktu i opinii niezależnych ekspertów wykazała, że PBDiM nie jest w stanie kontynuować inwestycji zgodnie z umową.

Tunel Kolei Dużych Prędkości Do 2027 ma powstać drugi tunel, który będzie obsługiwać ruch na linii kolejowej nr 85 z Warszawy do Poznania, będącej rozwinięciem dawnego wariantu linii kolei dużej prędkości „Y”.

Prace przy tym tunelu w 2023 były najbardziej zaawansowaną inwestycją prowadzoną w ramach projektu Centralnego Portu Komunikacyjnego. W 2023 podpisano umowę na wykonanie komór startowych i odbiorczych dla tunelu dalekobieżnego.

Kalendarium 2002 – Instytut Rozwoju i Promocji Kolei przedstawił koncepcję „Metra Łódź”. 26 września 2009 – podpisanie porozumienia pomiędzy miastem Łódź, PKP PLK, EC1 Łódź – Miasto Kultury oraz Samorządem Województwa Łódzkiego dotyczącego finansowania i realizacji studium wykonalności dla tunelu średnicowego. 23 grudnia 2009 – ogłoszenie przetargu na opracowanie studium wykonalności tunelu. 11 marca 2010 – podpisanie umowy z firmą Sener na wykonanie studium wykonalności tunelu. 12 listopada 2014 – rząd zatwierdził Kontrakt Terytorialny dla województwa łódzkiego, który obowiązywać ma w latach 2014–2023. Wśród głównych projektów są m.in. obwodnice Wielunia i Bełchatowa oraz tunel kolejowy pod Łodzią. 20 sierpnia 2015 Urząd Marszałkowski Województwa Łódzkiego poinformował o aktualnym harmonogramie realizacji inwestycji. Zakłada on do połowy 2016 ogłoszenie postępowania przetargowego na projekt i realizację tunelu, pod koniec 2018 rozpoczęcie prac budowlanych, zaś w 2023 ukończenie budowy tunelu kolei konwencjonalnej. 28 listopada 2016 PKP PLK ogłosiły przetarg w formule „projektuj i buduj” na budowę tunelu średnicowego w ramach projektu POIiŚ 5.1-15 „Udrożnienie Łódzkiego Węzła Kolejowego (TEN-T), etap II, odcinek Łódź Fabryczna – Łódź Kaliska/Łódź Żabieniec”. Szacunkowy koszt budowy to 2,17 mld PLN brutto, a termin realizacji to 48-51 miesięcy. Termin składania ofert minął 11 stycznia 2017. wrzesień 2017 – zwycięzcami przetargu zostały konsorcjum Energopol Szczecin i Przedsiębiorstwo Budowy Dróg i Mostów z Mińska Mazowieckiego. 28 grudnia 2017 – PKP PLK podpisały z Energopolem Szczecin umowę na budowę tunelu. lipiec 2019 – Przedsiębiorstwo Energopol Szczecin, mające być głównym wykonawcą tunelu, złożyło wniosek o upadłość, co może stanowić poważne utrudnienie dla realizacji inwestycji. Energopol przestał być liderem konsorcjum, a nowym zostało Przedsiębiorstwo Budowy Dróg i Mostów Sp. z o.o z Mińska Mazowieckiego, które otrzymało zgodę na budowę komory startowej. sierpień 2019 – rozpoczęcie budowy komory startowej w rejonie ulic Odolanowskiej i Stolarskiej. jesień 2020 – planowany początek prac budowlanych 2021 – zatwierdzenie przystanku Łódź Koziny. wrzesień 2024 – katastrofa budowlana przy Alei 1 Maja 23 w Łodzi, zatrzymanie maszyny od 2025 – tarcza Katarzyna w wyniku katastrofy budowlanej i przestoju ugrzęzła w zastygniętej ziemihttps://www.rynek-kolejowy.pl/wiadomosci/lodz-anomalia-zatrzymala-tbm-kiedy-tarcza-znow-ruszy-nie-wiadomo-121856.html grudzień 2026 – planowane uruchomienie według nieaktualnych planów z 2024 roku 4 lutego 2026 – rozwiązanie umowy z wykonawcą tunelu

Przypisy

Linki zewnętrzne Strona internetowa PKP PLK na temat inwestycji

Kategoria:Obiekty budowlane w budowie Łódź, Średnicowy w Kategoria:Transport kolejowy w Łodzi Kategoria:Infrastruktura transportu w Łodzi