thumb|Kapitan Stanisław Szeptycki jako oficer armii austriackiej na froncie w Mandżurii thumb|Pułkownik Stanisław Szeptycki – Komendant Legionów Polskich thumb|Wojsko polskie na czele z gen. broni Stanisławem Szeptyckim wkracza do Katowic, 20 czerwca 1922 thumb|Pszczyna, Rynek, 29 czerwca 1922 (dzień głównej uroczystości powrotu ziemi pszczyńskiej do Polski). Podporucznik Stanisław Krzyżowski wręczył gen. broni Stanisławowi Szeptyckiemu umajony karabin thumb|Pszczyna, restauracja Białasa w Domu Ludowym, 29 czerwca 1922. Stoją w drugim rzędzie w środku od lewej: poseł Wojciech Korfanty, gen. broni Stanisław Szeptycki, b. komendant POW G.Śl. na powiat pszczyński ppor. Stanisław Krzyżowski, ks. prałat Jan Kapica, wojewoda śląski Józef Rymer. Siedzą w środku od lewej: starosta katowicki Jan Mildner, starosta pszczyński dr Franciszek Lerch, burmistrz Pszczyny Jan Figna thumb|Tablica upamiętniająca gen. Stanisława Szeptyckiego (1867–1950) na Placu Piłsudskiego w Warszawie thumb|Korczyna, dwór Szeptyckich Stanisław Maria Jan Teofil Szeptycki (ur. 3 listopada 1867 w Przyłbicach, zm. 9 października 1950 w Korczynie) – polski wojskowy, hrabia, generał major cesarskiej i królewskiej armii, generał broni Wojska Polskiego, komendant Legionów Polskich, szef Sztabu Generalnego Wojska Polskiego (1918–1919) i minister spraw wojskowych II Rzeczypospolitej (1923), dwukrotny kawaler Orderu Virtuti Militari.
Życiorys Rodzina i młodość Był synem hrabiego Jana Kantego Remigiana Szeptyckiego (1836–1912) i Zofii Ludwiki Cecyli Konstancji z hrabiów Fredrów Szeptyckiej (1837–1904), córki Aleksandra Fredry. Miał sześciu braci: Stefana Kantego Aleksandra (1862–1864), Jerzego Piotra (1863–1880), Romana Marię Aleksandra (Andrzeja) (1865–1944), Aleksandra Marię Dominika (1866–1940), Kazimierza Marię (Klemensa) (1869–1951) i Leona Józefa Marię (1877–1939). 7 czerwca 1906 (według innych źródeł 5 czerwca 1906 w Bilczach Złotych) zawarł związek małżeński z księżniczką Marią Józefiną Sapieżanką-Kodeńską z Krasiczyna herbu Lis (1884–1917), córką Leona Pawła Sapiehy (1856–1893) i Teresy z książąt Sanguszków herbu Pogoń Litewska. Drugi związek zawarł 4 stycznia 1925 ze Stanisławą Olizar (1899–1977) córką Jana Olizara i Aleksandry z Sianożęckich. Oba małżeństwa były bezdzietne.
Służba w Armii Austro-Węgier W 1885 ukończył VIII klasę i zdał z odznaczeniem egzamin dojrzałości w C. K. III Gimnazjum w Krakowie. Następnie rozpoczął naukę w oddziale artylerii Technicznej Akademii Wojskowej w Mödling. Akademię ukończył z wyróżnieniem w 1888 w stopniu podporucznika. Pierwszy przydział służbowy otrzymał do 3. Ciężkiego Dywizjonu w Jarosławiu. W 1890 został skierowany do Wyższej Szkoły Jazdy (Militär-Reitlehrer-Institut) w Wiedniu, po ukończeniu której w 1892 został nauczycielem jazdy konnej z przydziałem do 10 Brygady Artylerii w Przemyślu i awansowany na stopień porucznika. Funkcję tę sprawował do 1894, w którym to roku, po zdaniu przepisanych egzaminów wstępnych, wstąpił do Szkoły Wojennej. W 1896 ukończył Szkołę Wojenną jako jeden z pierwszych i został mianowany adiutantem 53 Brygady Piechoty w Koszycach (Kassa).
W 1897 został przydzielony do c. k. Komendy 27 Dywizji Piechoty w Koszycach. W 1898 awansował na kapitana artylerii i został przeniesiony do Pułku Artylerii Dywizyjnej Nr 18 w Oradii (Nagyvárad) na stanowisko dowódcy baterii. Po dwuletnim dowodzeniu baterią w 1900 po awansie na kapitana Sztabu Generalnego otrzymuje przydział do 12 Dywizji Piechoty w Krakowie. W 1903 został przeniesiony do Dywizji Kawalerii Kraków. W latach 1904–1905 był attaché wojskowym w rosyjskiej kwaterze głównej w Mandżurii. Na froncie rosyjsko-japońskim przebywał 20 miesięcy w różnych oddziałach liniowych począwszy od bitwy nad Jalu, a skończywszy na bitwie pod Mukdenem. Po powrocie z wojny w 1906 zdał egzamin na majora sztabu generalnego (awans 1 listopada 1907) i został mianowany szefem sztabu Dywizji Kawalerii Wiedeń. Od 1909 odbywał staż liniowy jako dowódca dywizjonu w 1 Pułku Artylerii Polowej w Krakowie. 1 maja 1911 awansował na podpułkownika sztabu generalnego. W latach 1911–1914 był attaché wojskowym w Rzymie. 1 maja 1914 awansował na pułkownika sztabu generalnego.
