thumb|Ostatni start „Toczki”. Miejsce startu - lotnisko Broczyno (okolice Czaplinka), miejsce upadku rakiety - poligon drawski. 7 Dywizjon Rakiet Taktycznych (7 drt) – samodzielny pododdział wojsk rakietowych i artylerii ludowego Wojska Polskiego. Wchodził w skład 20 Warszawskiej Dywizji Pancernej. Stacjonował w Budowie.

Historia 7 dywizjon rakiet taktycznych rodowód swój wywodzi od sformowanego w styczniu 1957 roku w Choszcznie 7 dywizjonu artylerii rakietowej. W lipcu 1962 roku jednostkę podporządkowano 20 Dywizji Pancernej i przeniesiono do garnizonu Budowo.

Jeszcze wiosną 1963 uruchomiono proces formowania dywizjonów rakiet taktycznych, które postanowiono włączyć w skład dywizji ogólnowojskowych. Zarządzeniem szefa SG WP nr 0060/Org. z 8 kwietnia 1963 7 drt został przeformowany w 7 dywizjon artylerii (etat 4/243). W jego skład początkowo wchodziły: dowództwo i sztab, bateria dowodzenia, dwie baterie startowe (w każdej jedna wyrzutnia), pluton obsługi technicznej i pluton zaopatrzenia.

W lutym 1964 roku dywizjon został uzbrojony w taktyczny zestaw rakietowy 2K6 Łuna. 19 września 1964 roku odbył się pierwszy start. 20 listopada 1967 roku otrzymał zestaw 9K52 Łuna-M. jednostka posiadała etat nr 30/004 i uzbrojona była w trzy wyrzutnie 9P113. Sprzęt starszej generacji trafił do innych nowo powstających dywizjonów rakiet taktycznych.

Zarządzeniem szefa SG WP nr 054/Org. z 19 sierpnia 1976, w terminie do 31 stycznia 1977, dywizjon został przeformowany wg etatu nr 30/202. Nowy etat przewidywał w dywizjonie dwie baterie startowe, każda z dwiema wyrzutniami 9P113.

Pod koniec 1988 7 dywizjon rakiet taktyczny posiadał etat nr 30/271, a jego podstawowe wyposażenie stanowiły cztery wyrzutnie 9P129.

W grudniu 1987 r. dywizjon uzbrojono w najnowocześniejsze wówczas w Wojsku Polskim rakietowy system balistyczny – zestaw 9K79 Toczka. Dywizjon osiągnął gotowość bojową w listopadzie 1988 r., co potwierdzone zostało pierwszym startem bojowym z poligonu Broczyno k. Czaplinka. 22 lutego 1990 roku, w dwóch rzutach – kołowym: wyrzutnie i zabezpieczenie techniczne oraz kolejowym: logistyka i zabezpieczenie kwaterunkowe, dywizjon przedyslokowany został do Choszczna. Jako samodzielna jednostka 7 drt pozostawał do października 1992 roku, kiedy został podporządkowany nowo tworzonemu 2 Pomorskiemu Pułkowi Rakiet Taktycznych im. Hetmana Jana Zamoyskiego jako 2 dywizjon ogniowy. Jesienią 1992 roku sztandar 7 drt przekazano do Muzeum Wojska Polskiego w Warszawie.

2 Pomorski pułk rakiet taktycznych rozformowano w 2002 roku. Z dniem 1 stycznia 2002 roku, nie zmieniając miejsca dyslokacji, dywizjon jako dywizjon ogniowy wszedł w skład węgorzewskiej 1 Mazurskiej Brygady Artylerii.

W latach 1988–1999 dywizjon odbył cztery strzelania bojowe zakończone pozytywnymi wynikami. Mimo braku wsparcia producenta, do końca istnienia pododdziału wszystkie cztery wyrzutnie 9P129 zestawu Toczka, rakiety i pojazdy pomocnicze posiadały pełną sprawność bojową, a polscy artylerzyści opracowali kompletną dokumentację techniczną. W związku z brakiem części zamiennych i wyczerpaniem rezerw rakiet oraz brakiem odpowiedniej bazy remontowej podjęto decyzję o likwidacji dywizjonu. Dywizjon rozformowano 30 września 2005 roku.

