Wniebowstąpienie (ros. Восхождение Woschożdienije) – czarno-biały film radziecki z 1976 roku, w reżyserii Łarisy Szepitko.
Literacką podstawą tego obrazu było opowiadanie Sotnikow (1970) białoruskiego pisarza Wasila Bykaua (Bykowa). W 1977 roku na Międzynarodowym Festiwalu Filmowym w Berlinie Wniebowstąpienie zostało nagrodzone Złotym Niedźwiedziem oraz nagrodami FIPRESCI i OCIC. Ponadto zdobyło nagrodę główną na WFF w Rydze w 1977 roku. W Polsce film miał 310 tys. widzówGrzegorz Wiśniewski: Polsko-radzieckie stosunki kulturalne w latach siedemdziesiątych: współpraca kultur artystycznych. Wydawnictwo Poznańskie, Poznań 1980. . s. 208.. Był ostatnim ukończonym przed tragiczną śmiercią twórczyni w wypadku samochodowym w 1979 roku. mały|Chrystus Zbawca świata w ujęciu El Greca (wygląd Sotnikowa odwołuje się do podobnych wyobrażeń) Treść Akcja filmu toczy się podczas II wojny światowej zimą 1942 roku i opisuje wędrówkę dwóch radzieckich partyzantów, wysłanych przez dowódcę w poszukiwaniu żywności. Głodni i bez możliwości zdobycia pożywienia, wędrują w otwartym terenie zajętym przez okupantów niemieckich. Podczas wymiany strzałów z wrogiem, jeden z nich – Sotnikow zostaje ranny. Próbuje popełnić samobójstwo, lecz jego towarzysz Rybak ratuje go z opresji. Docierają do chaty na uboczu, a jej właścicielka Awginia na widok nadciągającej obławy zmuszona jest ukryć partyzantów. Zdradza ich atak kaszlu Sotnikowa. Zostają ujęci i przesłuchiwani przez śledczego Portnowa – przed wojną partyjnego aktywisty i agitatora, a teraz kolaboranta. Stawiający opór Sotnikow jest poddawany torturom, natomiast Rybak godzi się na współpracę. Sotnikow ginie w publicznej egzekucji, a Rybak w ostatniej scenie, już jako zwerbowany do policji kolaborant, próbuje popełnić samobójstwo.
Skrajnie różne postawy – bohatera Sotnikowa i zdrajcy Rybaka oraz towarzyszących im osób są przejmującą ilustracją i dogłębną analizą postaw obywateli ZSRR wobec niemieckiego okupanta podczas II wojny światowej. W filmie radzieckim po raz pierwszy ukazano je z taką jawnością i szczerością.
Główne role Władimir Gostiuchin – Kola Rybak Boris Płotnikow – Borys Sotnikow (głos: Aleksandr Diemjanienko) Anatolij Sołonicyn – śledczy Portnow Ludmiła Poljakowa – Awginia Okuń (Demczycha) Siergiej Jakowlew – starosta Piotr Sycz Nikołaj Siektimienko – Staś Gamaniuk, policjant Aleksandr Pjatkow – „Rudy”, żołnierz niemiecki Wasilij Krawcow – niemiecki oficer Wiktoria Goldentuł – Basia Majerówna Maria Winogradowa – żona sołtysa
Nagrody Nagroda Główna na Wszechzwiązkowym Festiwalu Filmowym w Rydze (1977) Złoty Niedźwiedź oraz nagrody FIPRESCI i OCIC na XVIII Międzynarodowym Festiwalu Filmowym w Berlinie Zachodnim (1977)Edward Pawlak, Barbara Pełka,: Film radziecki w Polsce. Warszawa 1985, s. 200-201.
Głosy krytyków
Zobacz też Idź i patrz
Przypisy
Linki zewnętrzne Plakat do filmu
Kategoria:Filmy nagrodzone Złotym Niedźwiedziem Kategoria:Radzieckie filmy zgłoszone do rywalizacji o Oscara w kategorii filmu nieanglojęzycznego Kategoria:Radzieckie filmy z 1976 roku Kategoria:Radzieckie filmy o II wojnie światowej Kategoria:Radzieckie adaptacje filmowe Kategoria:Radzieckie filmy czarno-białe