I wojna światowa Początkowo przydzielony do Oddziału Operacyjnego Naczelnego Dowództwa, następnie od 24 września 1914 do listopada 1915 na stanowisku szefa sztabu 2 Korpusu na froncie rosyjskim. W tym czasie styka się z Legionami Polskimi wchodzącymi w skład 2 Korpusu. Od listopada 1915 dowodził 30 Brygadą Artylerii Polowej, a w czerwcu 1916 uzyskał na własną prośbę przydział do Legionów Polskich. Od lipca 1916 do października 1916 dowódca III Brygady Legionów Polskich.
3 sierpnia 1916, sprawując dowództwo operacyjne nad II i III brygadą oraz 2 pułkiem ułanów legionowych i dwoma batalionami niemieckimi pod Rudką Miryńska płk. Szeptycki powstrzymał wykonany przeważającymi siłami atak rosyjski, przez co skutecznie zapobiegł załamaniu się całego frontu nad Stochodem. „Za znakomite zachowanie się przed nieprzyjacielem” został odznaczony przez cesarza Franciszka Józefa I prestiżowym Orderem Żelaznej Korony II klasy z dekoracja wojenną. W załączonej do wniosku odznaczeniowego opinii stwierdzono m.in.:
„...Podczas walk nad Stochodem płk hr. Szeptycki wyróżnił się wybitnymi zaletami dowódczymi, wyjątkowym opanowaniem, spokojem osobistym w krytycznych chwilach, szczególną umiejętnością prawidłowej oceny sytuacji, dużym stopniem inicjatywy oraz zdecydowaniem. To, iż początkowy kryzys został zwycięsko przezwyciężony a starcie zostało zakończone ostatecznie pełnym zwycięstwem zawdzięczamy w pierwszym rzędzie jego osobistemu zaangażowaniu i talentowi dowódczemu.”
Od listopada 1916 do kwietnia 1917 komendant całości Legionów na czele których 1 grudnia 1916 wkroczył do Warszawy. Z powodu przeciwstawienia się szkodliwej dla interesów Polski polityce państw centralnych w stosunku do Legionów Polskich został w kwietniu 1917 odwołany ze stanowiska. Do lutego 1918 generalny gubernator lubelski (ustąpił w proteście przeciw oddaniu Chełmszczyzny Ukrainie w traktacie brzeskim). Od czerwca do października tego roku, na froncie włoskim, dowodził 85 Brygadą Piechoty Obrony Krajowej. Od października 1918 dowodził podległą dowództwu niemieckiemu Polską Siłą Zbrojną. 5 listopada 1918 zwolniony został z cesarskiej i królewskiej armii.
Służba w Wojsku Polskim Do Wojska Polskiego wstąpił 1 listopada 1918. 4 listopada 1918 Rada Regencyjna mianowała go generałem dywizji i inspektorem generalnym broni oraz powierzyła mu tymczasowo dowództwo nad wszystkimi oddziałami Wojska Polskiego na obszarze byłej okupacji austro-węgierskiej, a także tej części Galicji, która znajdowała się pod polską władząDziennik Rozporządzeń Ministerstwa Spraw Wojskowych Nr 3 z 04.11.1918 r..
16 listopada 1918 Józef Piłsudski mianował go szefem Sztabu Generalnego. Zastąpił na tym stanowisku generała dywizji Tadeusza Rozwadowskiego. Funkcję sprawował do 13 marca 1919, kiedy to na własną prośbę został dowódcą Litewsko-Białoruskiej Dywizji. Naczelnik Państwa wydał w tej sprawie rozkaz następującej treści:
„Powierzając Generałowi Dywizji Stanisławowi Szeptyckiemu dowództwo wojsk, operujących na Litwie i Białorusi, wyrażam Mu za jego służbę na stanowisku Szefa Sztabu Generalnego moje najgorętsze podziękowanie i uznanie.Jego mądra, pełna inicjatywy i energiczna praca położyła podwaliny pod budowę Armii Polskiej, tworzonej w warunkach, w jakich nie organizowała się żadna armia, bo z niczego i w momencie rozgorzenia się wojny na wszystkich prawie frontach.W młode szeregi Armii Polskiej umiał wpajać poczucie niezłomnej subordynacji i honoru, bo sam tych cnót żołnierskich był wyrazem, służąc zgodnie z tymi naczelnymi zasadami, nawet z poświęcenim swoich osobistych interesów.Warszawa, dnia 29 marca 1919(-) Józef PiłsudskiNaczelnik Państwa i Naczelny Wódz”J. Piłsudski Pisma zbiorowe t. V, Instytut Józefa Piłsudskiego, Warszawa 1937, s. 68–69.
