Ruiny kościoła Sankt Olof w Visby – ruiny dawnej świątyni, należące do diecezji Visby Kościoła Szwecji. Znajdują się na północnych obrzeżach starówki Visby, na Gotlandii.
Zgodnie z kroniką duńskiego historyka Saxo Grammaticusa, kościół Sankt Olof został ufundowany w 1102 roku przez duńskiego króla Eryka I Zawsze Dobrego. Miał on wraz ze swoją żoną Bodil pielgrzymować przez Gotlandię i dalej przez Ruś do Jerozolimy. Inne jednak dokumenty (między innymi te z wizytacji biskupich) wskazują na to, że kościół został wzniesiony około 1240 roku jako świątynia parafialna dla Niemców. Miał tym samym zastąpić przejęty przez dominikanów kościół Sankt Nicolaus. Najbardziej jednak prawdopodobne, że kościół powstał dla zwyczajnych mieszkańców wyspy. Otrzymał wezwanie św. Olafa, króla norweskiego, który prawdopodobnie schrystianizował Gotlandię. lewo|mały|Sklepienie ruin od strony wewnętrznej (2020) Architektonicznie rzecz ujmując, kościół Sankt Olof był trzynawową bazyliką, z nawą główną wyższą od bocznych. Od zachodu znajdował się portal zaopatrzony w tympanon, co było dość nietypowym rozwiązaniem jak na kościół w Visby. Ślady po mniejszym portalu zachowały się również w ścianie północnej. Kościół został wzniesiony z rozmachem, był bogato zdobiony. Prawdopodobnie był jedną z pierwszych zburzonych w mieście świątyń. Ściany popadły w ruinę w okresie po średniowieczu. Rozebrano je wówczas, a uzyskany w ten sposób materiał wykorzystano przy wznoszeniu innych budynków w mieście.
Aktualnie ruiny znajdują się po części na terenie ulicy, a po części w ogrodzie botanicznym. Na samym zabytku rośnie największy na Gotlandii okaz bluszczu. Ruiny kościoła Sankt Olof są również częścią szlaku pielgrzymkowego Sankt Olofsleden, ciągnącego się od półwyspu Sankt Olofsholm do Visby, otwartego ponownie po odrestaurowaniu w 2025 roku.
Przypisy
Literatura
Gunnar Svahnström, Kyrkorna i Visby. Svenska kulturminnen, Stockholm: Riksantikvarieämbetet, (1985). ISBN 91-7192-649-6 (szw.) Erland Lagerlöf, Gotlands kyrkor. Uddevalla: Rabén & Sjögren, (1973). ISBN 9129410355 (szw.) Lars Olsson, Roger Öhrman, Martin Strid, Gotland: past and present. Visby: Gotlands läromedelscentral, (1994). ISBN 91-85446-13-0 (szw.)
Kategoria:Świątynie luterańskie w Szwecji Kategoria:Kościoły na Gotlandii Kategoria:Architektura romańska w Szwecji Kategoria:Architektura gotyku w Szwecji Kategoria:Visby