thumb|Jan Drda w 1969 roku Jan Drda (ur. 4 kwietnia 1915 w Przybramie, zm. 28 listopada 1970 w Dobříšy) – czeski dziennikarz, prozaik i dramaturg.
Życiorys Pochodził z rodziny robotniczej i był komunistą. Uczestniczył w czechosłowackim ruchu oporu w latach Protektoratu, a następnie w powstaniu praskim w roku 1945. Zaliczany do tzw. młodego pokolenia pisarzy czeskich, gdyż działalność literacką rozpoczął dopiero w okresie II wojny światowej.
W 1921 roku stracił matkę, ojciec rozpił się, dlatego był wychowywany przez dziadków. Miał zostać blacharzem, lecz babka zdecydowała o posłaniu go do gimnazjum, gdzie zdał maturę w 1934. Później, w latach 1934–1938 studiował filologię klasyczną i slawistykę na Uniwersytecie Karola w Pradze, studiów jednak nie ukończył. Publikował już w 1932 w „Studentském časopise”. Podczas studiów był redaktorem uniwersyteckiej gazety „Rozbor”.
Od 1937 roku związał się z czasopismem „Lidové noviny”, będąc redaktorem działu kulturalnego, publikując reportaże, felietony i skecze, a w latach 1948–1952 pełniąc funkcję redaktora naczelnego. Znacząca była jego współpraca z filmem – był autorem wielu scenariuszy.
Od 1945 roku członek Komunistycznej Partii Czechosłowacji, w latach 1949–56 prezes Związku Pisarzy Czechosłowackich, a w latach 1948–1960 – poseł. Należał do grupy organizatorów nacisku komunistycznego i był odpowiedzialny za usunięcie twórców niekomunistycznych (zwłaszcza katolickich) ze Związku Pisarzy i represje wobec nich. W tym okresie kilkakrotnie podróżował, m.in. po Ameryce Południowej. W roku 1953 otrzymał państwową nagrodę literacką pierwszego stopnia w dziale prozy artystycznej za zbiór opowiadań Krásná Tortiza.
W roku 1968 otwarcie sprzeciwił się interwencji wojsk Układu Warszawskiego w Czechosłowacji, za co został odwołany z funkcji redaktora naczelnego tygodnika „Svět práce”Jan Drda https://www.fdb.cz [Dostęp 2019-1015]. Wtedy też przeszedł na emeryturę i dwa lata później zginął w wypadku samochodowym w Dobříšy i tam został pochowany.
W 1940 roku ożenił się z Emílią Novákovą i miał z nią pięcioro dzieci.
Nagrody i odznaczenia Order Republiki (1955)
Upamiętnienie thumb|Biblioteka Jana Drdy w Przybramie W 1990 roku biblioteka w Przybramiem, jego rodzinnym mieście, została nazwana jego imieniem.
Twórczość Szerzej znany dzięki opowiadaniom ze zbioru pt. Milcząca barykada, poświęconym czeskiemu ruchowi sprzeciwu i oporu w latach okupacji hitlerowskiej, a w Polsce – głównie dzięki komediowym baśniom scenicznym Igraszki z diabłem i Zapomniany diabeł. Charakterystyczną cechą jego twórczości było łączenie ludowych motywów baśniowych i postaci realnych.
Na język polski tłumaczyli go , Stefan Dębski, Helena Gruszczyńska-Dębska, Zdzisław Hierowski, Jarosław Kirilenko, Jan Stachowski i Józef Waczków.
Proza Miasteczko na dłoni (Městečko na dlani, 1940; wyd. pol. 1947) Woda życia (Živá voda, 1942) Wędrówki Piotra Arcyłgarza (Putování Petra Sedmilháře, 1943; wyd. pol. 1963) Svět viděný zpomaloučka, 1943 Listy z Norimberka, 1946 Milcząca barykada (Němá barikáda, 1946; wyd. pol. 1947) Kuřák dýmky, 1948 Krásná Tortiza, 1952 Dětství soudruha Stalina, 1953 Jednou v máji, 1958 Bajki czeskie (České pohádky, 1959) Posvícení v Tramtárii (3 pohádky), 1972 W gospodzie u wodnika (Hastrmani, 1973) České lidové hádanky v podání Jana Drdy: pro čtenáře od 6 let, 1984 Nedaleko Rukapáně, 1989 Milostenky nemilostivé, 1995
Dramat Magdalenka, 1941 Jakož i my odpouštíme, 1941 Romance o Oldřichu a Boženě, 1953 Igraszki z diabłem (Hrátky s čertem, 1946; wyd. pol. 1949) Grzeszna wieś albo Zapomniany diabeł (Dalskabáty, hříšná ves aneb Zapomenutý čert, 1960) Jsou živí, zpívají, 1961
Przypisy
Kategoria:Czechosłowaccy posłowie do Zgromadzenia Narodowego Kategoria:Czescy dramaturdzy XX wieku Kategoria:Czescy dziennikarze Kategoria:Czescy felietoniści Kategoria:Czescy prozaicy XX wieku Kategoria:Czescy satyrycy Kategoria:Czescy scenarzyści XX wieku Kategoria:Czescy twórcy literatury dziecięcej i młodzieżowej Kategoria:Członkowie czechosłowackiego ruchu oporu Kategoria:Członkowie Komunistycznej Partii Czechosłowacji Kategoria:Ludzie urodzeni w Przybramie Kategoria:Urodzeni w 1915 Kategoria:Zasłużeni Artyści Czechosłowacji Kategoria:Zmarli w 1970 Kategoria:Hasła utworzone w ramach Tygodni Tematycznych 2019 Kategoria:Odznaczeni Orderem Republiki (Czechosłowacja)