Olszyniec (niem. Erlenbusch, Nieder Tannhausen) – wieś w Polsce położona w województwie dolnośląskim, w powiecie wałbrzyskim, w gminie Walim.

W latach 1954–68 w granicach Jedliny-Zdroju.

Położenie Olszyniec to wieś o długości około 2,0 km, leżąca na granicy Gór Sowich i Gór Wałbrzyskich, w dolinie Bystrzycy, na wysokości około 390–430 m n.p.m.

Podział administracyjny W latach 1946–1954 Olszyniec stanowił gromadę w gminie Jedlina Zdrój w powiecie wałbrzyskim w województwie wrocławskimWykaz Gromad Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej według stanu z dnia 1.VII 1952 r., PRL, GUS, Warszawa. W związku z reformą administracyjną kraju jesienią 1954 wszedł w skład nowo utworzonej gromady Jedlina ZdrójUchwała Nr 30/54 Wojewódzkiej Rady Narodowej we Wrocławiu z dnia 2 października 1954 r. w sprawie podziału na nowe gromady powiatu wałbrzyskiego; w ramach Zarządzenia nr 13 Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej we Wrocławiu z dnia 20 listopada 1954 r. w sprawie ogłoszenia uchwał Wojewódzkiej Rady Narodowej we Wrocławiu z dnia 2 października 1954 r. dotyczących reformy podziału administracyjnego wsi (Dziennik Urzędowy Wojewódzkiej Rady Narodowej we Wrocławiu z dnia 3 grudnia 1954 r., Nr. 9, Poz. 71). 13 listopada 1954, po pięciu tygodniach, gromadę Jedlina Zdrój zniesiono w związku z nadaniem jej statusu osiedla, przez co Olszyniec stał się integralną częścią Jedliny-Zdroju. 1 stycznia 1967 osiedle Jedlina Zdrój otrzymało status miasta, w związku z czym Olszyniec został obszarem miejskiem. 1 stycznia 1969 Olszyniec wyłączono z miasta Jedliny-Zdroju i włączono do gromady Zagórze Śląskie, w związku z czym Olszyniec ponownie się usamodzienił jako odrębna wieś.

W latach 1975–1998 miejscowość położona była w województwie wałbrzyskim.

Historia Pierwsza wzmianka o Olszyńcu pochodzi z 1335 roku, była to już wtedy znaczna miejscowość, ponieważ był w niej kościół. W XVIII wieku był tu lokalny ośrodek tkactwa chałupniczego. W 1825 roku we wsi było 31 domów, w tym kościół katolicki, szpital i 2 bielniki, a w 1840 roku dodatkowo doszły: młyn wodny, tartak i gorzelnia. Od połowy XIX wieku Olszyniec nabrał pewnego znaczenia turystycznego, ponieważ znalazł się na uczęszczanej trasie do Jedliny-Zdroju, mimo to miejscowość nigdy nie stała się letniskiem. W 1904 roku przez wieś przeprowadzono linię kolejową, co jednak nie wpłynęło na jej rozwój. W latach 1944–1945 w miejscowości znajdowała się filia obozu koncentracyjnego Groß-Rosen. Po 1945 roku Olszyniec pozostał wsią rolniczą, w 1978 roku było tu 26 gospodarstw rolnych i mieszkały 333 osoby.

Zabytki Do wojewódzkiego rejestru zabytków wpisany jest: kościół świętych Joachima i Anny Olszyńcu, poewangelicki, obecnie rzymskokatolicki, filialny parafii Podwyższenia Krzyża Świętego w Zagórzu Śląskim, zbudowany w roku 1593, restaurowany w roku 1926. Jest to budowla jednonawowa, orientowana, ze sklepieniem krzyżowo-żebrowym, w nawie strop kasetonowy z 1611. Inne zabytki: zespół młyna składający się z: domu mieszkalnego, budynku produkcji i zabudowań gospodarczych, pochodzący z pierwszej połowy XIX wieku, czteroprzęsłowy wiadukt kolejowy o konstrukcji kratownicowej, pochodzący z początku XX wieku.

Zobacz też Olszyniec

Przypisy GUS: Ludność - struktura według ekonomicznych grup wieku. Stan w dniu 31.03.2011 r.

Bibliografia Słownik geografii turystycznej Sudetów. Marek Staffa (redakcja). T. 11: Góry Sowie, Wzgórza Włodzickie. Wrocław: Wydawnictwo I-BiS, 1995, .

Kategoria:Olszyniec (województwo dolnośląskie)