Franciszek Bukaty herbu Pomian (ur. w sierpniu 1747, zm. 15 czerwca 1797) – polski dyplomata czasów stanisławowskich, szambelan królewski, wolnomularz, w 1792 odznaczony Orderem Orła BiałegoKawalerowie i statuty Orderu Orła Białego 1705-2008, 2008, s. 264., chargé d’affaires Rzeczypospolitej w Królestwie Wielkiej Brytanii w latach 1775–1777 i 1788–1789, minister rezydent Rzeczypospolitej w Królestwie Wielkiej Brytanii w 1777 roku, minister pełnomocny Rzeczypospolitej w Królestwie Wielkiej Brytanii w 1787 roku i w latach 1793–1795Rocznik Służby Zagranicznej Rzeczypospolitej Polskiej według stanu na 1 kwietnia 1938, Warszawa 1938, s. 146., poseł nadzwyczajny Rzeczypospolitej w Londynie w 1792 rokuJerzy Łojek, Materiały cło historii polskiej służby zagranicznej w latach 1788–1795, w: Przegląd Historyczny, 53/2, 1962, s. 521.
Życiorys Był siódmym i najmłodszym synem Benedykta Bukatego i Zofii Wolbekówny. Brat Tadeusza Józefa Bukatego, biskupa sufragana żmudzkiego.
Bukaty pełnił misję wpierw Chargé d’affaires, a potem posła i ambasadora Rzeczypospolitej Obojga Narodów w Londynie w latach 1772–1785. Był sąsiadem Tadeusza Burzyńskiego. Gdy Burzyński zmarł w 1773 roku w czasie podróży do Włoch (udał się tam w celach zdrowotnych), Bukaty automatycznie zastąpił zmarłego. W 1785 został kawalerem Orderu Świętego StanisławaZbigniew Dunin-Wilczyński, Order Św. Stanisława, Warszawa 2006 s. 191..
Początkowo, mimo opanowania szyfru dyplomatycznego i języka angielskiego, nie mógł aktywnie uczestniczyć w rautach dyplomatów w brytyjskiej stolicy, z powodu zarówno niskiej (początkowo) rangi dyplomatycznej, jak i z powodu młodego wieku, niewielkiego doświadczenia i braku pieniędzy.
Początkowo rolę jego łącznika z dworem Jerzego III pełnił John Lind, angielski prawnik przyjazny Polsce. Przez jakiś czas król Stanisław August Poniatowski zamyślał uczynić z Anglika ambasadora, to jednak wywołało zdziwienie w Londynie, ponieważ Brytyjczykowi nie wolno było reprezentować innego państwa we własnym kraju.
W 1789 roku Bukaty został w końcu "ambasadorem nadzwyczajnym". Stanisław August zdecydował się ostatecznie na ten krok, ponieważ dowiedział się, że Brytyjczycy zastanawiali się nad sensem posiadania ambasady w Warszawie, skoro Polska nie utrzymywała go w stolicy Wielkiej Brytanii. W 1792 roku został zatwierdzony jako poseł nadzwyczajny i pełnomocnik konfederacji targowickiej w LondynieKorwin [Kossakowski] S., Trzeci Maj i Targowica, Kraków 1890, s. 116..
Bukaty polepszył swą sytuację przez bogaty ożenek. Jego żoną została Barbara z Prozorów, córka wojewody witebskiego Józefa ProzoraProzor h. Prozor [w:] S. Uruski, Rodzina. Herbarz szlachty polskiej, t. 14, s. 365-6Józef Prozor [w:] Polski Słownik Biograficzny t. 28 s. 532. Ze związku narodziła się córka Zofia.
Po śmierci Bukatego Barbara powtórnie wyszła za mąż za Ksawerego Lipskiego - syna Tadeusza Lipskiego (1725–1796), kasztelana łęczyckiego, generała-lejtnanta i komediopisarza.
Ostatnie lata życia Bukaty spędził w Sierhiejewiczach, dobrach które otrzymała jego żona Barbara w posagu od ojca, Józefa Prozora. Franciszek Bukaty został pochowany obok rodziny żony w kościele w Dudziczach, majątku należącym do Prozorów, a następnie siostry Barbary z Prozorów, Róży za Stanisławem Jelskim, marszałkiem powiatu ihumeńskiegoDudzicze [w:] Słownik geograficzny Królestwa Polskiego i innych krajów słowiańskich, Tom II, s. 209-210.
Przypisy
Bibliografia
Reprint: Kraków: Zakład Narodowy im. Ossolińskich 1989,
Linki zewnętrzne Bukaty Franciszek (1747-1797) dyplomata (t. 3 s. 114) (drzewo)
Kategoria:Członkowie stanu rycerskiego I Rzeczypospolitej Kategoria:Dyplomaci konfederacji targowickiej Kategoria:Ministrowie pełnomocni I Rzeczypospolitej Kategoria:Szambelanowie królewscy Kategoria:Odznaczeni Orderem Orła Białego (I Rzeczpospolita) Kategoria:Odznaczeni Orderem Świętego Stanisława (I Rzeczpospolita) Kategoria:Polscy wolnomularze (I Rzeczpospolita) Kategoria:Posłowie nadzwyczajni I Rzeczypospolitej Kategoria:Przedstawiciele dyplomatyczni Polski w Wielkiej Brytanii (I Rzeczpospolita) Kategoria:Urodzeni w 1747 Kategoria:Zmarli w 1797