Abraham Bzowski herbu Ostoja, właśc. Stanisław Bzowski z Proszowic herbu Ostoja (ur. w 1567 w Proszowicach, zm. 31 stycznia 1637 w Rzymie) – dominikanin, przedstawiciel nurtu kontrreformacji, historyk Kościoła, hagiograf i kaznodzieja.
Życiorys Urodził się w Proszowicach koło Krakowa, w młodości stracił obydwoje rodziców (Tomasza i Magdalenę Wężykównę), korzystał z pomocy krewnych (nauki pobierał w Proszowicach i Sycominie). Od 1581 studiował na Akademii Krakowskiej. Wstąpił do zakonu Dominikanów, gdzie wyróżniał się jako zdolny kaznodzieja. Następnie odbył podróż do Włoch w celach naukowych, wysłany na studia do Mediolanu i Bolonii. Wrócił do kraju i ponownie udzielał się jako kaznodzieja w Poznaniu. Przeniesiony do Krakowa wykładał w konwencie teologię i zarządzał szkoła zakonną. Dwukrotnie (1601 i 1606) udawał się do Rzymu w sprawach zakonu. W 1603 trafił do Warszawy, 3 lata później wysłany do Wrocławia, gdzie mianowano go przeorem, komisarzem generalnym Śląska oraz wikariuszem generalnym zakonu w Polsce do 1609. We Wrocławiu, wspierając kontrreformację, popadł w konflikt z ewangelikami i został odwołany (1610) do Watykanu, gdzie spędził resztę życia. Był stronnikiem Akademii Krakowskiej w sporze z jezuitami i służył jej pomocą na terenie Rzymu.
Podjął się kontynuacji dzieła kardynała Baroniusza – spisania roczników papieskich. Zaczynając od 1198, doprowadził historię papiestwa do 1534. Praca ta liczy 7 tomów (od 13. do 19.) i pozostaje do dziś materiałem źródłowym dla historyków.
Twórczość Propago D. Hyacinthi thaumaturgi Poloni, seu De rebus praeclare gestis in Prouincia poloniae Ordinis Praedicatorum commentarius, Wenecja 1606, drukarnia Societatem Minimam, praca przedstawiająca dzieje Polskiej Prowincji Dominikanów na tle życia św. Jacka Historia ecclesiastica, t. 1-2, Rzym 1616, drukarnia Camerae Apostolicae, (wyd. nast.: t. 1-3, Kolonia 1617, Antwerpia 1617), skrócone opracowanie historii C. Baroniusza Annalium ecclesiasticorum post... Caesarem Baronium, t. 13-19, Kolonia 1616–1630, drukarnia A. Boetzerus; t. 20, Kolonia 1641, drukarnia J. Munich; t. 21, Rzym 1672, drukarnia M. Hercules, (wyd. nast. częściowe: t. 13-15, Kolonia 1621), kontynuacja dzieła C. Baroniusza od 1198–1572 na zlecenie papieża Pawła V
Listy i materiały List do J. Brożka, Rzym, 10 stycznia 1626, oraz dopisek do W. Śmieszkowica, (przekł. polski ogł. H. Barycz J. Brożek: Wybór pism, t. 1, Warszawa 1956, s. 478), tekst łaciński w rękopisie, Biblioteka Jagiellońska, nr 2363, s. 879 Zbiory kazań łacińskich i inne dzieła podaje Estr. XIII, 492-501
Literatura dodatkowa
Reprint: Zakład Narodowy im. Ossolińskich, Kraków 1989,
Opracowania nt. Bzowskiego źródło: S. Starowolski: Scriptorum Polonicorum Hekatontas Frankfurt 1625; wyd. 2 rozszerzone: Wenecja 1627; wyd. 3 Frankfurt 1644 J. M. Ossoliński: Wiadomości historyczno-krytyczne do dziejów literatury polskiej t. 1, Kraków 1819 F. Siarczyński: Obraz wieku panowania Zygmunta III cz. 1, Lwów 1828 I. Chodynicki: Dykcjonarz uczonych Polaków t. 1, Lwów 1833 W. A. Maciejowski: Piśmiennictwo polskie t. 3, Warszawa 1852
Zobacz też Herb Ostoja Ród Ostojów (Mościców)
Przypisy
Bibliografia Solarz A., Stanisław Bzowski z Proszowic w: "Ludzie Ziemi proszowickiej", dostępne online: Bibliografia Literatury Polskiej - Nowy Korbut, t. 2 Piśmiennictwo Staropolskie, Państwowy Instytut Wydawniczy, Warszawa 1964, s. 71-72
Linki zewnętrzne Dzieła Abrahama Bzowskiego w bibliotece Polona
Kategoria:Absolwenci i studenci Akademii Krakowskiej Kategoria:Absolwenci i studenci Uniwersytetu w Bolonii Kategoria:Historycy I Rzeczypospolitej Kategoria:Ludzie urodzeni w Proszowicach Kategoria:Ludzie związani z Proszowicami (I Rzeczpospolita) Kategoria:Polscy dominikanie (I Rzeczpospolita) Kategoria:Polscy historycy Kościoła katolickiego Kategoria:Polscy kaznodzieje Kategoria:Polska szlachta Kategoria:Polscy pisarze nowołacińscy XVII wieku Kategoria:Polscy pisarze religijni XVII wieku Kategoria:Urodzeni w 1567 Kategoria:Nauczyciele akademiccy uczelni zakonnych I Rzeczypospolitej Kategoria:Zmarli w 1637 Abraham