Ross Macdonald, wł. Kenneth Millar (ur. 13 grudnia 1915 w Los Gatos, zm. 11 lipca 1983 w Santa Barbara) – amerykański pisarz pochodzenia kanadyjskiego, autor powieści kryminalnych; twórca postaci prywatnego detektywa Lew Archera.
Życie i twórczość Urodził się jako Kenneth Millar w Kalifornii, choć wychowywał się w Kanadzie, skąd pochodzili jego rodzice. W 1938 ożenił się z Margaret Sturm, koleżanką z liceum, później również autorką kryminałów. Podczas II wojny światowej służył w armii amerykańskiej, a po jej zakończeniu osiadł w Santa Barbara w Kalifornii.
Wczesne powieści publikował pod własnym nazwiskiem, pisywał także do magazynów kryminalnych. Używał pseudonimów: John Macdonald, John Ross Macdonald i Ross Macdonald, by zapobiec myleniu z twórczością swej żony.
Pierwszą powieścią, w której pojawia się jego główny literacki bohater – Lew Archer, jest Ruchomy cel (1949). Łącznie cykl utworów z jego postacią liczy 18 tytułów, dzięki czemu pisarz bywa porównywany z mistrzem czarnego kryminału Raymondem Chandlerem.
Na podstawie powieści Macdonalda powstały filmy: Ruchomy cel (Harper) w 1966 oraz Zdradliwa toń (The Drowning Pool) w 1975, z Paulem Newmanem w roli głównej.
Miejscem akcji jego powieści bywają nieistniejące miejscowości, np. Santa Teresa i Pacific Point.
Cykl powieściowy z L. Archerem Powieści Ruchomy cel (The Moving Target, 1949), tłum. Zofia Zinserling Zdradliwa toń (The Drowning Pool, 1950), tłum. Marek Fedyszak The Way Some People Die (1951) Uśmiech śmierci (The Ivory Grin, 1952), tłum. Wiesław Horabik Odszukać ofiarę (Find a Victim, 1954), tłum. Piotr Cieplak Okrutne wybrzeże (The Barbarous Coast, 1956), tłum. Grzegorz Kołodziejczyk Potępieni (The Doomsters 1958), tłum. Dorota Wieczorek i Zbigniew Grabowski Sprawa Galtona (The Galton Case, 1959), tłum. Wacław Niepokólczycki Kobiety Wycherly’ego (The Wycherly Woman, 1961), tłum. Michał Ronikier Pasiasty karawan (The Zebra-Striped Hearse, 1962), tłum. Jadwiga Olędzka Chłód (The Chill, 1964), tłum. Paweł Korombel Z tamtej strony dolara (The Far Side of the Dollar, 1965), tłum. Kalina Wojciechowska Lewe pieniądze (Black Money, 1966), tłum. Krzysztof Zarzecki Śmiertelny wróg (The Instant Enemy, 1968), tłum. Zygmunt Halka Pożegnalne spojrzenie (The Goodbye Look, 1969), tłum. Robert Ginalski Człowiek pogrzebany (The Underground Man, 1971), tłum. Krzysztof Zarzecki Śpiąca królewna (Sleeping Beauty 1973), tłum. Robert Ginalski Błękitny młoteczek (The Blue Hammer 1976), tłum. Michał Ronikier
Zbiory opowiadań Nazywam się Archer (The Name Is Archer, 1955), tłum. Anna Tanalska-Dulęba, Kazimierz Piotrowski Nazywam się Archer 1 – zawiera: Szukać kobiety (Find the woman), Zaginiona dziewczyna (Gone girl), Dama z brodą (The bearded lady) Nazywam się Archer 2 – zawiera: Samobójstwo (The Suicide), Zawiniła blondynka (Guilt-Edged Blonde), Pogoń za cieniem (Wild Goose Chase) Lew Archer: Private Investigator (1977) – zbiór złożony z The Name is Archer i dwóch innych opowiadań Strangers in Town (2001) – zbiór złożony z opowiadania tytułowego, The Angry Man oraz jednego opowiadania z Joe Rogersem
Inne publikacje Powieści Napisane pod nazwiskiem Kenneth Millar Mroczny tunel (The Dark Tunnel, 1944), tłum. Zygmunt Halka Trouble Follows Me (1946) Blue City (1947) Troista droga (The Three Roads, 1948), tłum. Jerzy Jarosław Malinowski
Napisane pod nazwiskiem John Ross Macdonald Spotkamy się w kostnicy (Meet Me at the Morgue, 1953), tłum. Robert Piotrowski
Napisane pod nazwiskiem Ross Macdonald The Ferguson Affair (1960)
Ekranizacje Ruchomy cel (Harper, 1966), reż. Jack Smight – ekranizacja powieści Ruchomy cel (The Moving Target, 1949) The Underground Man (1974), reż. Paul Wendkos – ekranizacja powieści Człowiek pogrzebany (The Underground Man, 1971) Archer (1975) – sześcioodcinkowy serial telewizyjny Zdradliwa toń lub Basen topielców (The Drowning Pool, 1975), reż. Stuart Rosenberg – ekranizacja powieści Zdradliwa toń (The Drowning Pool, 1950) Double Negative (1980), reż. George Bloomfield – ekranizacja powieści Troista droga (The Three Roads, 1948) Smutne miasto (Blue City, 1986), reż. Michelle Manning – ekranizacja powieści Blue City (1947) Zachowania mordercy lub Piętno mordercy lub Sprawa Fergusona (Criminal Behavior, 1992), reż. Michael Miller – ekranizacja powieści The Ferguson Affair (1960) Le loup de la côte Ouest (2002), reż. Hugo Santiago – ekranizacja opowiadania Zawiniła blondynka (Guilt-Edged Blonde)
Kategoria:Amerykanie pochodzenia kanadyjskiego Kategoria:Amerykańscy autorzy powieści kryminalnych i sensacyjnych Kategoria:Amerykańscy prozaicy XX wieku Kategoria:Ludzie urodzeni w Los Gatos Kategoria:Prozaicy anglojęzyczni Kategoria:Urodzeni w 1915 Kategoria:Zmarli w 1983