KS Pogoń Prudnik (pełna nazwa: Klub Sportowy Pogoń Prudnik) – polski męski klub koszykarski z siedzibą w Prudniku, powstały 26 października 1954 jako sekcja koszykówki przy założonym w 1945 klubie wielosekcyjnym Pogoń Prudnik, którego właścicielem były Zakłady Przemysłu Bawełnianego „Frotex”. Od 1993 jest sekcją autonomiczną.
Mistrz Polski młodzików z 1987. Uczestniczył w rozgrywkach I ligi. W sezonie 2024/2025 występuje w II lidze. Z klubem związani byli medaliści mistrzostw świata, Europy i reprezentanci Polski.
Historia Założenie klubu Klub Pogoń Prudnik powstał 15 września 1945 jako drużyna piłki nożnej. Był to pierwszy zarejestrowany klub sportowy na Śląsku Opolskim. Od 1946 był związany z Zakładami Przemysłu Bawełnianego „Frotex”. W lutym 1947 powołano dwie nowe sekcje: hokeja na lodzie i bokserską, dzięki czemu Pogoń Prudnik stała się klubem wielosekcyjnym. W latach 1950–1956 klub występował pod nazwą Włókniarz Prudnik.
Sekcja koszykówki męskiej Pogoni Prudnik została założona 26 października 1954 z inicjatywy Janusza Barana. Sześć lat wcześniej, w 1948, koszykarze z ZPB „Frotex” startowali w spartakiadzie włókniarzy w Łodzi. W listopadzie 1954 sekcja koszykarska została zgłoszona do rozgrywek klasy B województwa opolskiego. Pierwszymi reprezentantami klubu byli: Andrzej Rogowski, Janusz Baran, Stanisław Bąk, Hubert Hylla, Marceli Łojszczyk, Czesław Wyszyński, Tadeusz Wasowski, Rudolf Runawski, Emil Berezowski i Jerzy Gil. Pierwszym instruktorem sekcji został Andrzej Rogowski.
Lata 50. mały|lewo|Hala w koszarach przy ul. Grunwaldzkiej, w której koszykarze Pogoni rozgrywali mecze domowe do 1989 Dzięki lokalnej jednostce wojskowej, mecze mistrzowskie Pogoni odbywały się w hali sportowej w koszarach przy ul. Grunwaldzkiej. W 1955 Pogoń występowała w klasie B grupy Nysa, w której grały także: Zryw Nysa, Stal Brzeg, LZS Nysa i Start Prudnik. W składzie Pogoni występowali: Zenon Szeliga, Andrzej Rogowski, Mieczysław Nagrodzki, Edward Chadryś, Bolesław Jeziorowski, Bogusław Płomiński, Maciej Rokicki, Fryderyk Mączka, Bolesław Lewicz i Jerzy Gach. Drużynę Pogoni zasilili koszykarze rozwiązanego Startu Prudnik. W 1956 drużyna uzyskała awans do klasy A. W sezonie 1958, po wygranym meczu z Łącznością Opole 60:40, Pogoń Prudnik zajęła drugie miejsce w klasie i awansował do III ligi międzywojewódzkiej. W tymże roku drużyna juniorów Pogoni zdobyła wicemistrzostwo województwa.
Na zakończenie sezonu 1958/1959 Pogoń Prudnik uplasowała się w dolnej części tabeli III ligi. Przez reorganizację systemu rozgrywek prowadzonych przez Polski Związek Koszykówki, Pogoń wróciła do opolskiej klasy A z możliwością bezpośredniego awansu do II ligi.
