thumb|Logo zespołu AC/DC (zapis stylizowany: ACϟDC) – australijski zespół hardrockowy założony w Sydney w 1973 roku przez braci Angusa i Malcolma Youngów. Uznawany za pioniera muzyki hardrockowej, choć członkowie zespołu zawsze klasyfikowali swoją muzykę jako rock and roll.
Przed wydaniem swojego pierwszego albumu High Voltage (1975) zespół parokrotnie zmieniał swój skład, który stał się bardziej ustabilizowany po dołączeniu w 1977 basisty Cliffa Williamsa. W 1979 roku zespół nagrał jeden ze swoich najpopularniejszych albumów Highway to Hell, który jest także ostatnim nagranym z wokalistą i współautorem utworów Bonem Scottem (zm. 19 lutego 1980). Członkowie zespołu po śmierci Scotta rozważali rozwiązanie grupy, jednak podjęli decyzję o kontynuowaniu działalności muzycznej i wybrali Briana Johnsona na następcę Scotta. W tym samym roku nagrali swój najlepiej sprzedający się album, czyli Back in Black. Wydany rok później krążek For Those About to Rock We Salute You również osiągnął duży sukces i stał się pierwszym albumem zespołu, który dotarł do pierwszego miejsca na liście sprzedaży Billboard 200.
W 1983 roku z AC/DC został zwolniony perkusista Phil Rudd, a jego miejsce w składzie zajął Simon Wright. W latach 80. spadła popularność grupy, lecz jej albumy wciąż plasowały się wśród najlepiej sprzedawanych w USA. W 1990 roku popularność grupy znów wzrosła wraz z albumem The Razor’s Edge, który dotarł do drugiego miejsca na liście sprzedaży w USA. W 1994 roku do zespołu powrócił Phil Rudd i skład grupy nie zmieniał się aż do 2014. Na przestrzeni lat 2014–2016 z zespołu odeszli, kolejno: Malcolm Young, Phil Rudd, Brian Johnson i Cliff Williams.
Zespół sprzedał ponad 200 milionów albumów na całym świecieBack to roots for AC/DC, Paul Mulvey, 23 października 2003, smh.com.au, ., w tym 69 milionów w Stanach Zjednoczonych, Recording Industry Association of America, riaa.com, .. Back in Black został sprzedany w ponad 49 milionach egzemplarzyRecord Breakers and Trivia: Albums, everyhit.com, ., w tym ponad 22 miliony w USA, Recording Industry Association of America, riaa.com, ., dzięki czemu jest trzecim najlepiej sprzedającym się albumem w historii oraz drugim (po The Dark Side of the Moon) najlepiej sprzedającym się albumem jakiegokolwiek zespołu.
Zespół zajął czwarte miejsce na liście 100 najlepszych artystów hard rocka sporządzonej przez VH1, VH1, vh1.com, . oraz siódme miejsce na liście najlepszych zespołów metalowych wszech czasów wg MTVThe Greatest Metal Bands of All Time, MTV, 14 lipca 2006, mtv.com, ..
Nazwa Angus i Malcolm Young twierdzą, że pomysł na nazwę zespołu pojawił się po zobaczeniu akronimu „AC/DC” z tyłu maszyny do szycia zakupionej przez ich siostrę Margaret. „AC/DC” jest oznaczeniem dla „alternating current/direct current”, informującym, że urządzenie elektryczne zawiera prostownik przetwarzający prąd przemienny na prąd stały. Założyciele zespołu byli zdania, że nazwa ta symbolizuje surową energię grupy, więc ją przyjęliAC/DC biography, profile of AC/DC, Dave White, about.com, ..
Historia Początkowy okres thumb|Brian Johnson i Angus Young, 2008 r. thumb|Brian Johnson thumb|Bon Scott thumb|Angus Young 18 czerwca 2010 na Stade de France W listopadzie 1973 roku Angus i Malcolm Young założyli zespół AC/DC i przyjęli do składu wokalistę Dave’a Evansa, perkusistę oraz basistę . 31 grudnia 1973 zagrali w tym składzie swój pierwszy koncert w klubie Chequers w Sydney, acdcrocks.com, .. Później podpisali kontrakt z wytwórnią płytową Albert Productions, wydającą albumy na terenie Australii i Nowej Zelandii. Na początku istnienia często dochodziło do zmian w składzie; Burgess był pierwszym wyrzuconym członkiem, później w ciągu ponad roku od założenia skład zespołu zmieniło kilku perkusistów i basistów.
