Masakra w Kanie (1996)

Masakra w Kanie – masakra ludności cywilnej dokonana 18 kwietnia 1996 w pobliżu Kany w południowym Libanie, okupowanym wówczas przez Izrael. Siły Obronne Izraela (IDF) ostrzelały wówczas artylerią kompleks Organizacji Narodów Zjednoczonych (ONZ), w którym schronienie znalazło około 800 libańskich cywilów. W wyniku ostrzału zginęło 106 osób, a około 116 zostało rannych. Czterech żołnierzy z Fidżi, służących w Tymczasowych Siłach Zbrojnych ONZ w Libanie (UNIFIL), zostało ciężko rannych.

Atak miał miejsce podczas izraelskiej Operacji Grona Gniewu prowadzonej przeciwko Hezbollahowi. Według strony izraelskiej ostrzał artyleryjski miał na celu osłonięcie izraelskiej jednostki specjalnej, która znalazła się pod ostrzałem moździerzowym prowadzonym z rejonu kompleksu i wezwała wsparcie. Twierdzenia te zostały odrzucone przez śledztwo ONZ, które – na podstawie nagrań wideo – uznało, że ostrzał był celowy. Nagrania przedstawiały izraelskiego drona zwiadowczego nad kompleksem przed ostrzałem. Rząd izraelski początkowo zaprzeczał obecności drona, a następnie, po ujawnieniu dowodów, twierdził, że wykonywał on inne zadanie. Izrael odrzucił ustalenia raportu ONZ dotyczące incydentu.

Tło wydarzeń W kwietniu 1996 załamało się zawieszenie broni, które zakończyło walki między Hezbollahem a Izraelem w lipcu 1993. W czasie pięciu tygodni starć, od 4 marca do 10 kwietnia 1996, zginęło siedmiu izraelskich żołnierzy, trzech libańskich cywilów i co najmniej jeden bojownik Hezbollahu. Rannych zostało szesnastu izraelskich żołnierzy, siedmiu libańskich cywilów i sześciu izraelskich cywilów.

9 kwietnia, w odpowiedzi na naruszenia rozejmu, generał major Amiram Lewin z IDF zapowiedział:

11 kwietnia, po pierwszych izraelskich atakach na pozycje Hezbollahu, rząd izraelski – za pośrednictwem stacji radiowych Armii Południowego Libanu (SLA) – ostrzegł mieszkańców 44 miast i wsi w południowym Libanie, aby w ciągu 24 godzin opuścili swoje domy. Ostrzał kompleksu ONZ Do 14 kwietnia 1996 w kompleksie ONZ w Kanie schronienie znalazło 745 osób. Kompleks ten, stanowiący od 18 lat kwaterę batalionu UNIFIL, był wyraźnie oznaczony na izraelskich mapach i opatrzony dużymi znakami „UN”.

16 kwietnia Hezbollah wystrzelił 120 rakiet typu katiusza w kierunku Izraela, zabijając jedną osobę w Kirjat Szemona, podczas gdy Izrael odpowiedział ogniem ponad 3000 pocisków artyleryjskich i przeprowadzał około 200 nalotów dziennie na cele w Libanie. Ostrzeliwano również drogi wypełnione uchodźcami, próbującymi dotrzeć do Bejrutu. W dniu 18 kwietnia w kompleksie ONZ schronienie znalazło od 600 do 800 uchodźców.

Według raportu ONZ, 18 kwietnia bojownicy Hezbollahu wystrzelili kilka serii rakiet i moździerzy z rejonu położonego w pobliżu kompleksu:

między 12:00 a 14:00 – dwa lub trzy pociski rakietowe z miejsca 350 metrów na południowy wschód od kompleksu, między 12:30 a 13:00 – cztery lub pięć rakiet z miejsca 600 metrów na południowy wschód od kompleksu, około 15 minut przed izraelskim ostrzałem – od pięciu do ośmiu pocisków moździerzowych kalibru 120 mm z miejsca 220 metrów na południowy zachód od centrum kompleksu.

