thumb|right|150px|Godło 7 Dywizji Piechoty 7 pułk artylerii lekkiej (7 pal) – oddział artylerii lekkiej Polskich Sił Zbrojnych.

Formowanie i zmiany organizacyjne

7 pułk artylerii lekkiej 7 DP i OOA 1941-1942 Pod koniec września 1941 stan Ośrodka Zapasowego Armii w Tockoje osiągnął stan 13 500 ludzi, z uwagi na powyższe dowódca ośrodka płk dypl. Janusz Gaładyk postanowił zorganizować z dniem 29 września 1941 obok pułków piechoty, 7 pułk artylerii lekkiej pod dowództwem ppłk. Zygmunta Jana Kaznowskiego. 7 pal został zorganizowany z baterii Centrum Wyszkolenia Artylerii OZA, według etatów i wzorów sowieckiego pułku artylerii lekkiej. Dowódca PSZ w ZSRR gen. dyw. W. Anders rozkazami nr L.dz.140/Tjn./41 z dnia 20 października i L.dz.189/Tjn./41 z 27 października 1941 zlikwidował OZA, a w jego miejsce polecił utworzyć Ośrodek Organizacyjny Armii, który miał zadanie formować w składzie 7 Dywizji Piechoty, również 7 pułk artylerii lekkiej. W październiku pułk osiągnął stan 800 żołnierzy. Ze względu na brak możliwości zakwaterowania w garnizonie Bielebieja formowanej dywizji, z końcem 1941 zaprzestano formowania 7 Dywizji Piechoty, a część żołnierzy pułku rozesłano do Ośrodków Zapasowych 5 i 6 Dywizji Piechoty. Rozkazem dowódcy armii z 5 stycznia 1942 dotychczasowy 7 pal otrzymał miano „zapasowego pułku artylerii PSZbr.” i pozostał w składzie OOA, w dniach 11-21 lutego wraz z nim przetransportowany został do miejscowości Guzar. Zapasowy pułk artylerii lekkiej został ewakuowany 26 marca 1942 przez Krasnowodzk do Iranu. Następnie został przewieziony do Palestyny, tam został rozformowany, a jego żołnierze włączeni do 1 i 2 karpackich pułków artylerii lekkiej.

7 pułk artylerii lekkiej 7 DP 1942 Ponownie przystąpiono do sformowania pułku 26 stycznia 1942 w składzie nowo organizowanej 7 DP, na podstawie rozkazu dowódcy armii L.dz.650/Org./Tjn./42. Nowym rejonem organizacji pułku stała się miejscowość Kenimech w Uzbeckiej Socjalistycznej Republice Radzieckiej. Na dowódcę 7 pal został wyznaczony ppłk Jan Świerczyński. Na zalążek pułku wydzielono 6 oficerów i 16 podoficerów z 5 Dywizji Piechoty. Pułk był organizowany na podstawie etatów brytyjskich, miał się składać z dowództwa baterii sztabowej i trzech dywizjonów, w każdej dwie baterie artylerii. Na skutek wyniszczenia organizmów poprzez ciężką pracę oraz ciężkie warunki więzienne, w połączeniu z niedostatecznym wyżywieniem, przybyli do pułku żołnierze przedstawiali niski stan sprawności psychofizycznej. Zawszeni i dotychczas przebywający w skandalicznych warunkach sanitarnych, podatni byli na liczne choroby. Po wcieleniu pomimo stosowania zabiegów sanitarnych stali się ofiarami chorób zakaźnych. W pułkach 7 Dywizji Piechoty na skutek ciężkich warunków klimatycznych, chronicznego niedożywienia, braku lekarstw, szeregi pustoszyły tyfus brzuszny i plamisty, dezynterie, szkorbut, czerwonka, owrzodzenia i awitaminoza oraz malaria. W wyniku tych chorób zmarło w pułku 2 oficerów, 17 podoficerów i 29 szeregowców. W okresie pobytu w Kenimech pułk prowadził podstawowe szkolenie wojskowe i specjalistyczne, pomimo że była minimalna ilość broni strzeleckiej i artyleryjskiej. Jednostka borykała się z problemami zakwaterowania, klimatycznymi, wyżywienia oraz sanitarnymi. Pułk był organiczną jednostką artylerii 7 Dywizji Piechoty.

W dniu 24 marca 1942, w ramach pierwszej ewakuacji z ZSRR do Iranu z szeregów pułku sformowano 18 kompanię marszową, która opuściła pułk. Wyjechało w ramach I ewakuacji 130 szeregowych. W dalszym ciągu prowadzono dalsze wcielanie w szeregi ochotników i w miarę możliwości prowadzono szkolenie wojskowe oraz walkę o polepszenie kondycji zdrowotnej żołnierzy.

