Dirrty

„Dirrty” – piosenka R&B stworzona na czwarty album studyjny amerykańskiej wokalistki Christiny Aguilery pt. Stripped (2002). Wyprodukowany przez Aguilerę i Danę „Rockwildera” Stinsona oraz nagrany z gościnnym udziałem rapera Redmana, utwór wydany został jako pierwszy singel promujący krążek 14 września 2002 roku. W 2003 kompozycja została nominowana do nagrody Grammy w kategorii najlepsza współpraca wokalna – muzyka pop.

Utwór spotkał się z różnorodnymi opiniami krytyków muzycznych, a także odniósł ogromny sukces komercyjny. Choć w Stanach Zjednoczonych dotarł do czterdziestej ósmej pozycji w notowaniu Billboard Hot 100, stając się wówczas najmniej sukcesywnym singlem artystki w tym kraju, na terenie Wielkiej Brytanii cieszył się już miażdżącą popularnością i osiągnął miejsce #1 zestawienia UK Singles Chart. „Dirrty” okazało się europejskim przebojem końca 2002 roku, plasując się wysoko na listach przebojów w Irlandii, Niemczech, Holandii, Hiszpanii czy Szwajcarii.

Piosenkę promował kontrowersyjny wideoklip, nakręcony przez Davida LaChapelle’a. Definitywnie zmienił on wizerunek Aguilery, która z idolki nastoletnich dziewcząt przeistoczyła się w wyuzdaną, pewną swej seksualności młodą artystkę.

Informacje o utworze thumb|Raper Redman nie tylko wziął udział w nagrywaniu utworu, ale jest też jego współautorem. Piosenka „Dirrty” została skomponowana przez Christinę Aguilerę, Danę „Rockwildera” Stinsona, Balewę Muhammeda, Jaspera Camerona i hip-hopowca Redmana, który ostatecznie gościnnie w niej zarapował. Powstała także w oparciu o jeden z singli rapera, „Let’s Get Dirty (I Can’t Get in da Club)” (2001)Hiatt, Brian (2002-10-29). „'Dirrty’ Work”. Entertainment Weekly. [dostęp 2010-07-05].. Z Rockwilderem Aguilera miała okazję nawiązać współpracę już podczas produkcji coveru szlagiera „Lady Marmalade” (2001) z repertuaru Patti LaBelle. W późnym etapie nagrywania albumu Stripped zwróciła się do producenta z chęcią powtórnej kolaboracji, chcąc stworzyć piosenkę „brudną i niegrzeczną”, która pomoże jej we wzbudzeniu wokół siebie medialnego szumu. Nagranie realizowano w 2002 roku w pracowni Royal Z Entertainment budynku The Enterprise Studios w Burbank oraz w hollywoodzkim Conway Studios. „Dirrty” to dance-popowy utwór o popowo-hiphopowej stylistyce, wzbogacony o brzmienia typowe dla muzyki elektronicznej. Komponowany był w tonacji g-moll. Treść utworu dotyka czynności seksualnych, takich jak taniec erotycznySeymour, Craig (2002-09-13). „Dirty”. Entertainment Weekly. [dostęp 2010-07-05].. Według wykonawczyni, „Dirrty” jest utworem opowiadającym o czasie, gdy leczyła się ona ze złamanego serca bawiąc się w klubach muzycznych. xtina.pl. [dostęp 2012-07-05].. Kompozycję nagrywano w 2002 roku w dwóch kalifornijskich studiach: The Enterprise Studios w Burbank oraz Conway Studios w Hollywood. Aguilera zastosowała w tytule piosenki błąd ortograficzny, celem jego spersonalizowania (właściwy zapis anglojęzycznego przymiotnika „brudny” to dirty). Rozważała także nadanie utworowi tytułów „Dirtee” lub „Dirdee”Moss, Corey (2002-11-13). „Y Kant Artists Spell? Christina, Jimmy Jam, K-Ci Explain”. MTV News. MTV. [dostęp 2010-10-27].. W 2006 na swym piątym albumie studyjnym Back to Basics Aguilera zawarła piosenkę „Still Dirrty”, kontynuującą wątek tematyczny przedstawiony w utworze niniejszym. Po latach, w listopadzie 2012 roku, redaktorzy magazynu Billboard uwzględnili transformację, jaką Aguilera przeszła po wydaniu singla „Dirrty” (zerwanie z wizerunkiem idolki nastoletnich dziewcząt) na liście dziesięciu najważniejszych momentów jej karieryLipshutz, Jason (2012-11-21). „Christina Aguilera’s Top 10 Biggest Career Moments”. Billboard. [dostęp 2012-12-17]..

