thumb|350px|Szkatuła Królewska Szkatuła Królewska – hebanowa skrzynia wykonana w 1800 dla Izabeli Czartoryskiej w celu przechowywania w niej pamiątek po monarchach polskich, zrabowana przez Niemców w 1939.
Historia thumb|Świątynia Sybilli w Puławach (2007) Szkatuła Królewska była najważniejszym elementem wyposażenia Świątyni Sybilli w Puławach. Ustawiona była w eksponowanym miejscu tego muzeum na granitowym postumencie i przykryta tkaniną z adamaszku. W jej wnętrzu księżna Izabela Czartoryska przechowywała pozyskane przez siebie na początku XIX w. przedmioty, które stanowiły historyczne pamiątki po królach polskich.
W 1830 skrzynia została wywieziona do Sieniawy, a po upadku powstania listopadowego za sprawą księcia Adama Jerzego Czartoryskiego trafiła do Paryża i była przechowywana w hôtelu Lambert.
Pod koniec XIX w. Szkatuła Królewska znalazła się w zbiorach Muzeum Książąt Czartoryskich w Krakowie. Nie była jednak wystawiana. W tym czasie część jej zawartości została przekazana przez Czartoryskich na Wawel oraz do zbiorów Uniwersytetu Jagiellońskiego.
W przededniu wybuchu II wojny światowej Szkatuła Królewska wraz z innymi dziełami sztuki z kolekcji Czartoryskich została wywieziona i ukryta w skrytce w jednej z oficyn pałacu Czartoryskich w Sieniawie. Tam we wrześniu 1939 została odszukana i zrabowana przez żołnierzy niemieckich. Jej dalsze losy nie są znane.
Opis Szkatuły Królewskiej Szkatuła była wykonana z drewna hebanowego, okuta złoceniami, ornamentowana i wysadzana szlachetnymi i półszlachetnymi kamieniami. W środku skrzyni o wymiarach 49 × 34 x 27 cm znajdowały się cztery szuflady podzielone na przegródki obite zielonym aksamitem. Na wieku i czterech bokach szkatuły widniał napis: PAMIĄTKI POLSKIE ZEBRAŁA IZABELA CZARTORYSKA ROKU 1800. ZROBIŁ JANNASCH W WARSZAWIE.
Zawartość Szkatuły Królewskiej W 1939 w skrzyni znajdowały sięSpis zrobiony na podstawie katalogu znajdującego się na stronie internetowej Ministerstwa Kultury i Dziedzictwa Narodowego: : Emaliowana bombonierka Emaliowana i pozłacana broszka z miniaturą króla Augusta III Sasa, Dewizka do zegarka króla Stanisława Augusta Poniatowskiego z jedwabiu i złota z gemmą Dwa złote zapięcia od bransolet, jedno z wizerunkiem królowej Marii Leszczyńskiej, drugie z popiersiem króla Stanisława Leszczyńskiego Jałmużniczka królowej Marii Leszczyńskiej z aksamitu, haftowana jedwabiem i złotem Kamea przedstawiająca profil króla Stanisława Augusta Kamea koralowa z popiersiem króla oprawiona w srebrnej podstawce Kamea z portretem króla Augusta III Kamea ze Snopkiem Wazów i monogramem Władysława IV Dwa klucze: większy żelazny, mniejszy z żelaza i brązu Klucz szambelański z orłem polskim z brązu, złocony. Krzyż na łańcuchu Anny Jagiellonki rytowany i cyzelowany, złoty z szafirami Krzyż pektoralny Zygmunta Starego na złotym łańcuchu ozdobiony jaspisami Krzyżyk orderowy z emalii Krzyżyk pektoralny Zygmunta Augusta ze złota ozdobiony perłami Krzyżyk pektoralny Zygmunta III. Łańcuch Jana Kazimierza z przełomu XVI i XVII wieku Złoty łańcuch Konstancji Austriaczki z przełomu XVI i XVII wieku Łyżka – sztuciec podróżny króla Jana III Sobieskiego Miniatura „Madonna z Dzieciątkiem” Marii Ludwiki z XVII wieku Ozdobny złoty medalion z popiersiem Zygmunta III Miniatura portretowa dwustronna; na awersie Władysław IV, na rewersie królowa Maria Ludwika Złoty naszyjnik Marii Ludwiki wysadzany kamieniami szlachetnymi Srebrna oprawa modlitewnika „Godzinek” Marii Ludwiki Gonzagi Order Złotego Runa na łańcuchu Władysława IV, wykonany ze złota i srebra Order Lotaryński ustanowiony przez króla Stanisława Leszczyńskiego Sprzączka do ładownicy w kształcie tarczy z orzełkiem wykonana z mosiądzu i srebra Srebrny pas królowej Marii Leszczyńskiej wykonany metodą trybowania Trzy pierścienie Władysława IV, dwa złote z diamentami i turkusami oraz srebrny sygnet Złoty pierścień Zygmunta Starego z diamentem Popiersie króla Augusta III, dwa popiersia króla Augusta II, popiersie króla Stanisława Leszczyńskiego (miniatury) Tabakierka ze srebra i kości słoniowej Różaniec „po królowej Leszczyńskiej” wykonany z drewna, srebra i perłowca mały|Jedna z dwóch szkatułek królowej Bony, wieko (1939) Dwie szkatułki królowej Bony Sforzy, wykonane w 1518 z drewna sandałowego Srebrne sztućce Zygmunta Kazimierza Tabakierka z XVIII w wykonana ze złota, perłowca i kryształu Szylkretowa tabakierka z miniaturą Stanisława Augusta Kryształowa tabliczka Tarczka rękojeści szpady z XVIII wieku Złoty tłok pieczętny króla Augusta II Złoty tłok pieczętny króla Stanisława Augusta Poniatowskiego Wieko tabakierki z kości słoniowej z popiersiem króla Jana III Złoty wisiorek – orzeł polski na łańcuszku Zawieszenie na łańcuchu Anny Jagiellonki z 1540 Zawieszenie z orłem z początku XVIII wieku Zegarek kieszonkowy z 1700 wykonany techniką cyzelowania Zegarek kieszonkowy ze srebra i kryształu z XVII wieku Zegarek kieszonkowy z XVIII wieku Zegarek kieszonkowy króla Stanisława Leszczyńskiego Zegarek kieszonkowy królowej Marii Kazimiery Zegarek kieszonkowy męski z portretem króla Augusta III Zegarek kieszonkowy po królewiczu Jakubie Sobieskim Srebrny zegarek pektoralny Zygmunta III
Szczegółowy opis przedmiotów z uwzględnieniem miejsca zajmowanego w szkatule zawiera artykuł Ewy Czepielowej i Zdzisława Żygulskiego jun. pt. „Losy szkatuły królewskiej z Puławskiej Świątyni Sybilli” w kwartalniku wydawanym na zlecenie Ośrodka Ochrony i Konserwacji Zabytków Cenne, Bezcenne, Utracone nr 2/98 .
Zobacz też
Miecze grunwaldzkie Biblioteka Czartoryskich Muzeum Czartoryskich w Krakowie
Przypisy
Linki zewnętrzne Zaginione dzieła sztuki
Szkatuła Królewska
Kategoria:Meble Kategoria:Dzieła sztuki użytkowej Kategoria:Kultura w Puławach Kategoria:Straty kultury polskiej