thumb|Surówka używana do wytopu żeliwa sferoidalnego Surówka – półprodukt redukcji rudy w piecu, ma bardzo wysoką zawartość węgla (powyżej 2%), zwykle 3,5-4,5% i liczne zanieczyszczenia, co czyni ją bardzo kruchą i nieprzydatną bezpośrednio jako materiał, z wyjątkiem ograniczonych zastosowań. Surówka jest stopem żelaza z węglem, krzemem, manganem, fosforem i siarką. Nazwa pochodzi stąd, że jest to półprodukt przewidziany do dalszej przeróbki, czyli surowiec.

Surówka przeznaczona jest do dalszej przeróbki w stanie ciekłym na stal lub żeliwo. Surówkę dostarcza się w stanie ciekłym lub w stanie stałym w postaci gąsek lub granulek.

Zgodnie z obowiązującą normą PN-EN 10020:2003 graniczne stężenia masowe pierwiastków wyrażone w procentach nie mogą przekroczyć: Pierwiastek chemiczny Stężenie masowe, %Mn≤ 30Si≤ 8P≤ 3Cr≤ 10Inne dodatki stopowe ogółem≤ 10

Klasyfikacje surówki Ze względu na budowę (strukturę) rozróżnia się surówki: biała – o białym przełomie, zawierająca węgiel wyłącznie w stanie związanym w postaci cementytu szara – o szarym przełomie, zawierająca węgiel w stanie wolnym, w postaci grafitu pstra (połowiczna) – zawierająca skupienia węgla zarówno w stanie związanym, jak i wolnym.

Wpływ na budowę surówki mają: skład chemiczny i szybkość chłodzenia.

Ze względu na zawartość fosforu: fosforowa, o zawartości fosforu do 1,2% hematytowa, o zawartości fosforu do 0,1%.

Ze względu na sposób otrzymania: drzewnowęglowa, wytopiona na węglu drzewnym koksowa, wytopiona na koksie.

Ze względu na przeznaczenie: bessemerowska, o dużej zawartości krzemu, nie zawierająca fosforu i siarki, przeznaczona do wytworzenia stali metodą Bessemera – obecnie jako taka nieklasyfikowana i przerabiana w inny sposób niż wymieniony, tomasowska, o dużej zawartości fosforu i małej zawartości krzemu, przeznaczona do wytworzenia stali metodą Thomasa – obecnie jako taka nieklasyfikowana i przerabiana w inny sposób niż wymieniony, martenowska, przeznaczona do wytworzenia stali w piecu martenowskim – obecnie jako taka nieklasyfikowana i przerabiana w inny sposób niż wymieniony, odlewnicza, przeznaczona do przetopu w odlewni żeliwa.

Surówka (w postaci pierwotnej lub powtórnie przetopiona – zwykle z dodatkiem złomu oraz żelazostopów) w odlewie użytkowym nazywa się żeliwem (inna nazwa: żelazo lane).

Przypisy

Linki zewnętrzne

Kategoria:Hutnictwo Kategoria:Żelazo