10 Dywizjon Artylerii, do 1963 – 10 Dywizjon Artylerii Rakietowej – samodzielny pododdział wojsk rakietowych i artylerii Wojska Polskiego; w latach 1963–1992 używano, zwłaszcza podczas ćwiczeń taktycznych i dowódczo-sztabowych, nazwy Dywizjon Rakiet Taktycznych.
Formowanie i zmiany organizacyjne 10 dywizjon artylerii rakietowej Na podstawie rozkazu organizacyjnego Ministra Obrony Narodowej nr 0045/Org. z 17 maja 1951, w terminie do 1 grudnia 1952, został sformowany od nowa 10 Dywizjon Artylerii Rakietowej (JW 2628) w Żarach. Wchodził w skład 11 Dywizji Zmechanizowanej. 2 października 1951 przybyły do Żar zalążki dywizjonu: 1 oficer, 4 podoficerów i 14 kanonierów. 15 października przybyło kolejnych 19 podoficerów (m.in. kpr. Roman Kuziański, Jerzy Nowakowski, Edmund Skupień, Stefan Stefaniak i Kazimierz Woźniak) oraz wcielono 48 poborowych. Dowództwo baterii objął ppor. Szymański, dowódcami plutonów zostali zaś ppor. Władysław Banasik i ppor. Andrzej Czystaw. W listopadzie przybył dowódca dywizjonu por. Kazimierz Brzozowski i szef uzbrojenia chor. Wojciech Wąsowicz. W 1963 11 Dywizja Zmechanizowana została przeformowana w 11 Dywizję Pancerną – dywizjon wszedł w jej skład. 10 dywizjon rakiet taktycznych Jeszcze wiosną 1963 uruchomiono proces formowania dywizjonów rakiet taktycznych, które postanowiono włączyć w skład dywizji ogólnowojskowych. Zarządzeniem organizacyjnym Szefa Sztabu Generalnego WP nr 059/Org. z 8 kwietnia 1963 10 Dywizjon Artylerii Rakietowej został do 31 grudnia 1963 przeformowany z etatu 5/208 na etat 4/243 (zestaw 2K6) z jednoczesnym przemianowaniem na 10 Dywizjon Artylerii (JW 2628). 20 września 1964 o godz. 9:45 2 bateria por. Borkowskiego dokonała pierwszego startu bojowego rakiety 3R9 – ocena dobra. Zarządzeniem organizacyjnym Szefa Sztabu Generalnego nr 0110/Org. z 1 sierpnia 1967 dywizjon został przeformowany z etatu 4/243 na etat 4/281 (zestaw 9K52). 23 sierpnia 1968 o godz. 9:00 1 bateria kpt. Tadeusza Ligęzy dokonała startu rakiety 9M21Je – ocena bardzo dobra. W 1988 dywizjon został przeformowany według etatu 30/202 z dniem 1 maja 1988 (zestaw 9K52). Uchwałą Rady Państwa PRL z 1 lipca 1967 został mu nadany sztandar. Ostatni start bojowy został dokonany przez baterię mjr. Tadeusza Skowyry 26 czerwca 1992 – ocena bardzo dobra. Dywizjon został rozformowany zarządzeniem Szefa Sztabu Generalnego WP nr 070/Org. z 17 czerwca 1992 i Szefa Sztabu Śląskiego Okręgu Wojskowego nr 046/Org. z 28 lipca 1992 w terminie do 31 grudnia 1992. 18 grudnia 1992 odbyła się uroczysta zbiórka i pożegnanie sztandaru.
Skład organizacyjny 1964 – zestaw 2K6 dowództwo i sztab sekcja przygotowania nastaw pluton łączności 1 bateria startowa pluton dowodzenia drużyna rachunkowa drużyna topogeodezyjna drużyna meteorologiczna zespół obsługi wyrzutni 2 bateria startowa pluton dowodzenia drużyna rachunkowa drużyna topogeodezyjna drużyna meteorologiczna zespół obsługi wyrzutni 3 bateria startowa pluton dowodzenia drużyna rachunkowa drużyna topogeodezyjna drużyna meteorologiczna zespół obsługi wyrzutni pluton obsługi technicznej pluton remontowy pluton zaopatrzenia
Razem w dywizjonie: 3 wyrzutnie 2P16 3 autotopografy GAZ-69TMG 3 karabiny-wiatromierze WR-2 3 naczepy transportowe 2U663 z ciągnikami ZIŁ-157W 3 żurawie samochodowe 8T210, radiostacja R-118
1968 – zestaw 9K52 dowództwo i sztab bateria dowodzenia drużyna rachunkowa drużyna topogeodezyjna pluton łączności pluton meteorologiczny 1 bateria startowa drużyna rachunkowa drużyna topogeodezyjna drużyna meteorologiczna zespół obsługi wyrzutni 2 bateria startowa drużyna rachunkowa drużyna topogeodezyjna drużyna meteorologiczna zespół obsługi wyrzutni 3 bateria startowa drużyna rachunkowa drużyna topogeodezyjna drużyna meteorologiczna zespół obsługi wyrzutni pluton obsługi technicznej pluton remontowy pluton zaopatrzenia pluton medyczny
Razem w dywizjonie: 3 wyrzutnie 9P113 4 autotopografy GAZ-69TMG (zastąpione później przez UAZ-452T) 3 stacje radiolokacyjne sondowania wiatru RWZ-1 „Proba” 3 karabiny-wiatromierze WR-2 3 samochody transportowe 9T29 żuraw samochodowy ŻSH-6M radiolokacyjna stacja meteorologiczna RMS-1 radiostacja R-118 radiostacja R-137