W tym czasie Angus Young przyjął swój charakterystyczny sceniczny ubiór – mundurek szkolny, który pochodzi z jego drugiej szkoły, w Sydney; pomysłodawcą wykorzystania mundurku była siostra Younga, Margaret. Bracia Young doszli do wniosku, że Dave Evans nie jest odpowiednim frontmanem dla ich zespołu, ponieważ czuli, że jego wizerunek bardziej łączy się z glamrockowcami, jak np. Gary Glitter. Evans bywał nawet sporadycznie zastępowany na koncertach przez pierwszego menedżera zespołu Dennisa Laughlina. Evans miał osobiste problemy z Laughlinem, co dodatkowo przyczyniło się do złego nastawienia zespołu do Evansa. W tym czasie zainteresowany śpiewaniem w zespole był Bon Scott, doświadczony wokalista, a zarazem przyjaciel George’a Younga.
Era Bona Scotta (1974–1980) We wrześniu 1974 Scott zajął miejsce Evansa w AC/DC. Zespół nagrał z poprzednim wokalistą tylko jeden singel – „Can I Sit Next to You Girl”, który został później ponownie nagrany ze Scottem. W listopadzie 1974 grupa nagrała swój debiutancki album pt. High Voltage, który został wydany przez Albert Productions tylko w Australii i Nowej Zelandii. Płyta powstała w zaledwie 10 dni i została oparta na nagrywaniu instrumentalnych utworów napisanych przez braci Youngów, do których później dodane zostały teksty napisane przez Scotta. Album został wydany w lutym 1975 i dotarł do siódmego miejsca na liście sprzedaży w AustraliiDyskografia AC/DC.. W ciągu kilku miesięcy skład zespołu się ustabilizował, gdy do grupy dołączył perkusista Phil Rudd i basista Mark Evans. W 1975 roku zespół wydał jeden ze swoich najpopularniejszych singli w Australii – „It’s a Long Way to the Top (If You Wanna Rock ‘n’ Roll)”, który stał się rockowym hymnem AC/DCLane way to the top for AC/DC, Martin Boulton, 10 września 2004, theage.com.au, . oraz dotarł do piątego miejsca na australijskiej liście przebojów. Utwór został zamieszczony na drugim albumie grupy pt. T.N.T., który również został wydany w Australii i Nowej Zelandii, gdzie zajął, kolejno, 2. i 35. miejsce na krajowych zestawieniach.
Od 1974 do 1977 roku zespół regularnie występował w telewizyjnym programie Molly’ego Meldruma Countdown. Dzięki tym występom muzycy stali się jednym z najpopularniejszych zespołów w Australii. 3 kwietnia 1977 po raz ostatni wystąpili na żywo w tym programie, po czym nie pojawili się w nim przez kolejne ponad 20 lat.
Międzynarodowy sukces (1976–1977) W 1976 roku zespół podpisał międzynarodowy kontrakt z wytwórnią płytową Atlantic Records, po czym przeprowadził się do Londynu. W tym okresie muzycy dużo koncertowali w Europie, głównie supportowała popularniejsze wtedy zespoły, m.in. Aerosmith, Blue Öyster Cult, Kiss czy Styx, a także współprzewodzili występom z grupą Cheap Trick.
Pierwszym albumem AC/DC wydanym przez wytwórnię Atlantic była kompilacja utworów z pierwszych dwóch płyt grupy pt. High Voltage. Składanka osiągnęła sprzedaż wynoszącą ponad 3 miliony egzemplarzy w Stanach Zjednoczonych i ponad 60 tysięcy w Wielkiej Brytanii. Utwory na albumie pochodzą głównie z T.N.T., podczas gdy z pierwszej płyty zamieszczone zostały tylko dwa utwory. Następny album zespołu, Dirty Deeds Done Dirt Cheap, został wydany w tym samym roku w obu – australijskiej i międzynarodowej – wersjach, jak jego poprzednik. Są różnice między obiema edycjami w okładkach i listach utworów; australijska zawiera utwór „R.I.P. (Rock in Peace)”, który do dziś nie został wydany poza Australią, gdy edycja międzynarodowa obejmuje „Love at First Feel”, który z kolei został wydany w Australii jedynie jako singel. Dodatkowo, Dirty Deeds Done Dirt Cheap nie został wydany w Stanach Zjednoczonych do 1981 roku.
W 1977 roku AC/DC wydało Let There Be Rock, który jako pierwszy album grupy dostał się na krajowe zestawienia w Wielkiej Brytanii i Stanach Zjednoczonych, osiągając – kolejno – 17. i 154. pozycję. Po wydaniu albumu basista, Mark Evans, został zwolniony z AC/DC z powodu osobistych różnic z Angusem Youngiem. Na jego miejsce został wybrany Cliff Williams.
Amerykański sukces (1977–1979) W Stanach Zjednoczonych po raz pierwszy usłyszano o AC/DC w 1977 roku przez stację radiową ze stanu Michigan, AM 600 WTAC. Dyrektor stacji, Peter Cavanaugh zorganizował grupie występ w Capitol Theater we Flint w stanie Michigan. W roli supportu wystąpiła grupa MC5, która na krótko została reaktywowana w tamtym czasie.
