thumb|Grób Tadeusza Walendowskiego i Anny Erdman na cmentarzu leśnym w Laskach Tadeusz Kajetan Walendowski (ur. 21 kwietnia 1944 we Lwowie, zm. 27 lutego 2004 w Waszyngtonie) – polski dziennikarz, działacz opozycji w PRL, działacz polonijny.
Życiorys Ukończył studia na Uniwersytecie Łódzkim (socjologię) i w Wyższej Szkole Filmowej w Łodzi. Pracował jako reżyser i niezależny dziennikarz, udzielając się w środowiskach opozycji demokratycznej. Razem z żoną, Anną Erdman (wnuczką Melchiora Wańkowicza) prowadził w Warszawie Salon Walendowskich. W 1976 roku zagrał epizodyczną rolę milicjanta współpracującego z Mildem i Górnym w filmie Przepraszam, czy tu biją?.
Działalność opozycyjna W latach 70. XX wieku Walendowski należał do środowiska opozycji demokratycznej w PRL.Był współredaktorem niezależnego kwartalnika „Puls”, publikowanego poza cenzurą, oraz uczestniczył w działalności wydawniczej drugiego obiegu. W 1967 roku był inicjatorem listu protestacyjnego przeciwko karze śmierci, podpisanego przez ponad 100 studentów Uniwersytetu Łódzkiego. W marcu 1968 roku uczestniczył w wydarzeniach marcowych, za co był wielokrotnie przesłuchiwany przez Służbę Bezpieczeństwa. W grudniu 1970 roku dokumentował protesty robotnicze na Wybrzeżu, podczas których został zatrzymany przez funkcjonariuszy Milicji Obywatelskiej.
Jego i jego żony, Anny Erdman mieszkanie przy ul. Puławskiej w Warszawie stało się w latach 1976–1979 jednym z najważniejszych miejsc spotkań środowisk opozycji demokratycznej i niezależnej kultury. Salon Walendowskich powstał spontanicznie po odwołaniu przez cenzurę spotkania autorskiego Stanisława Barańczaka i szybko przekształcił się w cykl regularnych debat poświęconych polityce, kulturze i sytuacji społecznej w Polsce. W spotkaniach uczestniczyli przedstawiciele rodzącej się opozycji demokratycznej, pisarze, naukowcy oraz działacze społeczni. Według historyków salon odegrał istotną rolę jako forum wymiany myśli i integracji środowisk opozycyjnych w okresie poprzedzającym powstanie „Solidarności”.
Emigracja do Stanów Zjednoczonych W 1979 roku, w wyniku działalności opozycyjnej wobec władz PRL, wyemigrował wraz z rodziną do Stanów Zjednoczonych i osiedlił się w Waszyngtonie. Od 1981 do 2001 roku pracował w polskiej redakcji Głosu Ameryki (Voice of America), przygotowując audycje skierowane do odbiorców w Polsce. Pracował w Smithsonian Institution i był przedstawicielem KSS „KOR” w USA i aktywnym działaczem polonijnym.
Był współzałożycielem organizacji Poland Watch Center, zajmującej się monitorowaniem sytuacji politycznej w Polsce oraz publikującej własne czasopismo. W 1982 roku komunistyczny tygodnik „Argumenty” oskarżył go o kontakty z zachodnimi służbami wywiadowczymi w związku z udziałem w seminarium zorganizowanym przez Center for Strategic and International Studies przy Georgetown University. Dwa lata wcześniej opublikował komentarz na łamach „The New York Times” poświęcony przemianom zachodzącym w polskim ruchu robotniczym.
W 1991 roku założył Bibliotekę Polską w Waszyngtonie, społeczną bibliotekę gromadzącą polskojęzyczne książki i materiały audiowizualne. Pełnił funkcję jej prezesa aż do śmierci w 2004 roku. W chwili jego śmierci zbiory Biblioteki liczyły około 7 tysięcy książek oraz 250 materiałów wideo w języku polskim i angielskim. W roku 2007 Biblioteka Polska w Waszyngtonie ustanowiła nagrodę jego imienia przyznawaną dorocznie przez Zarząd Biblioteki osobom lub instytucjom wnoszącym istotny wkład w upowszechnianie rzetelnego wizerunku Polski poza jej granicami oraz kształtowanie partnerskich kontaktów między Polakami a innymi narodami w duchu tolerancji i wzajemnego poszanowania odrębności.
Odznaczenia 4 kwietnia 2001 roku w Ambasadzie Rzeczypospolitej Polskiej w Waszyngtonie został odznaczony Krzyżem Komandorskim Orderu Zasługi Rzeczypospolitej Polskiej. Odznaczenie wręczył minister spraw zagranicznych Władysław Bartoszewski, honorując Tadeusza Walendowskiego za wybitne osiągnięcia w pracy dziennikarskiej oraz zasługi w promowaniu polskiej kultury w Stanach Zjednoczonych.
23 września 2006 roku Prezydent RP Lech Kaczyński odznaczył pośmiertnie Tadeusza Walendowskiego Krzyżem Komandorskim Orderu Odrodzenia Polski „za wybitne zasługi dla niepodległości Rzeczypospolitej Polskiej, za działalność na rzecz przemian demokratycznych w kraju”Postanowienie Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 21 września 2006 r. o nadaniu orderów (). Dr Anna Erdman została w tym samym dniu odznaczona pośmiertnie przez Prezydenta Krzyżem Oficerskim Orderu Odrodzenia Polski.
Przypisy
Bibliografia
Kategoria:Członkowie i współpracownicy KOR Kategoria:Ludzie urodzeni we Lwowie Kategoria:Ludzie związani z prasą podziemną w Polsce 1945–1989 Kategoria:Odznaczeni Krzyżem Komandorskim Orderu Odrodzenia Polski (III Rzeczpospolita) Kategoria:Pochowani na Cmentarzu leśnym w Laskach Kategoria:Polscy dziennikarze Kategoria:Pracownicy sekcji polskiej Głosu Ameryki Kategoria:Urodzeni w 1944 Kategoria:Zmarli w 2004