Powiat kolski – powiat województwa poznańskiego II Rzeczypospolitej z siedzibą w Kole, funkcjonujący w latach 1919–1939.
W latach 1919–1938 powiat wchodził w skład województwa łódzkiego, z dniem 1 kwietnia 1938 roku został włączony do województwa poznańskiego.
Po kampanii wrześniowej tereny powiatu kolskiego zostały wcielone do Kraju Warty, powołano wówczas powiat Warthbrücken będący częścią rejencji inowrocławskiej. 24 stycznia 1945 roku starostą na obszar powiatu kolskiego radziecki komisarz wojenny mianował Jana Oliskiewicza, następnie odnowiono powiat kolski w przedwojennych granicach, wchodzący w skład województwa poznańskiego.
Demografia Według spisu powszechnego z 1921 roku powiat zamieszkiwało 112 280 osób, w tym 19 395 miastach i 92 885 w osadach, wsiach, folwarkach i koloniach. 97 129 osób było narodowości polskiej, 8655 żydowskiej, 6451 niemieckiej i 45 różnej. Mieszkańcy powiatu przeważnie zajmowali się wówczas rolnictwem.
W 1929 roku na terenie powiatu istniało 650 osiedli. Według Drugiego Powszechnego Spisu Ludności w powiecie mieszkało 119 417 osób. W przededniu wybuchu II wojny światowej liczba mieszkańców wynosiła 118 892 osoby.
Oświata Sejmik Powiatu Kolskiego od 1921 roku prowadził Ludową Szkołę Rolniczą Żeńską w Kościelcu, prowadził również Szkołę Rolniczo-Handlową w Dąbiu. W roku szkolnym 1928/1929 na terenie powiatu działało 8 przedszkoli, 118 szkół powszechnych, polskie i żydowskie gimnazja koedukacyjne w Kole oraz gimnazjum niemieckie w Sompolnie.
Podział administracyjny (1939) Gminy miejskie Koło Kłodawa Dąbie
Gminy wiejskie Budzisław Chełmno Czołowo Drzewce Izbica Karszew Kłodawa Kościelec Krzykosy Lubotyń Sompolno
Zmiany administracyjne Do 3 marca 1922 roku w skład powiatu wchodziła również gmina wiejska Piotrkowice, wówczas została jednak przeniesiona do powiatu konińskiego, oprócz wsi Dąbrowa, która włączona została do gminy Sompolno i pozostała w powiecie kolskim.
9 lipca 1925 roku Kłodawa otrzymała prawa miejskie, w związku z czym utworzona została gmina miejska Kłodawa.
Z dniem 1 kwietnia 1939 roku z powiatu kolskiego wyłączono część gmin Brudzew i Koźmin, włączając je do powiatu tureckiego. Pozostawione w powiecie kolskim gromady Dobrów i Janów włączone zostały do gminy Kościelec, a gromady Augustynów, Krzykosy, Lutomirów i Gaj do gminy Chełmno.
Starostowie
Wacław Kurnatowski (1919, komisarz ludowy w 1918 roku) Feliks Wilski (1919–1927) Michał Słomiński (1927–1929) Karol Woyciechowski (1929–1931) Stanisław Szer (1931–1934) Edward Wilczyński (1934–1937) Stanisław Nożyński (1937) Wincenty Makowski (1937–1939)
Przypisy
Bibliografia
Kategoria:Podział administracyjny województwa poznańskiego Kategoria:Województwo łódzkie (II Rzeczpospolita) Kategoria:Powiaty II Rzeczypospolitej Kategoria:Historia Koła