Starty bojowe thumb|Medal okolicznościowy 7 drt thumb|Medal okolicznościowy 7 drt thumb|right|Znak na pojazdach dywizjonu Zestaw 2K6 19.09.1964 (por. R. Kłos; ppor. Zakrzewski)Pierwszy oficer to dowódca baterii startowej, drugi – dowódca obsługi wyrzutni. 30.01.1966 (kpt. S. Jancewicz; ppor. A. Kunski) Zestaw 9K52 25.09.1968 (kpt. Wołosowicz; ppor. Nicpon) 20.09.1970 (por. Zakrzewski; ppor. Jerzy Olech) 17.03.1971 (por. Romuald Beyger; ppor. Nawrocki) 8.06.1972 (por. Romuald Beyger; ppor. Nawrocki) 25.09.1972 (por. Marian Sapała; ppor. Skoczylas) 30.06.1973 (por. Jerzy Olech; ppor. Leszek Trawczyński) 11.05.1974 (por. Romuald Beyger; ppor. Ratajczyk) 2.02.1975 (por. Romuald Beyger; ogn. Kucharski) 3.03.1976 (por. Leszek Trawczyński; ppor. Stanisław Jakubaszek) 4.08.1977 (kpt. Jerzy Olech; ppor. Janusz Trzewikowski) 15.05.1978 (kpt. Jerzy Olech; ppor. Zenon Fedorowicz) 23.03.1979 (por. Andrzej Duljasz; ppor. Maciej Zieliński) 25.02.1980 (por. Andrzej Duljasz; ppor. Krawczuk) 3.08.1981 (por. Maciej Zieliński; ppor. Roman Dłutek) 28.05.1982 (por. Zenon Fedorowicz; ppor. Andrzej Prokopek) 14.09.1982 (por. Zenon Fedorowicz; ppor. Ryszard Bożek) 3.09.1984 (por. Zenon Fedorowicz; ppor. Włodzimierz Bubiłek) 2.09.1986 (por. Andrzej Prokopek; ppor. Piotr Adamski) Rakieta 9M21K. Zestaw 9K79 10.11.1988 (kpt. Zenon Fedeorowicz; ppor. Włodzimierz Bubiłek)Głowica F. 27.07.1989 (por. Marek Dróżdż; ppor. Piotr Krzoska) 09.1992 (kpt. Włodzimierz Bubiłek; por. Andrzej Mordaka)ostatni start 7 drt 19.05.1999 (kpt. Piotr Krzoska, ppor. Jan Jankowski)start 2/2 prt

Struktura organizacyjna thumb|Kadra zawodowa, byli żołnierze, dowódcy i rodziny podczas uroczystości 30-lecia jednostki dowództwo i sztab bateria dowodzenia 2 baterie startowe dwa plutony bateria techniczna pluton remontowy pluton zaopatrzenia pluton medyczny Razem w drt: 4 wyrzutnie rakiet taktycznych 9P129 4 samochody transportowo-załadowcze wozy transportowe stacja sprawdzeń AKIM stacja sprawdzeń MTO

Dowódcy dywizjonu

mjr Lech Karpiński od 5.04.1957 (dowódca 7 dar) mjr Ryszard Gałecki od 10.1960 mjr Jan Gajda od 11.1961 mjr dypl. Wiesław Kucharczyk od 11.1961 mjr Jan Gajda od 11.1963 (dowódca 7 drt) mjr dypl. Juliusz Murawski od 11.1965 mjr dypl. Janusz Copiński od 1.09.1966 mjr dypl. Marian Skup od 1.04.1967 mjr dypl. Eugeniusz Hołod od 10.10.1972 mjr Stanisław Bazior od 2.11.1978 mjr dypl. Edward Kabala od 04.1979 mjr Jerzy Olech od 4.02.1982 kpt. dypl. Marek Ojrzanowski od 5.08.1983 do 30.11.1989 mjr dypl. Andrzej Kolasa od 1.12.1989 do 15.10.1993 mjr dypl. Andrzej Prokopek od 16.10.1993 do 13.04.1998 kpt. mgr Andrzej Mordaka od 14.04.1998 do 22.04.2002 ppłk dypl. Henryk Łomnicki od 23.04.2002 do 30.09.2005

Przekształcenia 7 dywizjon artylerii rakietowej → 2 dywizjon ogniowy 2 pułku rakiet taktycznych → dywizjon ogniowy 1 Mazurskiej Brygady Artylerii dywizjon ogniowy 1 Mazurskiej Brygady Artylerii ↘ rozformowany w 2005

Uwagi

Przypisy

Bibliografia Jerzy Kajetanowicz: Polskie wojska pancerne i zmechanizowane w latach 1955–1990. „Poligon” nr 3/2010.

Kategoria:Dywizjony rakiet taktycznych Kategoria:Wojsko Polskie w Budowie (Złocieńcu) Kategoria:Wojsko Polskie w Choszcznie Kategoria:Polskie jednostki obrony terytorialnej utworzone w 1963 Kategoria:Polskie jednostki organizacyjne wojska rozwiązane w 2005