W 1978 roku AC/DC wydało album Powerage, na którym zadebiutował Cliff Williams. Został wydany tylko jeden singel z tego albumu, „Rock ‘n’ Roll Damnation”, i jako pierwszy singel AC/DC uplasował się na brytyjskiej liście przebojów, zajmując 24 pozycję. Podczas trasy koncertowej promującej nowy album grupa nagrała i wydała kolejny album, lecz tym razem koncertowy, If You Want Blood You’ve Got It. Był to pierwszy album koncertowy zespołu i, przez prawie 10 lat, ostatni album AC/DC wyprodukowany przez Harry’ego Vandę i George’a Younga.
Szósty studyjny album zespołu, Highway to Hell, został wyprodukowany przez Roberta Lange’a i wydany w 1979 roku. Dostając się do czołowej 10. albumów w Wielkiej Brytanii i czołowej 20. w Stanach Zjednoczonych stał się przełomową płytą grupy. Obecnie, Highway to Hell jest drugą najpopularniejszą płytą AC/DC w Stanach Zjednoczonych dzięki sprzedaniu jej w ponad 7 milionach egzemplarzy, a tytułowy singel jest jedynym z pięciu singli grupy, który uzyskał status złotej płyty za sprzedaż 500 tysięcy kopii.
Śmierć Bona Scotta (1980) thumb|Grób Bona Scotta thumb|Pomnik Bona Scotta w rodzinnym Fremantle 19 lutego 1980 w Londynie nietrzeźwy Bon Scott zasnął w samochodzie znajomego, Alistaira Kinneara, który zostawił go śpiącego, a sam poszedł do domu. Rano Kinnear zawiózł nie dającego znaków życia wokalistę do szpitala King’s College Hospital w londyńskiej dzielnicy Camberwell, gdzie stwierdzono jego śmierć. Oficjalnie zmarł z powodu zadławienia się własnymi wymiocinami. Rodzina Scotta pochowała go we Fremantle, w zachodniej Australii, gdzie wokalista spędził dzieciństwo.
Z powodu śmierci Scotta pozostali muzycy AC/DC przez krótki czas myśleli o rozwiązaniu zespołu, szybko jednak zmienili zdanie i zaczęli szukać następcy wokalisty. Wybrali Terry’ego Slessera, ale ten postanowił zapoczątkować karierę solową. Następny kandydat Buzz Shearman również nie dołączył do zespołu z powodu problemów z głosemPop Encyclopedia – Moxy, Canoe – JAM! Music, jam.canoe.ca, .. Ostatecznie nowym głosem AC/DC i współautorem piosenek zespołu został Brian Johnson, który na przesłuchaniu zaśpiewał utwór zespołu „Whole Lotta Rosie” z albumu Let There Be Rock oraz „Nutbush City Limits” z repertuaru Ike’a & Tiny Turner, Bedlam in Belgium, ac-dc.cc, ..
Era Briana Johnsona (1980–1982) Z Johnsonem zespół dokończył utwory, które zaczął pisać z Scottem do albumu Back in Black. Nagranie płyty miało miejsce w Compass Point Studios na Bahamach kilka miesięcy po śmierci Scotta. Back in Black wyprodukowany przez Roberta Lange’a i nagrany przez Tony’ego Platta stał się najlepiej sprzedającym się albumem zespołu – tylko w Stanach Zjednoczonych sprzedano milion sztuk płyty w ciągu zaledwie kilku miesięcy od jej wydaniaBack in Black Tips 21M Mark, Barry A. Jeckell, 7 czerwca 2005, billboard.com, ., a do 2007 roku – ponad 22 miliony kopii. Album osiągnął 1. pozycję w Wielkiej Brytanii i 4. w USA, gdzie przez 131 tygodni był w czołowej dziesiątce. Płyta była promowana czterema singlami; trzy z nich – „You Shook Me All Night Long”, „Hells Bells”, „Back in Black” – zdobyły status złotej płyty w Stanach Zjednoczonych za sprzedanie 500 tysięcy egzemplarzy każdego z albumów.
Następny album, For Those About to Rock We Salute You z 1981 roku, również osiągnął dobre wyniki sprzedaży oraz został pozytywnie oceniony przez krytyków. Zawiera on jedne z popularniejszych singli zespołu: „Let’s Get It Up” i tytułowy „For Those About to Rock (We Salute You)”, które osiągnęły odpowiednio 13. i 15. pozycję na brytyjskiej liście przebojów. Do wydania „Black Ice” był to jedyny album AC/DC, który osiągnął 1. pozycję w USA, również ostatni album wyprodukowany przez Roberta Lange’a.
Spadek popularności (1983–1988)