Lata 60. Sezon 1960/1961 klub sklasyfikował się na czwartym miejscu w tabeli wśród dziesięciu drużyn w klasie A. Następny sezon, 1961/1962, Pogoń zakończyła lokując się na pozycji lidera. W dniach od 6 do 8 kwietnia 1962 w Prudniku odbyły się baraże o awans do II ligi. Oprócz Pogoni Prudnik, wzięły w nich udział kluby: Stella Gniezno, Polonia Świdnica, Lechia Zielona Góra. Pogoń wygrała z Polonią Świdnica 61:44 oraz przegrała z Lechią Zielona Góra 86:63 i Stellą Gniezno 73:72. Prudniczanie mogli przegrać z Gnieznem, ale różnicą nie większą niż 5 punktami. Spotkanie zakończyło się jednopunktowym zwycięstwem po dogrywce Stelli, który dał awans Pogoni. Był to pierwszy raz, kiedy zespół z Opolszczyzny znalazł się w krajowej czołówce. mały|Zawodnicy Pogoni: (od lewej) Rogowski, Chadryś, Rowiński, Markiewicz i Pałka (1963) Swój pierwszy sezon w II lidze, 1962/1963, Pogoń zakończyła na dziewiątej pozycji w tabeli, z bilansem 8 zwycięstw i 12 porażek. Uchwałą Głównego Komitetu Kultury Fizycznej i Turystyki z 7 maja 1963 centralna II liga koszykówki została rozwiązana. Tym samym Pogoń Prudnik wróciła do ligi okręgowej. Kolejny sezon, 1963/1964, klub zakończył na pierwszej pozycji w tabeli ligi okręgowej, zdobywając tytuł mistrza Opolszczyzny, po czym przystąpił do turnieju barażowego o awans do I ligi, rozegranego w dniach 13–15 marca 1964 w Poznaniu. Wzięły w nim udział drużyny: Pogoń Prudnik, Zastal Zielona Góra, AZS Poznań i Ślęza Wrocław. Pogoń nie wygrała żadnego spotkania i nie uzyskała awansu do I ligi.
W sezonie 1964/1965 Pogoń ponownie została mistrzem ligi okręgowej i wzięła udział w barażach o I ligę. Pierwszy mecz, z Tęczą Kielce, prudniczanie wygrali 74:68. W meczu rewanżowym Pogoń uległa na własnym parkiecie 68:70. Po zwycięstwie w dwumeczu, Pogoń wzięła udział w turnieju finałowym o wejście do I ligi, rozegranym w dniach 9–11 kwietnia 1965 we Wrocławiu. Uczestniczyły w nim cztery drużyny: Pogoń Prudnik, Olimpia Poznań, Ślęza Wrocław i Zawisza Bydgoszcz. Przegrywając wszystkie mecze, Pogoń zajęła ostatnie miejsce w tabeli i ponownie nie uzyskała awansu do I ligi.
Przed rozpoczęciem rozgrywek ligowych, w 1965 Pogoń Prudnik wygrała rozgrywki o Puchar Wojewódzkiej Komisji Związków Zawodowych, pokonując Metal Kluczbork i Stal Racibórz. W lidze okręgowej, w sezonie 1965/1966, klub ponownie został mistrzem Opolszczyzny i reprezentował ją w rozgrywkach o wejście do I ligi. Mecz eliminacyjny o awans do I ligi, rozegrany 27 marca 1966 w Prudniku, Pogoń przegrała 68:70 z Baildonem Katowice.
Decyzją Polskiego Związku Koszykówki, w sierpniu 1966 reaktywowano rozgrywki II ligi. Sekcja koszykarska Pogoni Prudnik ponownie znalazła się w gronie zespołów drugoligowych. W tabeli końcowej II ligi na sezon 1966/1967 Pogoń znalazła się na szóstym miejscu wśród dziesięciu zespołów. 17 października 1966 Pogoń uległa po dogrywce Baildonowi Katowice 74:76 w eliminacjach do spartakiady centralnej. W tym samym roku, drużyna juniorów Pogoni zdobyła mistrzostwo Opolszczyzny. Zajęli też drugie miejsce w półfinałach mistrzostw Polski juniorów. W sezonie 1967/1968 koszykarze Pogoni kontynuowali grę w II lidze, w grupie A. Zakończyli sezon na szóstym miejscu w tabeli. Po sezonie 1968/1969, w którym klub zajął ostatnią pozycję w tabeli II ligi, Pogoń została zdegradowana. W tymże roku zdobyła Puchar Okręgowego Związku Koszykówki. Sezon 1969/1970 klub spędził w lidze okręgowej.