Według świadków moździerz został ustawiony tam między 11:00 a 12:00, jednak personel UNIFIL nie podjął prób jego usunięcia. 15 kwietnia jeden z żołnierzy fidżyjskich został postrzelony w klatkę piersiową, próbując powstrzymać bojowników Hezbollahu przed odpaleniem rakiet.

Na krótko przed ostrzałem dwóch lub trzech bojowników Hezbollahu miało wejść na teren kompleksu ONZ, gdzie znajdowały się ich rodziny. Przebieg ostrzału W tym czasie 67-osobowa izraelska jednostka specjalna Maglan, dowodzona przez Naftaliego Bennetta, działała na terytorium Libanu w poszukiwaniu wyrzutni rakiet Hezbollahu. 18 kwietnia, około godziny 13:52, pododdział tej jednostki znalazł się pod ostrzałem moździerzowym prowadzonym z cmentarza oddalonego o 170 metrów od kompleksu ONZ. Według świadków bojownicy po ostrzale uciekli do kompleksu, gdzie schronili się wśród cywilów.

Bennett wezwał wsparcie artyleryjskie. Z powodu niemożności dotarcia jednostek lądowych do miejsca zdarzenia, dowództwo podjęło decyzję o ostrzale artyleryjskim. O godzinie 14:07 rozpoczął się ogień z czterech haubic M109A2 kalibru 155 mm. W ciągu pięciu minut oddano 36 strzałów – 26 z zapalnikami uderzeniowymi i 10 zbliżeniowymi. 13 pocisków trafiło w teren kompleksu ONZ.

W wyniku ostrzału zginęło 106 osób – jedna osoba była chrześcijaninem, pozostałe były szyitami. Rannych zostało 116 cywilów. Jeden z mieszkańców, Saadallah Balhas, stracił w wyniku ostrzału 37 członków swojej rodziny. Nagranie i dowody Żołnierz UNIFIL z oddziału FMR (Force Mobile Reserve) nagrał w czasie ostrzału wideo przedstawiające obecność bezzałogowego drona i dwóch izraelskich śmigłowców w rejonie Kany. Izrael początkowo zaprzeczał, by w okolicy znajdował się jakikolwiek dron, jednak po ujawnieniu materiału wideo przyznał, że dron rzeczywiście tam był, twierdząc, że wykonywał inne zadanie.

Nagranie zostało potajemnie przekazane dziennikarzowi Robertowi Fiskowi, który opublikował kadry z filmu 6 maja 1996 roku w brytyjskim dzienniku The Independent.

Reakcje międzynarodowe Masakra w Kanie wywołała falę międzynarodowego potępienia. W wyniku presji dyplomatycznej Izrael zakończył operację „Grona Gniewu” wcześniej, niż pierwotnie planowano. Śledztwo ONZ ONZ powierzyła przeprowadzenie śledztwa generałowi Franklinowi van Kappenowi z Holandii. W jego raporcie stwierdzono m.in., że:

rozkład miejsc uderzeń wskazuje na dwa wyraźne skupiska, oddalone od siebie o ok. 140 metrów, co jest sprzeczne z izraelską wersją o jednym celu; wzór uderzeń nie odpowiada przypadkowemu przestrzeleniu celu; podczas ostrzału nastąpiło przesunięcie ognia w kierunku kompleksu ONZ; sposób użycia zapalników nie odpowiada przypadkowemu porządkowi ognia; brak śladów ostrzału w rejonie, który Izrael wskazywał jako drugi cel; wbrew wielokrotnym zaprzeczeniom, w czasie ostrzału w rejonie Kany znajdowały się dwa izraelskie śmigłowce i bezzałogowy dron.

Raport stwierdzał, że jest mało prawdopodobne, aby ostrzał kompleksu ONZ był wynikiem błędu technicznego lub proceduralnego.

Przypisy

Kategoria:1996 w Libanie Kategoria:Masakry dokonane przez Izrael Kana 1996