26 maja 1942 pułk posiadał stan liczebny 29 oficerów, 150 podoficerów, 200 szeregowców oraz 3 ochotniczki Pomocniczej Służby Kobiet (PSK).Stan pułku sukcesywnie wzrastał, w czerwcu otrzymał uzupełnienie z Ośrodka Zapasowego Armii. W pułku uruchomiono szkołę podoficerską dla podoficerów artylerii. Oficerowie byli kierowani na kursy w Centrum Wyszkolenia Armii. Podczas II ewakuacji 6 sierpnia pułk wykonał marsz z Kenimech do stacji kolejowej Kermine, skąd transportem kolejowym nr 537 wyjechał do Krasnowodzka, gdzie przybył 13 sierpnia. Następnie statkiem „Beria” odbył podróż morską i 19 sierpnia przybył do perskiego portu w Pahlevi w Iranie. W trakcie podróży morskiej zmarło dalszych 3 żołnierzy pułku na statku i po przybyciu do Pahlavi.

Po kwarantannie na plażach odesłaniu chorych do szpitali 25 sierpnia 1942 r, 7 pal został przewieziony do Khanaqin w Iraku i zakwaterowany w obozie wojskowym na pustyni. Rozpoczęto leczenie oraz polepszanie stanu zdrowotnego żołnierzy. Na dzień 29 sierpnia stan osobowy pułku wynosił 34 oficerów, 175 podoficerów, 302 szeregowców, 3 ochotniczki PSK oraz 2 junaków. Do pułku przekazano baterię artylerii piechoty z 23 pułku piechoty, powracali ze szpitali żołnierze ozdrowieńcy i oddelegowani do innych prac w Teheranie i Pahlevi. Stan pułku systematycznie wzrastał. Od września do listopada do pułku przybyło z Wielkiej Brytanii 9 oficerów i 6 podchorążych, z Egiptu 1 oficer. W październiku 1942 rozkazem dowódcy APW L.dz.295/Tjn./42 z pułku wyłączono I dywizjon, który wszedł w skład formowanego 8 pułku artylerii lekkiej dla 5 Wileńskiej Dywizji Piechoty.

Przeformowano pułk według etatów brytyjskich, rozpoczęto szkolenie z napływającym brytyjskim wyposażeniem i uzbrojeniem. W wyniku reorganizacji Armii Polskiej na Wschodzie w listopadzie 1942 pułk został wyłączony z 7 Dywizji Piechoty i włączony do składu Armijnej Grupy Artylerii. Podjęto szkolenie motorowe. W maju 1943 pułk przeniesiony został w rejon Kirkuku. 15 sierpnia 1943 oddział został przemianowany na 7 pułk artylerii konnej.

Żołnierze pułku

Dowódcy pułku

ppłk Zygmunt Kaznowski ppłk Jan Świerczyński

Obsada dowódcza pułku w Iraku

Dowódca pułku – ppłk Jan Świerczyński

Zastępca dowódcy pułku:

mjr Józef Lis (IX 1942 – I 1943) mjr Marian Jędrychowski (I – VII 1943) mjr Tadeusz Anders

Dowódca I dywizjonu:

kpt./mjr Tadeusz Anders (IX 1942 – VII 1943) kpt. Władysław Arzymanow

Dowódca II dywizjonu:

kpt. Paweł Nerlich–Dąbski (IX – XII 1942) kpt. Bolesław Łotarewicz (I – VII 1943) kpt. Mieczysław Greczyn

Dowódca III dywizjonu:

kpt. Kazimierz Leopold Skarżyński

Etat wojenny i organizacja pułku w ZSRR dowództwo pułku z baterią dowodzenia (sztabową) 3 dywizjony ogniowe: 2 czterodziałowe baterie armat 76 mm

Według etatu pułk liczyć miał 85 oficerów i 970 kanonierów.

W kwietniu 1942 pułk otrzymał do szkolenia jedną armatę 76 mm.

Jesienią 1942 przeformowano pułk w/g etatów brytyjskich, w składzie: dowództwo pułku, czołówka naprawcza LAD, 3 dywizjony x 2 baterie ogniowe i bateria dowodzenia. 47 oficerów i 650 podoficerów i kanonierów. 24 haubicoarmaty 25-funtowe.

Przypisy

Bibliografia

Kategoria:Pułki artylerii lekkiej Polskich Sił Zbrojnych Kategoria:Oddziały 7 Dywizji Piechoty (PSZ) Kategoria:Polskie jednostki artylerii utworzone w 1942 Kategoria:Polskie jednostki organizacyjne wojska rozwiązane w 1943