Julian Chojnowski (ur. 17 lipca 1935 w Warszawie, zm. 29 sierpnia 2025) – polski profesor nauk chemicznych, założyciel i kierownik Zespołu Polimerów Heteroorganicznych w Centrum Badań Molekularnych i Makromolekularnych PAN. Głównym obszarem jego badań były mechanizmy polimeryzacji związków krzemoorganicznych oraz badania nowych dróg syntezy materiałów opartych na polimerach krzemoorganicznych.
Życiorys Tytuł mgr. inż. uzyskał w 1957 r. na Wydziale Chemicznym Politechniki Łódzkiej, na której też uzyskał stopień doktora nauk chemicznych w 1963 r., pracując pod kierunkiem Stanisława Chrzczonowicza. W latach 1966–1968 odbył staż podoktorski na Uniwersytecie Wisconsin–Milwaukee, gdzie pracował w zespole W.W. Brandta. Po powrocie do Polski kontynuował pracę na Politechnice Łódzkiej, na której uzyskał w 1971 habilitację.
Krótko po tym przeniósł się do tworzonego wtedy Centrum Badań Molekularnych i Makromolekularnych PAN (CBMiM PAN), gdzie stworzył i kierował Laboratorium Polimerów Heteroorganicznych, zajmującym się głównie badaniem mechanizmów reakcji polimeryzacji związków krzemoorganicznych. W 1983 r. uzyskał tytuł profesora zwyczajnego nauk chemicznych. W 2005 r. przeszedł formalnie na emeryturę, ale aż do 2024 r. kontynuował badania naukowe pracując na część etatu jako profesor-emeryt.
Był aktywnym członkiem Polskiego Towarzystwa Chemicznego; w latach 1998–2003 był przewodniczącym Oddziału Łódzkiego tego stowarzyszenia.
Był członkiem rad redakcyjnych następujących czasopism naukowych: (od 1990), (od 2009) oraz (od 2012).
Zmarł 29 sierpnia 2025. Uroczystości pogrzebowe miały miejsce na cmentarzu ewangelicko-augsburskim w Warszawie.
Dokonania naukowe thumb|Julian Chojnowski i wypromowani przez niego doktorzy Zespół naukowy pracujący pod jego kierunkiem badał kinetykę i termodynamikę polimeryzacji związków krzemoorganicznych oraz mechanizm substytucji nukleofilowej przy atomie krzemu. W szczególności jego badania doprowadziły do lepszego zrozumienia zjawisk autokatalizy między- i wewnątrzcząsteczkowej w procesach anionowej i kationowej polimeryzacji cyklosiloksanów, co umożliwiło opracowanie warunków i katalizatorów umożliwiających pełną kontrolę tego procesu. Wiedza ta, we współpracy z firmami i General Electric zaowocowała kilkunastoma nowymi technologiami, które zostały opatentowane. W latach 90. XX w. jego współpraca z GE zaowocowała odkryciem kilku nowych reakcji wodorosilanów i siloksanów, obejmujących aktywację wiązania Si–H przez borany z deficytem elektronów. W latach 2000–2010 opracował syntezę nowej klasy polimerów, poli(oksymultisililenów), oraz nowe procesy prowadzące do syntezy silnie usieciowanych mikrosfer poliorganosiloksanowych, które znalazły zastosowanie jako prekursory lekkich materiałów ceramicznych.
Był promotorem 15 doktoratów i recenzentem 18 prac doktorskich i habilitacyjnych, współautorem ok. 180 publikacji naukowych i 28 patentów. Według bazy Scopus jego publikacje do października 2025 były cytowane 3378 razy i osiągnęły indeks Hirscha równy 32.
Nagrody i odznaczenia 1978 – Nagroda Indywidualna III Wydziału PAN 1981 – Nagroda dla nowych kierowników zespołów naukowych sekretarza naukowego PAN 1990 – Nagroda za dokonania naukowe sekretarza naukowego PAN 2005 – Medal Jana Zawidzkiego PTChem 2022 – Krzyż Kawalerski Orderu Odrodzenia Polski
Przypisy
Kategoria:Polscy chemicy Kategoria:Nauczyciele akademiccy Politechniki Łódzkiej Kategoria:Pochowani na cmentarzu ewangelicko-augsburskim w Warszawie Kategoria:Polscy fizykochemicy Kategoria:Pracownicy instytutów naukowych PAN Kategoria:Odznaczeni Krzyżem Kawalerskim Orderu Odrodzenia Polski (III Rzeczpospolita) Kategoria:Odznaczeni Medalem Jana Zawidzkiego Kategoria:Urodzeni w 1935 Kategoria:Zmarli w 2025