Narcyz Olizar herbu Radwan Sowity (ur. w 1794 w ZahorowieZapewne Zahorów Stary, ewentualnie Zahorów Nowy. Podawana jest też Загоровка (Маневичский район) na Wołyniu, zm. 9 sierpnia 1862 w Sadach koło Poznania) – poseł, a następnie senator-kasztelan na sejm 1830–1831 roku z ziem zabranych z województwa wołyńskiegoAndrzej Biernat, Ireneusz Ihnatowicz, Vademecum do badań nad historią XIX i XX wieku, Warszawa 2003, s. 482., działacz polityczny Wielkiej Emigracji, pisarz, publicysta i malarz, kawaler Orderu Virtuti Militari.
Syn Filipa Nereusza i Ludwiki z Niemirowiczów-Szczyttów, córki Krzysztofa i Józefy hr. Butlerówny. Brat Gustawa.
Życiorys Absolwent Liceum Krzemienieckiego i Uniwersytetu Wileńskiego.
Był uczestnikiem spisku, przygotowującego wybuch powstania listopadowego na Wołyniu. Od 18 czerwca 1831 był aktywnym członkiem sejmu powstańczego jako poseł z województwa wołyńskiegoAndrzej Biernat, Ireneusz Ihnatowicz , Vademecum do badań nad historią XIX i XX wieku, Warszawa 2003, s. 482.. 8 sierpnia mianowany senatorem-kasztelanem. 11 sierpnia 1831 roku odznaczony Krzyżem Złotym Orderu Virtuti MilitariXsięga pamiątkowa w 50-letnią rocznicę powstania roku 1830 zawierająca spis imienny dowódzców i sztabs-oficerów, tudzież oficerów, podoficerów i żołnierzy Armii Polskiej w tymż roku Krzyżem Wojskowym „Virtuti Militari” ozdobionych, Lwów 1881, s. 132.. Po upadku powstania udał się na emigrację do Francji.
Był członkiem sejmu powstańczego na emigracjiWalenty Zwierkowski, O Sejmie w Emigracji, Poitiers 1839, s. 10.. Związany z obozem Hotel Lambert księcia Adama Jerzego Czartoryskiego. W 1837 stanął na czele tajnej organizacji Związku Insurekcyjno-Monarchicznego Wyjarzmicieli, a w latach 1843–1845 był prezesem Towarzystwa Monarchicznego Trzeciego Maja. Był członkiem masonerii.
Współzałożyciel i redaktor pisma Trzeci Maj. Był autorem wielu broszur politycznych, jednak szczególnym powodzeniem cieszyły się jego Pamiętniki polskie (1844), przełożone na francuski i niemiecki i Pamiętniki oryginała (1853). Ponadto był cenionym malarzem-pejzażystą.
Zmarł 9 sierpnia 1862 r. w Sadach. Został pochowany w Lusowie.
Przypisy
Bibliografia Pamiętniki kasztelana Narcyza Olizara: dwie części razem, Lipsk 1871.
Linki zewnętrzne Publikacje Narcyza Olizara w bibliotece Polona.
Kategoria:Absolwenci i studenci Cesarskiego Uniwersytetu Wileńskiego Kategoria:Absolwenci i studenci Liceum Krzemienieckiego (1805–1831) Kategoria:Członkowie sejmu polskiego na emigracji 1832–1848 Kategoria:Członkowie Towarzystwa Monarchicznego Trzeciego Maja Kategoria:Odznaczeni Krzyżem Złotym Orderu Virtuti Militari (powstanie listopadowe) Narcyz Olizar Kategoria:Pochowani w Lusowie Kategoria:Polacy we Francji 1795–1918 Kategoria:Polscy autorzy pamiętników i dzienników Kategoria:Polscy malarze XIX wieku Kategoria:Polscy pisarze polityczni Kategoria:Polscy politycy konserwatywni Kategoria:Polscy wolnomularze Kategoria:Posłowie na Sejm Królestwa Polskiego (województwo wołyńskie) Kategoria:Senatorowie Królestwa Polskiego (powstanie listopadowe) Kategoria:Urodzeni w 1794 Kategoria:Zmarli w 1862