mały|Szkoła im. Marii Konopnickiej mały|Izba regionalna mały|Budynek OSP Olszówka. mały|Miejsce gdzie stał stary kościół Olszówka – wieś w Polsce, położona w województwie małopolskim, w powiecie limanowskim, w gminie Mszana Dolna. W latach 1975–1998 miejscowość położona była w województwie nowosądeckim.

Etnograficznie Olszówka należy do regionu zamieszkiwanego przez Zagórzan, ale miejscowa gwara zbliża się do gwary podhalańskiej. Według niektórych źródeł gwara Olszówki jest już gwarą podhalańską (Gwara zagórzańska).

W przysiółku Jasionów (740 m n.p.m.) znajduje się jedna z siedmiu stacji meteo IMGW, położonych w powiecie limanowskim.

W Olszówce organizowane są przeglądy kolędniczeKwartalnik Samorządowy "Nasza Gmina Mszana Dolna", nr 1, 2008, str. 3.

1 września 1977 część Olszówki (4,03 ha) włączono do Rabki.

Położenie Wieś położona na północnych stokach Gorców, na północ od Jaworzyny Ponickiej, w dolinie potoku Olszówka, który jest dopływem Raby. Sąsiaduje z Rabą Niżną od północy, od wschodu z Porębą Wielką, Niedźwiedziem i Podobinem, od zachodu z miastem Rabka-Zdrój.

Integralne części wsi +Integralne części wsi Olszówkaprzysiółki Jasionów, Skalisne, Zarębkiczęści wsi Barany, Bednarzówka, Biedaki, Buzdygówka, Cieluchówka, Do Szczepańskiego, Dział, Filipy, Folwark, Fudry, Gryzy, Jagodówka, Karbowniki, Karczmisko, Klępówka, Knowy, Kościelniówka, Kowalówka, Krausy, Kunochy, Kuternogi, Łabuzy, Łążek, Łęg, Ludwy, Mastki, Mikuły, Nawarówka, Nawieśniaki, Olechy, Pizdury, Plebania, Rymazówka, Staniki, Stróziki, Szczepaniaki, Toboły, Trybuły, Waligóry, Warwasy, Wiklarze, Włodarze, Wnękówka, Żury

Historia Pierwsze wzmianki o istnieniu osadnictwa na tych ziemiach pochodzą z 1254 i znajdują się w dokumencie potwierdzającym nadanie przez Bolesława Wstydliwego na rzecz Cystersów ze Szczyrzyca ziem w tej okolicy. Wieś została oficjalnie lokowana na prawie magdeburskim w akcie lokacyjnym wystawionym 14 maja 1388 przez króla Władysława Jagiełłę. Pierwszym zasadźcą został Filip Klimuntowicz. Ten sam dokument wspomina również erygowanie parafii i pierwszy kościół w Olszówce„Gorce...”, s. 307.

W XV wieku Olszówka należała do dóbr królewskich dzierżawionych najpierw przez Ratułdów a później przez Pieniążków, którzy w 1534 przypisali ją do tzw. klucza mszańskiego, w skład którego weszły również Mszana Dolna, Słomka (obecnie część Mszany Dolnej), Raba Niżna i Kasinka Mała. W ramach dzierżawy mszańskiej wieś funkcjonowała aż do 1718, kiedy to została wyodrębniona jako samodzielna królewszczyzna. Po I rozbiorze Polski w 1772 r. znalazła się w zaborze austriackim. Od 1782 r. należała do cyrkułu sądeckiego w Królestwie Galicji i Lodomerii. W latach 1854-1867 należała do powiatu Tymbark, a następnie w latach 1867-1918 do powiatu limanowskiego. W 1776 została przejęta przez rząd austriacki, a w 1785 została przyłączona do starostwa nowotarskiego. Na początku XIX wieku wieś przeszła w ręce prywatne, kilkakrotnie zmieniając właścicieli„Parafie...”, s.250.

W 1894 r. w Olszówce urodziła się poetka Antonia Zachara-WnękowaAntonina Zachara-Wnękowa.

3 września 1939 na terenie Olszówki Niemcy (naziści) zastrzelili 5 osób, a w wyniku uduszenia dymem z podpalonych zabudowań zmarło kolejnych 8. Na cmentarzu parafii św. Jana Chrzciciela w Olszówce znajduje się pomnik ku czci ofiar tej zbrodni hitlerowskiej.

4 lipca 1945 roku podczas obławy UB został zamordowany Zbigniew Kondal, podporucznik wojska polskiego, który dwa dni potem został pochowany na cmentarzu parafialnymPortal mogily.pl.

W 1971 r. w Olszówce odbyły się pierwsze wakacyjne turnusy Oaz, czyli Ruchu Światło-Życie w archidiecezji krakowskiej.

12 września 1988 r. Olszówka została odznaczona Złotą Odznaką za zasługi dla Województwa nowosądeckiego.

W latach 1982–1988 w Olszówce wybudowano nowy kościół. Zabytkowy kościół drewniany z 1732 spłonął w niewyjaśnionych okolicznościach w nocy z 15 na 16 września 1993Portal kosciolydrewniane.pl„Parafie...”, s.251.

Turystyka mały|Olszówka, centrum wsi.

Szlaki turystyczne z Rabki do Poręby Wielkiej i dalej na Turbacz z Poręby Wielkiej przez przysiółek Jasionów na Piątkową na Maciejową i Stare Wierchy z Rabki Zaryte na Stare Wierchy

Atrakcje turystyczne przysiółek Jasionów, na który składa się kilka osiedli z zachowanym stylowym budownictwem; przydrożne urokliwe kapliczki na osiedlach Jasionów, Krausy, Jagody i Zarębki; Izba Regionalna w szkole podstawowej; odkrywki geologiczne wzdłuż doliny potoku Olszówka; pomniki przyrody na osiedlach Krausy i Trybuły; polana Śmierdząca, położona nad przysiółkiem Jasionów na terenie Gorczańskiego Parku Narodowego, na której obserwować można bogatą florę gorczańską, m.in. łąkę mieczykowo-miętlicową.

Przypisy Rozporządzenie Ministra Administracji i Cyfryzacji z dnia 13 grudnia 2012 r. w sprawie wykazu urzędowych nazw miejscowości i ich części () GUS. Rejestr TERYT

Bibliografia

Kategoria:Wsie w powiecie limanowskim