Lata 70. W sezonie 1970/1971 utworzono została III liga, nazywana międzywojewódzką. Pogoń Prudnik uzyskała do niej awans, znajdując się w grupie dla 15 drużyn z okręgów rzeszowskiego, krakowskiego, katowickiego i opolskiego. W tabeli końcowej sezonu klub zajął szóste miejsce. Drużyna juniorów młodszych zdobyła tytuł mistrzów Opolszczyzny i uczestniczyła w półfinałach mistrzostw Polski. Seniorzy w 1971 zdobyli Puchar Opolskiego Związku Koszykówki.
Sezon 1971/1972 Pogoń zakończyła na siódmym miejscu w tabeli ligowej. W kolejnym sezonie, 1972/1973, prudniczanie zajęli trzecią pozycję w tabeli. Do sezonu 1973/1974 Pogoń przystąpiła osłabiona, ponieważ drużynę opuścili Edward Mróz i Adam Dudek. Udało jej się utrzymać w rozgrywkach III ligi po zajęciu 11. miejsca w tabeli. mały|Włodzimierz Kuśmierczyk, trener Pogoni w latach 1976–1982 Na zakończenie sezonu 1974/1975 Pogoń ulokowała się w środku tabeli, na szóstym miejscu. W 1976 dokonano reorganizacji rozgrywek. Województwa: opolskie, kaliskie i sieradzkie stworzyły jedną grupę. W sezonie 1976/1977 Pogoń zajęła trzecie miejsce w tabeli ligi międzywojewódzkiej (klasy A). Sezon 1977/1978 Pogoń zakończyła na trzecim miejscu tabeli III ligi. Klub wziął udział w turnieju finałowym o Puchar Polski strefy katowickiej, z udziałem ROW Rybnik, AZS Gliwice i Stali Ostrów Wielkopolski. Pogoń wygrała dwa mecze i przegrała jeden, zajmując drugą pozycję. W sezonie 1978/1979 zespół w dalszym ciągu występował w III lidze południowej. Po pierwszej rundzie Pogoń plasowała się na czwartej pozycji w tabeli. Na zakończenie sezonu znalazła się na miejscu trzecim.
Lata 80. Po sezonie 1979/1980 Pogoń przystąpiła do gry w Pucharze Polski. Wywalczyli pierwsze miejsce na turnieju koszykówki w Raciborzu. Po 36 kolejkach III ligi Pogoń Prudnik i sklasyfikowana na pierwszym miejscu w tabeli Pogoń Ruda Śląska zdobyły równą ilość punktów. W bezpośrednich pojedynkach prudniczanie zwyciężyli dwukrotnie na własnej hali, lecz również dwukrotnie przegrali w Rudzie Śląskiej. Dzięki korzystniejszej różnicy małych punktów, tytuł mistrzowski III ligi zdobyła Pogoń Ruda Śląska, a Pogoń Prudnik została wicemistrzem.
