Siarczan magnezu, pot. sól gorzka, – nieorganiczny związek chemiczny, sól kwasu siarkowego i magnezu.
Otrzymywanie Siarczan magnezu otrzymuje się przez oczyszczenie jego minerałów – kizerytu (; głównym jego zanieczyszczeniem jest NaCl) lub langbeinitu (), przez izolację z naturalnych wód o wysokiej jego zawartości, a także poprzez traktowanie MgO (uzyskiwanego z wody morskiej) lub magnezytu () kwasem siarkowym:
Sól bezwodną otrzymuje się przez ogrzewanie wyższych hydratów w temp. , co prowadzi do powstania monohydratu , który następnie odwadnia się całkowicie w temp. (pierwszy etap pomija się, jeśli substratem jest kizeryt, czyli monohydrat).
Jednocześnie siarczan magnezu w postaci wolnych jonów, można uznać za trzecią (po chlorku sodu i chlorku magnezu) sól rozpuszczoną w wodzie morskiej (udział 4,7%). Jednak jego otrzymanie z wody morskiej jest praktycznie niemożliwe ze względu na współwystępowanie w niej wielu innych jonów i innych substancji.
Właściwości mały|Kryształy siedmiowodnego siarczanu magnezu Bezwodny siarczan magnezu to biała, dobrze rozpuszczalna w wodzie (33,5 g w 100 g H2O) substancja drobnokrystaliczna. W stanie bezwodnym wykazuje silne właściwości higroskopijne. Tworzy kilka hydratów, najważniejsze spośród nich to heptahydrat (minerał epsomit, sól gorzka, sól angielska) oraz monohydrat , występujący w przyrodzie jako minerał kizeryt. W temperaturze pokojowej trwały jest heptahydrat. Po ogrzaniu do ok. 150 °C przechodzi on w , który odwadnia się całkowicie powyżej 200 °C. Po dodaniu do wody wywołuje ścieśnienie jej struktury, prowadzące do spadku objętości (graniczna cząstkowa objętość molowa siarczanu magnezu wynosi –1,4 cm³/mol, tzn. dodanie jednego mola do dużej objętości wody powoduje spadek objętości o 1,4 cm³).
Zastosowanie bezwodny jest środkiem suszącym stosowanym laboratoryjnie i przemysłowo w lecznictwie między innymi jako środek przeczyszczający oraz środek tokolityczny w weterynarii składnik płynu Oliwkowa do obciążania bawełny w farbiarstwie do wyrobu wód mineralnych w rolnictwie roztwór siarczanu magnezu wykorzystuje się do dolistnego nawożenia magnezem przez oprysk.
Nazwy sól angielska oraz epsomit pochodzą stąd, że związek ten był początkowo produkowany poprzez odparowywanie wody mineralnej ze źródeł bijących niedaleko miejscowości Epsom w środkowej Anglii i sprzedawany jako lek przeczyszczający w całej Europie. W USA i Wielkiej Brytanii sól ta jest wciąż nazywana solą z Epsom (Epsom salt).
Zaawansowane zabiegi resuscytacyjne Podanie dożylne roztworu siarczanu magnezu w zaawansowanych zabiegach resuscytacyjnych u dorosłych jest wskazane przyWytyczne Polskiej Rady Resuscytacji 2005.: migotaniu komór opornym na defibrylację, przy podejrzeniu hipomagnezemii tachyarytmiach komorowych przy podejrzeniu hipomagnezemii wielokształtnym częstoskurczu komorowym zatruciu digoksyną
Przypisy
Bibliografia
Kategoria:Nieorganiczne sole magnezu Magnezu, siarczan Kategoria:Środki przeczyszczające Kategoria:Środki suszące Kategoria:Leki z listy leków podstawowych Światowej Organizacji Zdrowia