Exa – małoobrazkowa lustrzanka jednoobiektywowa produkowana przez zakłady Ihagee, a później Pentacon w NRD w latach 1951–1987.

Exa 0 thumb|Exa 0 Exa (nazywana również Exa 0 lub Exa original) – najwcześniejszy model rodziny aparatów Exa. Został opracowany przez Ihagee jako tania lustrzanka jednoobiektywowa skierowana przede wszystkim do fotografa amatora, przy równoczesnej kompatybilności akcesoriów, takich jak obiektywy i wymienne wizjery, z profesjonalną linią lustrzanek Exakta (stąd nazwa Exa jako skrócona, niepełna wersja Exakty). Prototypy aparatu zostały zaprezentowane na Targach w Lipsku w 1950 pod nazwą Exa Varex, razem z Exaktą Varex. Sprzedaż ruszyła pod koniec 1951 roku, już bez członu Varex, co było spowodowane brakiem praw do nazwy Varex na rynku amerykańskim, gdzie planowano kierować znaczną część produkcji celem zdobywania waluty zagranicznej.

Aparat wyposażono w nowatorską migawkę bębnową, będącą bezpośrednio sprzężoną z lustrem. Rozwiązanie to, niepozbawione wad (takich jak np. brak możliwości stworzenia wersji z samopowrotnym lustrem) pozwalało jednak na znaczne ograniczenie kosztów produkcji. Na pierwszych egzemplarzach optymistycznie założono, że migawka osiąga czasy otwarcia od 1/250 do 1/25 części sekundy oraz czas B, co jednak było niezgodne ze stanem faktycznym i wkrótce skorygowane - migawka oryginalnej Exy nie przekraczała 1/150 części sekundy otwarcia. Aparat wyposażony był w tzw. kominek, tj. matówkę z osłoną przeciwsłoneczną umożliwiające kadrowanie i ostrzenie, oraz otwierany celownik ramkowy umożliwiający wykonywanie zdjęć z poziomu oczu. Układ celowniczy był wymienny i kompatybilny z zastosowanymi w aparatach Exakta, co pozwalało na montaż pryzmatu pentagonalnego produkowanego do tego aparatu. Exa od początku wyposażona była w dwa gniazda synchronizacji z lampami błyskowymi - X (do lamp elektronicznych „flesz”) oraz F (do lamp spaleniowych).

W wyniku zastosowania bagnetu Exakty, aparat mimo amatorskiego przeznaczenia był kompatybilny z obiektywami m.in. Carl Zeiss Jena i Meyer-Optik Görlitz produkowanymi do profesjonalnych lustrzanek Exakta. Sprzedawano go z obiektywami Carl Zeiss Jena Tessar 50/2,8, Meyer-Optik Primotar 50/3,5 Meyer-Optik Trioplan 50/2,8 oraz E.Ludwig Meritar 50/2,9. Dzięki identycznemu z Exaktą położeniu spustu migawki, aparat może współpracować z późniejszymi obiektywami wyposażonymi w tzw. przysłonę automatyczną (przymykającą się do wartości roboczej dopiero przy robieniu zdjęcia).

Exa I thumb|Exa 1b Exa I- bezpośredni następca oryginalnej Exy (dla rozróżnienia pierwotny model kolekcjonerzy zaczęli nazywać Exą 0) wprowadzony do produkcji w 1963 roku. Zmiany były przede wszystkim wizualne- korpus aparatu unowocześniono i ujednolicono z równolegle produkowaną Exą II. Czasy otwarcia migawki w nowym modelu ustawiało się za pośrednictwem pierścienia wokół gałki zwijania powrotnego filmu, zamiast dźwigienki jak w poprzedniku. W aparacie nieznacznie poprawiono migawkę- osiągającą najszybszy czas 1/175 sekundy (zamiast 1/150).

Już w 1964 wprowadzono model Ia, który wprowadził usprawnienie w postaci dźwigni naciągu migawki i przesuwu filmu na miejsce pokrętła z poprzednich modeli. Jego produkcji zaprzestano około 1980 roku.

Od około 1977 roku zaczęto produkować alternatywny wariant nazwany 1b (zastąpiono zapis cyfrą rzymską na arabską), w którym zastąpiono bagnet Exakty na gwint M42 stosowany powszechnie w aparatach Praktica. Aparat mechanicznie był bliźniaczy z Ia, różnił się przede wszystkim dodaniem popychacza do wyzwalania przysłon automatycznych. Zunifikowano niektóre elementy, jak np. gałka zwijania powrotnego filmu z aparatami Praktica. W 1983 roku produkcję przeniesiono z dawnego Ihagee do dawnego Certo (obydwa zakłady były już wówczas częścią kombinatu Pentacon).

Wraz z przeniesieniem produkcji zaczęto stopniowo zamieniać wiele części aparatu z metalowych na wykonane z tworzyw sztucznych. Wprowadzono model 1c, w którym znaczna część obudowy była już plastikowa. Konstrukcyjnie był to jednak aparat niewiele zmieniony względem najwcześniejszej Exy z lat 50. Był to ostatni produkowany model Exy.

Exa II mały|Exa IIb Migawka bębnowa pierwotnej Exy od początku wiązała się z wieloma ustępstwami i ograniczała rozwój aparatu, dlatego już w latach 50. zdecydowano się opracować model II, który mógłby być ich pozbawiony. W 1959 roku na Targach w Lipsku zaprezentowano Exę II. Aparat posiadał zupełnie nową migawkę szczelinową o przebiegu pionowym, która znacząco poprawiła osiągi aparatu- zakres czasów otwarcia wynosił od 1/250 sekundy do 1/2 sekundy (plus czas B). Innowacją było także wprowadzenie szybkiej dźwigni naciągu migawki. Inżynierowie wyszli z założenia, iż najchętniej wybieranym przez fotoamatorów wariantem wizjera jest pryzmat pentagonalny, dlatego w nowym modelu zdecydowano się na zintegrowanie go z korpusem bez możliwości wymiany na kominek.

Exa IIa wprowadzona do produkcji w 1963 roku była związana z unifikacją korpusu aparatu z równolegle produkowaną Exą Ia.

Exa IIb wnosiła ulepszenie w postaci samopowrotnego lustra (we wcześniejszych modelach po wykonaniu zdjęcia obraz w wizjerze znikał aż do ponownego naciągnięcia migawki). Wariant b posiadał także nowocześniejszą gałkę zwijania powrotnego filmu z wkomponowaną korbką.

Exa 500 posiadała największą rozpiętość czasów otwarcia migawki ze wszystkich modeli. Najszybszy oferowany w niej czas to 1/500 sekundy. Produkcję zakończono w 1969 roku, skupiając się na wytwarzaniu prostszego i tańszego modelu I.

Aparaty serii II oraz Ia często sprzedawano z obiektywem Meyer-Optik Domiplan 50/2,8 z automatyczną przysłoną, który był trójsoczewkową konstrukcją typu Tryplet Cooke’a.

Zobacz też Exakta Praktica Ihagee

Przypisy

Kategoria:Modele aparatów fotograficznych