28 kwietnia 1919 został dowódcą Frontu Litewsko-Białoruskiego, którą to funkcję pełnił do wiosny następnego roku.
Rozkaz Naczelnego Wodza Józefa Piłsudskiego z 7 marca 1920 znosił z dniem 1 kwietnia dotychczasowy podział sił walczących na wschodzie na fronty, a w ich miejsce powołał pięć armii. Generał Szeptycki w ten sposób przestał być dowódcą Frontu Litewsko-Białoruskiego, a został dowódcą 4 Armii, operującej wówczas na odcinku Polesia i Berezyny. 29 marca 1920 Piłsudski wystosował do Generała pismo L.dz. N.D. 1647.20 o treści:
„Szanowny Generale!Ze względów wojennych i organizacyjno-wojskowych, zdecydowałem zniesienie wszystkich dowództw frontów, pomiędzy innymi i frontu Litewsko-Białoruskiego.Przy tym uważam sobie za przyjemny obowiązek podziękować Panu za pracę na Pańskim odpowiedzialnym stanowisku i wyrazić muszę szczere uznanie.Przez cały rok stał Pan na stanowisku bardzo ciężkim, gdzie bardziej, niż gdzie indziej na froncie, trzeba było rozstrzygać wiele z tych łamigłówek operacyjnych i administracyjnych, które młoda armia przy niedostatecznych środkach stawia dowództwu. Rozwiązywał Pan te łamigłówki udatnie i zręcznie, czego dowodem są stałe zwycięstwa, na tym terenie operacyjnym odnoszone, i ogromne rozszerzenie na wschód wpływu Polski i znaczenia oręża naszego.Obok tego dał Pan w ciągu swej służby w Armii Polskiej dziesiątki dowodów wysokiego poczucia obywatelskiego i istotnego ducha żołnierskiego, składając bez żadnego wahania i bezpretensjonalnie wszelkie względy personalne na rzecz dobra ogólnego oraz na rzecz pogłębienia tak potrzebnej dla nas jednolitości wojska. Życząc Panu powodzenia na nowym stanowisku komendanta jednej z armij, zawiadamiam Pana, że w uznaniu zasług Pana kazałem wygotować dekret, mianujący Pana Generałem Broni w Wojsku Polskim.Warszawa, dnia 29 marca 1920Belweder(-) Józef PiłsudskiNaczelnik Państwa i Naczelny Wódz”Dziennik Rozkazów Ministerstwa Spraw Wojskowych Nr 15 z 24 kwietnia 1920 roku, poz. 458.J. Piłsudski Pisma zbiorowe t. V, Instytut Józefa Piłsudskiego, Warszawa 1937, s. 153.
21 kwietnia 1920 Naczelny Wódz zatwierdził go w stopniu generała broni z dniem 1 kwietnia 1920 i 3. lokatą w korpusie generałówDziennik Personalny Ministerstwa Spraw Wojskowych Nr 16 z 3 maja 1920 roku, poz. 476..
W wojnie 1920 był dowódcą 4 Armii. Od 17 maja 1920 obowiązki dowódcy armii łączył z funkcją dowódcy „Frontu gen. Szeptyckiego” w skład którego wchodziły trzy armie (1, 4 i 7). 5 lipca 1920 został dowódcą Frontu Północno-Wschodniego, a obowiązki dowódcy 4 Armii przekazał generałowi Leonardowi Skierskiemu. Na tym ostatnim stanowisku prowadził walki odwrotowe do 30 lipca 1920. Niesłusznie był oskarżany w wojsku o bycie winnym panicznego odwrotu i rozprężenia powierzonych mu oddziałów. Najwyższa Wojskowa Komisja Opiniująca całkowicie oczyściła generała Szeptyckiego z tych zarzutów 6 maja 1921. 1 sierpnia 1920 zmuszony został odejść ze stanowiska wskutek ciężkiej choroby (czerwonka) oraz nieporozumień z Józefem Piłsudskim (Piłsudski post factum w 1924 w swej książce Rok 1920 uważał, że Szeptycki doznał załamania nerwowego w związku z przemęczeniemJan Szczepański „Władze i społeczeństwo Drugiej Rzeczypospolitej wobec bolszewickiego zagrożenia w 1920 roku” Wydawnictwo Sejmowe 2022, ISBN 978-83-7666-720-1, s. 117.). Generał w swej odpowiedzi na książkę Rok 1920 uznał to oskarżenie jako element szerszego ataku Piłsudskiego na jego osobę.
Po wyzdrowieniu zgłosił swoją gotowość do dalszej służby, na co otrzymał pisany z Belwederu, datowany na 9 października 1920, osobisty list od Józefa Piłsudskiego o następującej treści: