Port morski Hel – cywilny port morski nad Morzem Bałtyckim, w południowej części Mierzei Helskiej, położony w woj. pomorskim, w powiecie puckim, w Helu. Port stanowi bazę dla floty rybackiej i żeglugi turystycznej. Znajduje się tutaj przystań rybacka, jachtowa, pasażerska, a także morskie przejście graniczne, przez które odbywa się ruch osobowy i towarowy. Obsługuje je placówka Straży Granicznej z Władysławowa.
W pobliskim porcie wojennym Hel cumuje morski statek ratowniczy typu SAR 3000 „Sztorm” należący do Służby SAR.
Zarejestrowana flota kutrowa w Helu w 2006 roku obejmowała 12 jednostek pływających, których łączna pojemność brutto wynosiła 1400.
Położenie Port Hel (przy współrzędnych ) jest położony w południowej części Mierzei Helskiej, przy zachodniej stronie cypla mierzei, przy wschodnim wybrzeżu Zatoki Puckiej. Port cywilny znajduje się w południowo-zachodniej części układu miejskiego, na południe od portu wojennego Hel oraz fokarium. Na wschód od portu w środkowej części cypla mierzei znajduje się Latarnia Morska Hel.
Warunki nawigacyjne thumb|220px|Główki wejściowe
Do portu Hel mogą wchodzić statki, których długość nie przekracza 80 m i zanurzenie 6,0 m przy średnim stanie poziomu wody w porcie.
Na torze podejściowym i w porcie statki są obowiązane poruszać się z bezpieczną prędkością, nie większą niż 5 węzłów. Dla statków o długości większej niż 50 m pilotaż jest obowiązkowy.
Do portu prowadzi tor wodny o głębokości technicznej 7,0 m, szerokości w dnie 60 m i długości 0,37 km do prawej główki wejściowej.
Przystań jachtowa posiada 35 stanowisk dla jednostek sportowych i turystycznych o zanurzeniu maksymalnym 4,5 m.
Ruchem statków kieruje Bosmanat Portu Hel podległy pod Kapitanat Portu Hel.
Infrastruktura + Długości nabrzeży i pirsów Pirs/nabrzeże Długość ścianki cumowniczej [m] Długość [m] pirs Rybacki 200 100 pirs Kaszubski 184 92 pirs Wewnętrzny 270 135 nabrzeże Wyładunkowe 240 nabrzeże Wyposażeniowe 146 nabrzeże Remontowe 128 thumb|Przystań thumb|Widok na falochron zachodni i tzw. helskie jajo (punkt informacji turystycznej)
Granice portu cywilnego w Helu zostały określone ostatnio w 2014 r.Rozporządzenie Ministra Infrastruktury i Rozwoju z dnia 19 września 2014 r. w sprawie granicy portu morskiego w Helu (). Infrastrukturą portową administruje Urząd Morski w Gdyni, a podmiotem zarządzającym jest spółka Skarbu Państwa – Zarząd Portu Morskiego Hel „Koga”.
Port posiada 2 falochrony zewnętrzne: Zachodni o długości 615 m i Południowy o długości 180 m. Na główkach falochronów znajdują się stałe światła wejściowe zielone i czerwoneZarządzenie Nr 14 Dyrektora Urzędu Morskiego w Gdyni z dnia 15 lipca 2005 r. (Dz. Urz. Woj. Pomorskiego z 2005 r. Nr 79, poz. 1592).
Wejście do portu usytuowane jest od strony Zatoki Puckiej. Port w Helu posiada baseny portowe, powstałe w wyniku podzielenia akwatorium pirsami. Port Hel stanowią 3 akweny: basen wejściowy (awanport) (o powierzchni 6,1599 ha), basen Rybacki (2,4175 ha) oraz basen Jachtowy (0,9750 ha)Zarządzenie Nr 15 Dyrektora Urzędu Morskiego w Gdyni z dnia 15 lipca 2005 r. (Dz. Urz. Woj. Pomorskiego z 2005 r. Nr 79, poz. 1593).
Od północno-zachodniego falochronu o łukowatych kształcie odchodzi pirs Rybacki, który oddziela basen Rybacki przy wschodniej części od basenu Jachtowego. Od wschodniej strony lądu odchodzi betonowy pirs Kaszubski, który nie domyka basenu Rybackiego a pozostawia wejście o szerokości 82 m. W Basenie Jachtowym zainstalowano pomosty pływające dla jednostek sportowych. Głębokość basenu Rybackiego waha się od 4 do 5 m, natomiast w pozostałej części portu głębokość waha się od 5 do 8 m. Od zachodniego falochronu w środkowej części portu odchodzi pirs Wewnętrzny, który wydziela przystań pasażerską w zewnętrznym basenie portowym.
Łącznie w porcie znajduje się 1630 m nabrzeży a głębokość w porcie waha się od 4 do 8 m. W 2006 roku oddano do użytku usytuowany w porcie punkt informacji turystycznej, który dzięki swojej nietypowej budowie stał charakterystycznym punktem miasta.
Kutry miejscowych rybaków pływają z sygnaturą HEL na burcie.
Historia Pierwsze kotwicowisko dla rybaków na Helu zbudowano w 1883 roku na przybrzeżnej mieliźnie o szerokości ok. 350 m. W latach 1892–1898 kotwicowisko zostało rozbudowane w port o powierzchni 3 ha i głębokości 2,5 m. Zachodni falochron o łukowatym kształcie i długości ok. 320 m został zbudowany na bazie podwójnej drewnianej palisady, którą wypełniono wewnątrz kamieniami, na podkładce z faszyny. Następnie dobudowano do lądu wschodnie molo o długości 120 m.
W 1921 roku drewnianą konstrukcję częściowo wymieniono na betonową. W 1921 roku w porcie na Helu było zarejestrowanych 180 rybaków, a także 42 kutry motorowe i 175 rybackich łodzi żaglowo-motorowych. W 1922 roku Hel połączono linią kolejową z Puckiem. W 1923 roku zmodernizowano port zastępując drewniane elementy konstrukcji solidną betonową nadbudową, a także przedłużając zachodni falochron. W 1928 roku zostały rozpoczęte prace przygotowawcze do budowy portu dla Marynarki Wojennej, który od początku dysponował betonowymi nabrzeżami oraz głębszym basenem portowym.
Od 1928 do wybuchu wojny w porcie stacjonowały jednostki wówczas właśnie utworzonej Flotylli Straży Granicznej, strzegącej morskiej granicy państwa.
Pierwsze granice portu cywilnego w Helu zostały określone w 1957 r. przez Ministra ŻeglugiRozporządzenie Ministra Żeglugi z dnia 5 czerwca 1957 r. w sprawie ustalenia granicy terytorialnej morskiego portu rybackiego Hel ().
Przypisy
Linki zewnętrzne
Polskie Porty – Hel PortalMorski.pl
Hel Kategoria:Transport w Helu Kategoria:Obiekty budowlane w Helu