Obecność w kulturze masowej Nawiązanie do utworu padło w singlowej kompozycji „Show Me Your Soul”, którą P. Diddy, Lenny Kravitz i Pharrell Williams nagrali z myślą o ścieżce dźwiękowej filmu Bad Boys II (2003). Piosenka stała się podmiotem coverów i parodii. Najbardziej znaną parodią jest utwór „Dirty” w wykonaniu Baby Christiny, zrealizowany jako pastisz dla strony internetowej flowgo.com.„More Dancing Baby Songs....”. ivillage.com. 2004-02-19. [dostęp 2014-04-04]. Wersje coverowe nagrały takie zespoły, jak Hanson, Dirty Loops i Friski. W styczniu 2003 fragment nagrania wykorzystany został w czternastym odcinku piątego sezonu sitcomu Will i Grace, w scenie, w której Will (Eric McCormack) i Jack (Sean Hayes) uczą Barry’ego (Dan Futterman), jak tańczyć seksownie„Will & Grace – Season 5, Episode 14 – Fagmalion Part Two: Attack of the Clones”. tv.com. [dostęp 2016-06-05]..

Na początku maja 2015 komik Stephen Merchant wziął udział w programie telewizji Spike Lip Sync Battle, gdzie wykonał piosenkę przed zgromadzoną w studio publicznościąReed, Ryan (2015-05-08). „Watch Stephen Merchant Don ‘Dirrty’ Leather Chaps on 'Lip Sync Battle'”. rollingstone.com. [dostęp 2016-01-14].. W październiku tego roku „Dirrty” został zaśpiewany przez aktorkę Zofię Zborowską podczas jednego z odcinków programu telewizyjnego Twoja twarz brzmi znajomo„'Twoja Twarz Brzmi Znajomo’: Zachwycająca Glinka”. film.interia.pl. 2015-10-17. [dostęp 2015-10-19].. W styczniu 2016 roku kreacja noszona przez Aguilerę w teledysku do piosenki zainspirowała kolekcję brytyjskiego projektanta mody Bobby’ego Ableya„Christina Aguilera: Bobby Abley disegna una linea ispirata a lei”. bitchyf.it. 2016-01-12. [dostęp 2016-01-12].„Xtina Honored @ Bobby Abley Fashion Show”. afterld.com. 2016-01-11. [dostęp 2016-01-12].„'Xtina Inspired’ at Bobby Abley Fashion Show”. fotpforums.com. 2016-01-12. [dostęp 2016-01-12].. W kwietniu 2016 piosenkarka Josephine Wendel zinterpretowała utwór na łamach greckiej edycji programu Twoja twarz brzmi znajomo„YFSF3: Ανέβασε τη θερμοκρασία η Josephine ως Christina Aguilera (video)”. greek-web-tv.com. 2016-04-18. [dostęp 2016-05-03].. Dwa miesiące później aktor Ashton Kutcher ujawnił za pośrednictwem swojego konta na Facebooku, że jest fanem piosenki, dodając: „Nie ma to jak pop z początku lat dwutysięcznych”„Ashton Kutcher: There’s nothing like early 2000s pop music”. facebook.com. 2016-06-28. [dostęp 2016-06-29].. W czerwcu 2017 utwór stał się częścią nowojorskiej manifestacji LGBT, NYC Pride, gdzie wykonany został przez duet Years & Years„let’s get dirrty (...)”. twitter.com. 2017-06-24. [dostęp 2017-06-25].. Singel Louisy Johnson, „Yes” (2018), został zainspirowany brzmieniem „Dirrty”Copsey, Rob (2018-03-09). „Just say YES to Louisa Johnson’s new single: First listen preview”. officialcharts.com. [dostęp 2018-03-17].. Drag queens Monique Heart i Vanessa Vanjie Mateo – uczestniczki dziesiątej edycji programu RuPaul’s Drag Race – wskazały „Dirrty” jako swoją ulubioną piosenkę AguileryCrowley, Patrick (2018-03-21). „'RuPaul’s Drag Race’: Season 10 Cast Picks Favorite Songs From Guest Judge Christina Aguilera”. billboard.com. [dostęp 2018-03-23].. Amerykańska piosenkarka Halsey przyznała, że wideoklip do utworu wpłynął na stylistykę jej własnego teledysku – do singlowej piosenki „You Should Be Sad” (2020)„h: 'Xtina, Gaga, Carrie, and of course Shania, this was one loaded with nods to badass idols of mine (...)'”. Twitter. Twitter, Inc. 2020-01-10. [dostęp 2020-01-10].„h: 'references to other female artists (...)'”. Twitter. Twitter, Inc. 2020-01-10. [dostęp 2020-01-10].. Inspiracje klipem do „Dirrty” można też dostrzec w teledysku „My My My!” Troye’a Sivana (2018)Daw, Stephen (2018-04-02). „Christina Aguilera & Troye Sivan Meet and Snuggle Up For An Instagram Photo”. Billboard. Billboard-Hollywood Media Group (Valence Media). [dostęp 2020-01-10]..

