Babkowate, babki (Gobiidae) – rodzina ryb okoniokształtnych (Perciformes). Jest to największa rodzina ryb morskich. Niektóre tylko gatunki występują w wodach słodkich. Do babkowatych należą najmniejsze ryby świata Schindleria brevipinguis i Pandaka pygmaea. Niektóre gatunki spotykane są w hodowlach akwariowych.
Występowanie Większość gatunków zamieszkuje wody tropikalne i subtropikalne mórz i oceanów, rzadziej – wody słodkie. Kilka gatunków występuje w Morzu Bałtyckim. W Polsce rodzina babkowatych (Gobiidae) obejmuje gatunki rodzime występujące w Bałtyku oraz kilka gatunków obcych, inwazyjnych, które zasiedliły dorzecza Wisły i Odry. Największą ekspansję w wodach śródlądowych wykazują gatunki pontokaspijskie.
Cechy charakterystycze ciało wydłużone, duża, szeroka głowa płetwy niektórych gatunków uzbrojone w kolce zrośnięte płetwy brzuszne tworzą przyssawkę ułatwiającą utrzymywanie się ryby przy dnie linia boczna nie jest widoczna na tułowiu, natomiast jej rozmieszczenie na głowie jest cechą gatunkową łuski u większości gatunków ktenoidalne lub cykloidalne większość gatunków dorasta do 10 cm długości, największe osiągają ok. 50 cm u większości gatunków dobrze zaznaczony dymorfizm płciowy, ikra składana przy dnie, samce opiekują się ikrą
Klasyfikacja Rodzaje zaliczane do tej rodziny są zgrupowane w podrodzinach Amblyopinae, Gobiinae, Gobionellinae, Oxudercinae i Sicydiinae:
Aboma — Acanthogobius — Acentrogobius — Afurcagobius — Akihito — Akko — Amblychaeturichthys — Amblyeleotris — Amblygobius — Amblyotrypauchen — Amoya — Anatirostrum — Ancistrogobius — Aphia — Apocryptes — Apocryptichthys — Apocryptodon — Arcygobius — Arenigobius — Aruma — Asterropteryx — Astrabe — Aulopareia — Austrolethops — Awaous — Babka — Barbulifer — Barbuligobius — Bathygobius — Benthophiloides — Benthophilus — Boleophthalmus — Bollmannia — Brachyamblyopus — Brachygobius — Bryaninops — Buenia — Cabillus — Caecogobius — Caffrogobius — Callogobius — Caragobius — Caspiosoma — Chaenogobius — Chaeturichthys — Chlamydogobius — Chriolepis — Chromogobius — Clariger — Clevelandia — Corcyrogobius — Coryogalops — Coryphopterus — Cotylopus — Cristatogobius — Croilia — Cryptocentroides — Cryptocentrus — Crystallogobius — Ctenogobiops — Ctenogobius — Ctenotrypauchen — Deltentosteus — Didogobius — Discordipinna — Drombus — Ebomegobius — Echinogobius — Economidichthys — Egglestonichthys — Ego — Elacatinus — Eleotrica — Enypnias — Eucyclogobius — Eugnathogobius — Eutaeniichthys — Evermannia — Evermannichthys — Eviota — Evorthodus — Exyrias — Favonigobius — Feia — Fusigobius — Gammogobius — Gillichthys — Ginsburgellus — Gladiogobius — Glossogobius — Gnatholepis — Gobiodon — Gobioides — Gobionellus — Gobiopsis — Gobiopterus — Gobiosoma — Gobius — Gobiusculus — Gobulus — Gorogobius — Grallenia — Gymneleotris — Gymnoamblyopus — Gymnogobius — Hazeus — Hemigobius — Hetereleotris — Heterogobius — Heteroplopomus — Hyrcanogobius — Ilypnus — Istigobius — Karsten — Kelloggella — Knipowitschia — Koumansetta — Larsonella — Lebetus — Lentipes — Lepidogobius — Lesueurigobius — Lethops — Leucopsarion — Lobulogobius — Lophiogobius — Lophogobius — Lotilia — Lubricogobius — Luciogobius — Luposicya — Lythrypnus — Macrodontogobius — Mahidolia — Mangarinus — Mauligobius — Mesogobius — Microdesmus — Microgobius — Millerigobius — Minysicya — Mistichthys — Mugilogobius — Myersina — Nematogobius — Neogobius — Nes — Nesogobius — Obliquogobius — Odondebuenia — Odontamblyopus — Oligolepis — Ophiogobius — Oplopomops — Oplopomus — Opua — Oxuderces — Oxyurichthys — Padogobius — Paedogobius — Palatogobius — Palutrus — Pandaka — Papillogobius — Papuligobius — Parachaeturichthys — Paragobiodon — Paragobiopsis — Paraplesiops — Parapocryptes — Parasicydium — Paratrimma — Paratrypauchen — Parawaous — Pariah — Parkraemeria — Parrella — Pascua — Periophthalmodon — Periophthalmus — Phoxacromion — Phyllogobius — Platygobiopsis — Pleurosicya — Polyspondylogobius — Pomatoschistus — Ponticola — Porogobius — Priolepis — Proterorhinus — Psammogobius — Pseudaphya — Pseudapocryptes — Pseudogobiopsis — Pseudogobius — Pseudorhinogobius — Pseudotrypauchen — Psilogobius — Psilotris — Pterogobius — Pycnomma — Quietula — Redigobius — Rhinogobiops — Rhinogobius — Risor — Robinsichthys — Sagamia — Scartelaos — Schindleria — Schismatogobius — Sicydium — Sicyopterus — Sicyopus — Signigobius — Silhouettea — Siphonogobius — Smilosicyopus — Speleogobius — Stenogobius — Stigmatogobius — Stiphodon — Stonogobiops — Sueviota — Sufflogobius — Suruga — Synechogobius — Taenioides — Tamanka — Tasmanogobius — Thorogobius — Tigrigobius — Tomiyamichthys — Tridentiger — Trimma — Trimmatom — Trypauchen — Trypauchenichthys — Trypauchenopsis — Tryssogobius — Typhlogobius — Valenciennea — Vanderhorstia — Vanneaugobius — Varicus — Vomerogobius — Wheelerigobius — Yoga — Yongeichthys — Zappa — Zebrus — Zosterisessor
Występowanie w polskich wodach Przedstawiciele rodziny babkowatych są reprezentowani w wodach Polski m.in. przez:
Neogobius melanostomus (babka bycza), Gobius niger (babka czarna), Gobiusculus flavescens (babka czarnoplamka), Babka gymnotrachelus (babka łysa), Pomatoschistus minutus (babka mała), Pomatoschistus microps (babka piaskowa), Proterorhinus semilunaris (babka rurkonosa), Neogobius fluviatilis (babka szczupła).
Zobacz też fauna Polski ryby - wykaz rodzin
Przypisy
Linki zewnętrzne Opis rodziny według Fishbase.org Wszystkie rodzaje według ITIS