Friedrich Adam Julius von Bernhardi (ur. 22 listopada 1849 w Petersburgu, zm. 11 grudnia 1930 w Jeleniej Górze) – niemiecki generał kawalerii i teoretyk wojskowości, syn dyplomaty i historyka Theodora von Bernhardiego.
Jako autor książki Deutschland und der nächste Krieg (pol. „Niemcy a następna wojna”) z 1912 roku, jest uznawany za jednego z czołowych przedstawicieli niemieckiego militaryzmu i duchowego ojca niemieckiego szowinizmu początku XX wieku. W czasie I wojny światowej dowodził V Korpusem Rezerwowym na froncie wschodnim, a następnie jednostkami na froncie zachodnim.
Życiorys Urodził się w Petersburgu jako syn Theodora von Bernhardiego i Charlotte von Krusenstern. W 1869 roku wstąpił do armii pruskiej i walczył w wojnie francusko-pruskiej (1870–1871). Po ukończeniu kursów w Akademii Wojennej w Berlinie w 1878 roku dołączył do Biura Topograficznego Wielkiego Sztabu Generalnego. Kilkukrotnie przebywał wówczas w Grecji opracowując mapy półwyspu Bałkańskiego. W 1886 roku, w stopniu kapitana (niem. Hauptmann), został oficerem sztabu 15. Dywizji Piechoty. W latach 1891-1894 pełnił funkcję attaché wojskowego w Szwajcarii. Po powrocie do Niemiec został dowódcą 20. Pułku Dragonów. Od 1898 do 1901 roku ponownie służył w Sztabie Generalnym i znalazł się w grupie oficerów opracowujących Plan Schlieffena. Po awansie na generała majora (niem. Generalmajor) w 1901 roku, stanął na czele 31. Brygadzie Kawalerii. Trzy lata później został dowódcą 7. Dywizji Piechoty, co wiązało się z awansem na generała porucznika (niem. Generalleutnant). Od 1907 roku dowodził VII Korpusem w Münster, a w 1909 przeszedł na emeryturę w stopniu generała kawalerii (niem. General der Kavallerie). P
Pisma i poglądy Największy rozgłos przyniosła mu książka Deutschland und der nächste Krieg (1912), w której opierając się na zasadach darwinizmu społecznego przedstawiał wojnę jako „biologiczną konieczność” i podstawowe narzędzie polityki międzynarodowej. Uważał, że państwa posiadają naturalne prawo do ekspansji kosztem słabszych narodów, zaś walka zewnętrzna jest kluczowa dla utrzymania siły i zdrowia narodu. Postulował: konieczność zdobycia dla Niemiec „przestrzeni życiowej” (*Lebensraum*) na Wschodzie, prowadzenie wojny prewencyjnej wobec Francji i Rosji, odrzucenie pacyfizmu i ograniczeń prawa międzynarodowego.
Dzięki swej retoryce i apoteozie konfliktu społecznego Bernhardi bywa uważany za duchowego ojca niemieckiego szowinizmu, czyli skrajnego nacjonalizmu łączącego bezkrytyczne uwielbienie własnego narodu z wrogością wobec innych grup narodowych. Jego pisma legitymizowały agresywną politykę terytorialną II Rzeszy, inspirowały środowiska konserwatywno-militarystyczne i stały się argumentem propagandowym dla elity wojskowej i politycznej.
Odznaczenia Liście Dębu do Orderu Pour le Mérite – 15 maja 1918 Pour le Mérite – 20 sierpnia 1916 Order Orła Czerwonego II klasy z liśćmi dębu i gwiazdą Order Królewski Korony I klasy Krzyż Żelazny II klasy Komandor II klasy Orderu Lwa Zeryngeńskiego (Badenia) Krzyż Wielki Orderu Alberta (Saksonia) Krzyż Złoty Orderu Zbawiciela (Grecja) Oficer Orderu Świętych Maurycego i Łazarza (Włochy) Komandor Orderu Franciszka Józefa (Austro-Węgry) Komandor Orderu Korony Rumunii (Rumunia) Krzyż Wielki Orderu wojskowego Marii Krystyny (Hiszpania) Order Medżydów III klasy (Imperium Osmańskie)
Przypisy
Bibliografia
Kategoria:Generałowie Armii Cesarstwa Niemieckiego Kategoria:Uczestnicy I wojny światowej (Cesarstwo Niemieckie) Kategoria:Ludzie urodzeni w Petersburgu Kategoria:Odznaczeni Orderem Pour le Mérite