Wombat tasmański (Vombatus ursinus) – średniej wielkości gatunek ssaka z rodziny wombatowatych (Vombatidae) przypominający wyglądem borsuka, o jednolitej, szarej sierści. Występuje na obszarze Australii od granic Queensland i Nowej Południowej Walii wzdłuż pustyń Wiktorii aż do południowo-wschodniego krańca Australii oraz na Tasmanii.
Taksonomia Gatunek po raz pierwszy zgodnie z zasadami nazewnictwa binominalnego opisał w 1800 roku brytyjski zoolog i botanik George Shaw nadając mu nazwę Didelphis ursina. Miejsce typowe w oryginalnym opisie to „Nowa Holondia”, tj. Australia.
Jest jedynym żyjącym współcześnie przedstawicielem rodzaju wombat (Vombatus).
Autorzy Illustrated Checklist of the Mammals of the World rozpoznają trzy podgatunki. Podstawowe dane taksonomiczne podgatunków (oprócz nominatywnego) przedstawia poniższa tabelka:
Podgatunek Oryginalna nazwa Autor i rok opisu Miejsce typoweV. u. hirsutusOpossum hirsutumPerry, 1810Botany Bay, Sydney, Australia.V. u. tasmaniensisVombatus ursinus tasmaniensisW.B. Spencer & Kershaw, 1910Tasmania, Australia.
Etymologia Vombatus: ‘wombat’, zniekształcenie od rodzimych, aborygeńskich nazw womback lub wombach dla wombata. ursinus: ‘niedźwiedziowaty, jak niedźwiedź’, od ursus ‘niedźwiedź’; przyrostek -inus ‘odnoszący się do, jak’. hirsutus: łac. hirsutus ‘włochaty’, od hirtus ‘włosy’. tasmaniensis: Tasmania, Australia.
Zasięg występowania Wombat tasmański występuje w zależności od podgatunku: V. ursinus ursinus – Cieśnina Bassa (Wyspa Flindersa) V. ursinus hirsutus – kontynentalna południowo-wschodnia Australia V. ursinus tasmaniensis – Tasmania
Morfologia Długość ciała 90–115 cm; masa ciała 22–40 kg.
Dane liczbowe dojrzałość płciowa: 2 lata ciąża: 20-22 dni liczba młodych: 1 długość życia: do 20 lat
Występowanie i środowisko Pagórkowate tereny pustynne i wzdłuż lasów. Mieszkają w norach, które służą również jako kryjówka w przypadku niebezpieczeństwa. Jeden wombat może posiadać nawet 10 nor. Wombat wygrzebuje nory przednimi łapami zaopatrzonymi w długie i ostre pazury. W pobliżu wejścia do nory często wygrzebuje płytki dołek, w którym wygrzewa się w porannym słońcu. Aktywny głównie nocą.
Odżywianie Wombaty żywią się głównie trawami, jadają również owoce, korzonki, korę oraz liście drzew i krzewów. Wombat gryzie pożywienie za pomocą szybkich ruchów szczęki dolnej, jego zęby różnią się od innych torbaczy, przypominają zęby gryzoni. Przez całe życie zęby zwierzęcia nieustannie rosną, gdyż są na bieżąco ścierane.
Rozmnażanie mały|Wombat z młodym w torbie Pora godowa trwa od kwietnia do czerwca i jest to jedyny okres kiedy wombaty rezygnują z samotnego życia. Po około 20 dniach ciąży samica rodzi jedno młode w fazie embrionalnej (około 22 mm długości i waga ok. 2 gramów). Dzięki wczesnemu wykształceniu się dobrze rozwiniętych, przednich łap, młode dociera do torby lęgowej otwierającej się ku tyłowi, inaczej niż u innych torbaczy. Dzięki temu, do wnętrza torby nie dostaje się ziemia i piach podczas kopania nory lub szukania pożywienia przez matkę. Przez kolejne sześć miesięcy młode przysysa się do jednego z sutków, który obficie zaopatruje je w odżywcze mleko.
Status zagrożenia i ochrona Gatunek nie jest zagrożony wyginięciem, poza regionem Wiktorii. Mimo to postanowiono ograniczyć polowania. W Czerwonej księdze gatunków zagrożonych Międzynarodowej Unii Ochrony Przyrody i Jej Zasobów został zaliczony do kategorii LC ( „najmniejszej troski”).
Zobacz też Fauna Australii
Uwagi
Przypisy
Bibliografia
Kategoria:Wombatowate Kategoria:Ssaki Australii Kategoria:Fauna endemiczna Australii Kategoria:Gatunki i podgatunki zwierząt nazwane w 1800 roku Kategoria:Taksony opisane przez George′a Shawa