Pogoń zdobyła mistrzostwo III ligi w sezonie 1981/1982, zaliczając tylko jedną porażkę w spotkaniu wyjazdowym z ROW Rybnik. Przystąpiła do baraży o awans do II ligi. Turniej barażowy został rozegrany w dniach 8–10 maja 1982 w Prudniku, z udziałem Pogoni Prudnik, Turowa Zgorzelec, AZS Lublin i AZS Kraków. Drużyna Pogoni pokonała AZS Lublin 81:66, Turów Zgorzelec 69:67 i AZS Kraków 58:56, dzięki czemu zajęła pierwsze miejsce i zagwarantowała sobie awans do II ligi. mały|Skład Pogoni na sezon 1984/1985 W sezonie 1982/1983 Pogoń Prudnik ulokowała się na miejscu 6 w tabeli II ligi grupy A. W kolejnym sezonie, 1983/1984, zajęła dziewiąte miejsce na dziesięć klubów. Udało jej się utrzymać w lidze dzięki reorganizacji systemu rozgrywek, w ramach której II liga została powiększona do 12 zespołów. Na zakończenie sezonu 1984/1985 Pogoń uplasowała się na siódmym miejscu w tabeli. Drużyna kadetów klubu, grająca pod nazwą MKS Pogoń Prudnik, awansowała do finału XI Ogólnopolskiej Spartakiady Młodzieży we Wrocławiu, który odbył się w dniach 14–19 maja 1985. W klasyfikacji finału zajęła szóste miejsce. W tym samym roku kadeci zostali brązowymi medalistami mistrzostw Polski MKS-ów. mały|Mobilizacja drużyny przed meczem (1984) Klub przymierzał się do boju o I ligę w sezonie 1985/1986. Pomimo ambicji, na zakończenie sezonu zajął piąte miejsce w tabeli. Drużyna juniorów Pogoni Prudnik zajęła piąte miejsce w finałach mistrzostw Polski juniorów w Gdańsku. mały|Skład Pogoni na sezon 1986/1987 W ciągu sezonu 1986/1987 Pogoń przegrała jedynie dwa mecze domowe. W tabeli końcowej znalazła się na czwartej pozycji. W lipcu i wrześniu 1986 koszykarze wzięli udział w obozach w Nowym Targu i Cetniewie. Sezon 1987/1988 drużyna zakończyła na piątym miejscu w tabeli. W 1987 klub wygrał rozgrywki Mistrzostw Polski młodzików rozegrane w Częstochowie. Na Mistrzostwach w 1988 Pogoni nie udało się obronić mistrzowskiego tytułu, jednak zajęła wysokie V miejscePrezentacja historii klubu Pogoń Prudnik.. W sezonie 1988/1989 klub zajął piąte miejsce w tabeli II ligi, z bilansem 12 zwycięstw i 10 porażek. Pogoń była jedyną drużyną, której udało się pokonać lidera rozgrywek – Stal Stalowa Wola. Według stanu na 1989, sekcja koszykówki Pogoni Prudnik łącznie ze szkołami i MKS-em liczyła 121 członków. Zawodnicy występowali w pięciu zespołach: dwie drużyny seniorów (II liga i klasa strefowa) oraz trzy drużyny młodzieżowe.
Po kilkudniowych treningach przed rozpoczęciem sezonu 1989/1990, koszykarze wzięli udział w obozach w Brennej i Cetniewie. Do drużyny dołączyło dwóch obcokrajowców z ZSRR: Jurij Gonczarow i Władimir Teslenko. Organizację meczów koszykarskiej sekcji Pogoni Prudnik przeniesiono do otwartej w kwietniu 1989 hali widowiskowo-sportowej „Obuwnik” przy ul. Łuczniczej 1. Klub zakończył sezon na trzecim miejscu w tabeli II ligi.
Lata 90. Sezon 1990/1991 Pogoń zakończyła na siódmym miejscu w tabeli II ligi, notując 11 zwycięstw i 11 porażek. Nowym trenerem klubu został Rosjanin – Aleksiej Agapiejew. Jurin Gonczarow, pochodzący z ZSRR zawodnik Pogoni, był pierwszym obcokrajowcem potwierdzonym przez Polski Związek Koszykówki do gry w II lidze. Na sezon 1991/1992 pozyskany został kolejny zawodnik zza granicy: Oleg Koczetow. Klub ponownie zakończył sezon na siódmym miejscu w tabeli, z bilansem 11 zwycięstw i 11 porażek, ze stratą 3 punktów do podium. Udało mu się pokonać Spartakusa Jelenia Góra i Baildon Katowice, kolejno mistrza i wicemistrza ligi. mały|Aleksiej Agapiejew, trener Pogoni w latach 1991–1994