Cover utworu pojawia się w odcinku serialu The CW Katy Keene (2020)Zuckerman, Esther (2020-02-28). „'Riverdale’ Spinoff ‘Katy Keene’ Is the Silly Show You Should Be Watching”. Thrillist. Group Nine Media. [dostęp 2020-04-14]..

Wydanie singla Linda Perry, która pracowała z Aguilerą nad balladą „Beautiful”, wyznała w jednym z udzielonych wywiadów, że wspólnie z menadżerstwem wokalistki zalecała jej wydanie utworu przez siebie współtworzonego jako głównego, inauguracyjnego singla z krążka Stripped. Aguilera i zarządcy RCA Records działali według własnego planu, publikując najpierw singel „Dirrty”, a następnie „Beautiful”. Celem tego zabiegu było zwrócenie uwagi mediów na kontrowersyjny materiał (był on następnie promowany mocno erotycznym wideoklipem), a co za tym idzie – także na album, z którego pochodziłHiatt, Brian (2002-11-01). „Rump Shaken”. Entertainment Weekly. [dostęp 2010-10-27].. 16 października 2002 piosenkę wydano w Stanach Zjednoczonych, a na przestrzeni października i listopada w krajach europejskich. Niemiecka premiera singla przypadła na 14 października, francuska – 18 października, a brytyjska – 11 listopada. Jesienią 2002 single CD „Dirrty” opublikowano także na terenie Australii i Kanady.

Utwór spotkał się z powodzeniem komercyjnym na całym świecie, lecz odniósł umiarkowany sukces na listach przebojów w Ameryce Północnej. W Stanach Zjednoczonych osiągnął zaledwie czterdziestą ósmą pozycję zestawienia Billboard Hot 100, co – w porównaniu do przebojowości czterech singli z debiutanckiego albumu Aguilery (wszystkie uplasowały się w Top 3 tej listy, trzy z nich zdobyły jej szczyt) – stanowiło słaby wynik. Mimo to, „Dirrty” okupywał ranking Hot 100 przez czterdzieści tygodni. Utwór nie był sukcesywny także pod kątem obecności w innych notowaniach Billboardu; w tychże najwyższe, czternaste miejsce odnotował na dwóch listach, Top 40 Mainstream i Hot 100 Airplay. Brak powodzenia w USA wiązany był w publikacją „Dirrty” nie na singlu CD, a na płytach gramofonowych (format 12" Winyl). Dodatkowo piosenka nie zyskała wyraźnej promocji radiowej„Dirrty by Christina Aguilera Songfacts”. songfacts.com. [dostęp 2012-05-13].. Na oficjalnej kanadyjskiej liście przebojów, jak i w notowaniu przebojów Meksyku, singel ulokował się na szczytnej pozycji #5. W Kanadzie, na Canadian Hot 100, debiutował z pozycji siódmej, by w czołowej dziesiątce spędzić w sumie trzy i pół miesiąca. W Ameryce Środkowo-Południowej singel okazał się sukcesem – zajął m.in. pozycje w Top 10 w notowaniach Argentyny, Chile, Kostaryki i Peru. Większą popularnością niż w USA „Dirrty” mógł pochwalić się także w Australii (miejsce #4 listy ARIA Top 50 Singles) i Nowej Zelandii (#20 na RIANZ Top 50 Singles Chart), lecz prawdziwym hitem stał się w Europie. Na UK Official Top 75 Singles Chart piosenka osiągnęła pozycję #1 dnia 23 listopada 2002 roku i spędziła na niej dwa tygodnie. W innych europejskich notowaniach odniosła podobne sukcesy, plasując się w Top 5 list przebojów Austrii, Belgii, Danii, Niemiec, Irlandii (miejsce #1), Hiszpanii, Holandii, Norwegii, Szkocji (miejsce #1), Szwajcarii, Turcji (miejsce #1) i Węgrzech oraz Top 10 na Łotwie, w Portugalii, Szwecji i we Włoszech. W Holandii „Dirrty” był szesnastym najlepiej sprzedającym się singlem roku 2002, a w Irlandii – dziewiętnastym. Wysokie pozycje „Dirrty” odnotowało również w zestawieniach azjatyckich (między innymi miejsce pierwsze w Indonezji, Izraelu, na Filipinach i w Zjednoczonych Emiratach Arabskich oraz miejsce drugie na Taiwanese Top 50 Singles Chart). Singlowa kompozycja odniosła natomiast porażkę we Francji, gdzie zdołała wspiąć się zaledwie na dziewięćdziesiąte ósme miejsce listy SNEP Top 100 Singles. Wyprzedano prawie dwa miliony czterysta tysięcy egzemplarzy singla na całym globie.

Opinie