1988 – zestaw 9K52 dowództwo i sztab bateria dowodzenia drużyna rachunkowa drużyna rozpoznania skażeń (czasu „W”) pluton łączności pluton meteorologiczny 1 bateria startowa drużyna rachunkowa drużyna autotopograficzna drużyna meteorologiczna 1 obsługa wyrzutni rakietowej 2 obsługa wyrzutni rakietowej 2 bateria startowa drużyna rachunkowa drużyna autotopograficzna drużyna meteorologiczna 3 obsługa wyrzutni rakietowej 4 obsługa wyrzutni rakietowej pluton przechowywania i elaboracji pluton remontowy pluton zaopatrzenia pluton medyczny
Razem w dywizjonie: 4 wyrzutnie 9P113 4 samochody transportowe 9T29 radiolokacyjna stacja meteorologiczna RMS-1 radiolokacyjna stacja sondowania wiatru RWZ-1 4 karabiny-wiatromierze WR-2 4 autotopografy UAZ-452T(2) 2 żurawie samochodowe ŻSH-6M 2 radiostacje R-137
Dowódcy dywizjonu por./kpt. Kazimierz Brzozowski (15.11.1951–2.11.1954) mjr Roman Bobiarski (3.11.1954–29.12.1956) mjr Zdzisław Kazimierz Wójcik (30.12.1956–1.01.1959) mjr/ppłk Czesław Misztal (2.01.1959–31.03.1972) mjr/ppłk Marian Adamus (1.04.1972–9.08.1985) mjr/ppłk Józef Olczyk (10.08.1985–4.08.1991) mjr dypl. Paweł Frankiewicz (5.08.1991–31.12.1992)
Obsada etatowa w 1979 Dowództwo dywizjonu dowódca dywizjonu – ppłk Marian Adamus zastępca dowódcy ds. politycznych – por. Ryszard Foltyn sekretarz Podstawowej Organizacji Partyjnej – chor. Mieczysław Długaszek kierownik klubu żołnierskiego – sierż. Zygmunt Miłkowski Sztab szef sztabu – zastępca dowódcy – mjr Kazimierz Sułkowski pomocnik szefa sztabu ds. operacyjnych – ppor. inż. Zbigniew Moszumański pomocnik szefa sztabu ds. rozpoznania – por. Wojciech Bartnik szef łączności – por. Józef Grzesiak instruktor saperski – sierż. Mirosław Piotrowicz instruktor chemiczny – st. sierż. Stanisław Pukacki instruktor WF – sierż. Jakub Koziński kierownik kancelarii tajnej – sierż. Henryk Lewandowski Służby Techniczne szef służb technicznych – zastępca dowódcy – por. mgr inż. Wojciech Filipecki szef służby samochodowej – por. Jerzy Dembowski magazynier uzbrojenia – plut. Kazimierz Przybylski Kwatermistrzostwo kwatermistrz – kpt. Bronisław Król szef zaopatrzenia finansowego – kpt. Zygmunt Markiewicz szef zaopatrzenia żywnościowego – mł. chor. Zbigniew Zdebiak szef zaopatrzenia mps – st. sierż. Piotr Smuszkiewicz szef zaopatrzenia mundurowego – st. chor. Edward Szumański
Pododdziały
Bateria dowodzenia dowódca – por. inż. Andrzej Truszkowski dowódca drużyny topogeodezyjnej – ogn. Jan Malewicz dowódca plutonu łączności – sierż. Michał Sokalski dowódca radiostacji R-137 – plut. Wojciech Ziółek operator urządzenia kodującego typu „Fiałka” – sierż. Zdzisław Kowalski dowódca plutonu meteorologicznego – kpt. Antoni Koprowski dowódca drużyny rachunkowej – plut. Piotr Podlipniak dowódca stacji RMS-1 – chor. Kazimierz Kurek szef baterii – plut. Lech Szczepanowski
1 bateria startowa dowódca – por. inż. Ryszard Świątek dowódca zespołu obsługi wyrzutni – ppor. Andrzej Firek szef baterii – plut. Tadeusz Lachowicz
2 bateria startowa dowódca – por. Sławomir Tomczyński dowódca drużyny topogeodezyjnej – plut. Czesław Fidor dowódca zespołu obsługi wyrzutni – ppor. inż. Tadeusz Sulikowski szef baterii – plut. Zbigniew Szubert
3 bateria startowa dowódca – por. inż. Ryszard Bącal dowódca drużyny rachunkowej – plut. Zbigniew Michalski dowódca zespołu obsługi wyrzutni – ppor. inż. Jerzy Skrzypczak szef baterii – plut. Władysław Marcinek
Pluton obsługi technicznej dowódca plutonu – ogn. Zygmunt Basałaj pomocnik dowódcy plutonu – plut. Idzi Szmajdziński
Pluton remontowy dowódca – plut. Władysław Preisner
Pluton zaopatrzenia dowódca – plut. Andrzej Pawlaczyk magazynier mundurowy – plut. Zbigniew Wyrębak
Pluton medyczny dowódca – kpt. lek. med. Ludwik Kołecki
Przypisy
Bibliografia Autor nie wymienił 10 da w Żarach (11 DPanc). Ponadto przeniósł 24 da z Sulechowa do Żar, co nigdy nie miało miejsca. Autor na 14 dywizjonów artylerii wymienił tylko 11. Brak 2 da w Koźlu (2 DP), 5 da w Giżycku (1 DP) i 10 da w Żarach (11 DPanc).
Kategoria:Dywizjony rakiet taktycznych Kategoria:Ludowe Wojsko Polskie w Żarach Kategoria:Oddziały 11 Drezdeńskiej Dywizji Pancernej Kategoria:Polskie jednostki obrony terytorialnej utworzone w 1963 Kategoria:Polskie jednostki organizacyjne wojska rozwiązane w 1992