Ä, ä (a diereza, a umlaut, a z przegłosem) – litera powstała poprzez dodanie dwóch kropek nad łacińską literą A lub a. Występuje w alfabetach języków germańskich (szwedzkiego, niemieckiego, luksemburskiego), a także m.in. fińskiego, estońskiego, słowackiego, turkmeńskiego i północnofryzyjskiego. Nie występuje we współczesnym zapisie języka polskiego.
Użycie ä thumb|Znak Ä na skandynawskim rozkładzie klawiatury komputera W języku niemieckim ä to a z przegłosem (). A-Umlaut oznacza tam półotwarte [] (krótkie, np. lub długie, np. ). Dotyczy to wymowy standardowej. W praktyce długa samogłoska [] zastępowana jest najczęściej przez półprzymknięte []. Inne samogłoski z przegłosem, występujące w języku niemieckim, to ü i ö. Gdy klawiatura komputera lub maszyny do pisania nie zawiera specjalnych niemieckich znaków, ä zastępuje się przez ae tak samo, jak ö na oe, ü na ue oraz ß przez ss.
W języku szwedzkim ä stosuje się podobnie jak w niemieckim. Wcześniej, podobnie, jak współcześnie jest w norweskim i duńskim, zastępowane było przez Æ.
W języku słowackim znak ä nazywany jest a z dwiema kropkami (). Oznacza /e/ lub /æ/, przy czym ta druga głoska jest zalecana w starannej wymowie, ale rzadka w wymowie standardowejNavrátil Ladislav, Šimurka Jozef, Pravopis – praktická príručka slovenského pravopisu, Enigma, Nitra 2016, , str. 32Dalewska-Greń H., Języki słowiańskie, PWN, Warszawa 2007, , str. 30-31.
W języku fińskim znak ä czyta się jako samogłoskę a przednią (między a i e, ale zasadniczo bliżej a).
W slawistycznym alfabecie fonetycznym znak ä oznacza głoskę pośrednią między polskim /a/ a /e/, czyli to co [] w IPA.
Wywołanie z klawiatury numerycznej ä – Alt+132 Ä – Alt+142
Przypisy
Kategoria:Litery diakrytyzowane alfabetu słowackiego Kategoria:Diakrytyzowane litery A Kategoria:Niemiecka pisownia Kategoria:Litery łacińskie z dierezą lub umlautem