thumb|359x359px|Zasięg terytorialny królestwa średnioasyryjskiego w okresie jego największego rozwoju (koniec XIII – początek XI w. p.n.e.) Tiglat-Pileser I, właśc. Tukulti-apil-Eszara I (akad. Tukultī-apil-Ešarra, tłum. „W synu świątyni E-szara jest moja ufność”Hasło tukultu, The Assyrian Dictionary, tom 18 (T), The Oriental Institute, Chicago 2006, s. 461.) – król Asyrii, syn i następca Aszur-resza-iszi I; według Asyryjskiej listy królów panować miał przez 39 latA.K. Grayson, Königslisten..., s. 112.. Jego rządy datowane są na lata 1114–1076 p.n.e.A.K. Grayson, Königslisten..., s. 134. Podczas jego panowania Asyria pozostawała nadal krajem rozległym terytorialnie oraz o dobrze zorganizowanej armii zdolnej do podejmowania wypraw wojennych.
Walki z Frygami Okres panowania Tiglat-Pilesera I obfitował w liczne przesunięcia etniczne na terenie Bliskiego Wschodu. Teksty asyryjskie z tego okresu wspominają o pojawieniu się w północnych granicach Asyrii ludu Muszku. Lud ten przekroczył góry Taurus i posuwając się wzdłuż Tygrysu wkroczył do asyryjskiej prowincji Kummuhu, gdzie dalszy ich pochód został zatrzymany przez Tiglat-Pilesera I. W celu zabezpieczenia północnej granicy władca ten wkroczył na obszar Wyżyny Armeńskiej, gdzie dotarł do miasta Malazgird na północ od jeziora WanMezopotamia. Tajemnice starożytnych cywilizacji. Asyria cz. 1, , t. 45, s. 17-18.. Dotarł najdalej w głąb Azji Mniejszej spośród ówczesnych władców Asyrii.
Kampanie przeciwko Aramejczykom Kolejnym celem króla było powstrzymanie naporu plemion aramejskich, które – po przekroczeniu Eufratu – zagrażały Asyrii od zachodu. Kampanię przeciwko nim Tiglat-Pileser I opisał na jednej ze swych steli:
Podczas jednej z kampanii podbił Syrię, oraz dotarł do fenickiego wybrzeża. Zmusił Sydon, Byblos i Arwad do płacenia daniny Asyrii.
Wojna z Babilonią W roku 1107 p.n.e. stoczył zwycięską wojnę z Babilonią, która pomimo niepowodzeń zdołała mu się przeciwstawić:
Asyryjczycy w czasie tej kampanii złupili Babilon, Sippar, Dur-Kurigalzu i Opis, jednak nie pociągnęło to za sobą większych politycznych następstwZiółkowski A., Starożytność, Wydawnictwo Naukowe PWN Warszawa 2009, s. 214.. Babilończycy nawet chwilowo zdołali opanować Ekallatum w pobliżu Aszur i wywieźli stamtąd posągi asyryjskich bóstw.
Osoba króla Tiglat-Pileser I w inskrypcjach przedstawia siebie jako wytrawnego myśliwego, który w Hanigalbacie polował na byki, w kraju Harran na słonie i lwy, natomiast przebywając nad wybrzeżem Morza Śródziemnego upolował delfina i narwalaMezopotamia..., s. 19..
Podczas panowania Tiglat-Pilesera I spisano asyryjskie prawo.
Prowadził on udane kampanie wojenne dzięki szerszemu od swoich poprzedników zastosowaniu żelaza do wyrobu broni.
Przypisy
Bibliografia A. K. Grayson: Königslisten und Chroniken. B. Akkadisch, w: Reallexikon der Assyriologie, tom VI (Klagesang-Libanon), Walter de Gruyter, Berlin – New York 1980-83, s. 86–135. Praca zbiorowa: Oxford – Wielka Historia Świata, Polskie Media Amer. Com, 2005 (s. 177) . Józef Wolski: Historia Powszechna. Starożytność, PWN, Warszawa 1996
Kategoria:Władcy Asyrii