Bitwa o Szubin – starcie zbrojne stoczone pomiędzy powstańcami wielkopolskimi a Niemcami podczas powstania wielkopolskiego w dniu 11 stycznia 1919 r. o kontrolę nad miastem Szubin leżącego obecnie na terenie województwa kujawsko-pomorskiego, po zdobyciu Szubina przez Niemców 8 stycznia 1919 r. Polskie dowództwo postanowiło przygotować ofensywę na 11-12 stycznia w celu odzyskania utraconych terenów. Plan się powiódł i miasto zostało odbite razem z kilkoma okolicznymi miejscowościami.
Przygotowanie Autorem ofensywnego planu był podporucznik Mieczysław Paluch, zakładał zdobycie poza samym Szubinem ,Żnina, Łabiszyna i Złotnik Kujawskich. Cała ta operacja miała na celu zlikwidowania niebezpiecznego klina, który zagrażał powstańcom. Przeprowadzenie szybkiego i udanego uderzenia było kluczowe. Ważnym elementem ofensywy miał być atak na Żnin, który miał odciążyć resztę frontu.
Do ataku na Żnin przewidziano łącznie 1 069 żołnierzy podzielnych na dwie grupy. Grupa wschodnia (dowódca Marcel Cieślicki) 332 żołnierzy i Grupa zachodnia (dowódca Jan Tomaszewski) 737 żołnierzy
Szturm na Łabiszyn miał poprowadzić Władysław Poczekaj prowadząc do boju 171 żołnierzy.
Do natarcia na Szubin wyznaczono dwie grupy a także sformowaną jedną grupę osłonową.
Grupa pierwsza (dowódca Stanisław Śliwiński):
batalion poznański,
oddział piechoty z Wrześni (dowódca Zdzisław Beutler),
oddział ciężkich karabinów maszynowych z Wrześni (8 ckm, dowódca Alojzy Nowak),
2 półbaterie artylerii: 2 haubice – dowódca Kazimierz Nieżychowski, 2 armaty polowe – dowódca Tadeusz Fenrych
Razem 783 żołnierzy.
Grupa Druga:
oddział piechoty z Wyrzyska (dowódca Teofil Spychała),
mały|Szubin
półbateria haubic (dowódca Jan Chylewski).
Razem około 200 ludzi.
Grupa Trzecia (dowódca Zygmunt Kittel):
półbatalion piechoty z Gniezna,
oddział ciężkich karabinów maszynowych,
szwadron kawalerii z Poznania (dowódca Kazimierz Ciążyński),
patrol saperów z Poznania (dowódca podporucznik Józef Sulerzyski),
półbateria artylerii (dowódca Edward Brzeski).
Razem około 400 żołnierzy.
Strona niemiecka dysponowała:
W Żninie około 300 żołnierzy W Łabiszynie około 100 żołnierzy W Szubinie około 400 żołnierzy
Przebieg Ofensywy Walki o Żnin Grupa pierwsza miała na celu blokować Żnin w ,tym czasie grupa druga miała wziąć miast szturmem, lecz przez brak skoordynowania atak się nie powiódł. Jednakże morale odciętych niemieckich żołnierzy było bardzo niskie i z nocy 11 na 12 stycznia sami się wycofali co pozwoliło powstańcom zająć Żnin.
straty Polskie :
42 poległych około 100 rannych
Walki o Łabiszyn Siły polskie zostały skoncentrowane na południe od Łabiszyna, 11 stycznia wyruszyły na cel ataku ,podczas marszu zostały podzielone na mniejsze grupy co umożliwiło okrążenie i zdobycie miasta.
straty Polskie:
Kilku rannych
Zdobycie Szubina Zdobycie Szubina było najważniejszym celem całej ofensywy, dlatego do jego zajęcia zostało użyte najwięcej wojska. A także cała operacja została staraninie zaplanowana.
Zadanie Pierwszej Grupy – wyruszyć z okolicy Żnina i zaatakować miasto od północy Zadanie Drugiej Grupy – przemaszerować z Kcyni i wykonać uderzenie pomocnicze Zadanie Trzeciej Grupy – ubezpieczyć marsz głównych sił uderzeniowych,
Polskie dowództwo przewidywało silny opór Niemców dlatego zadbało o pomoc medyczną. Każda z grup uderzeniowych miała swój punkt sanitarny, a wszyscy ciężej ranni mieli być transportowani do szpitala w Kcyni. Całą operacją dowodził ppłk Kazimierz Grudzielski.
11 stycznia 1919 roku o godzinie 13:00 rozpoczęło się polskie natarcie na Szubin. Sygnałem do ataku był ogień haubic dowodzonych przez Jana Chylewskiego. Główna grupa uderzeniowa, stosując współdziałanie piechoty i broni maszynowej, stopniowo zdobywała umocnione niemieckie pozycje w mieście, m.in. wiatrak, cegielnię, cmentarz katolicki i zakład wychowawczy. Ostatecznie oddział Zdzisława Beutlera opanował budynek stacji kolejowej, co oznaczało koniec niemieckiego oporu w Szubinie.
Polska relacja z Bitwy :
„Podczas bitwy stoczonej pod Szubinem dopuszczali się żołnierze niemieccy okrucieństw na Polakach. Naoczny świadek opowiada, że Niemcy o rannych żołnierzy polskich nie troszczyli się zupełnie. Z poległych zdzierano mundury i buty, pozostawiając ich tylko w koszuli. Ponieważ nie było opieki lekarskiej, ranni odwiezieni przez obywateli i gospodarzy do miasta padali na ulicy. Pomocy i żywności Niemcy zakazywali udzielać rannym. Jeńców polskich bito kolbami. Odznaczyli się przy tym uzbrojeni urzędnicy kolejowi z Bydgoszczy i żołnierze, którzy odgrażali się, że wszystkich pozabijają.
Potwierdza się także wiadomość, że w Krzyżu wszystkich wojskowych polskich internują. Żywność żołnierzom polskim poodbierano. Kto miał więcej niż jedną koszulę, musiał wszystko oddać. Żołnierze niemieccy głosili cynicznie: Nie walczymy za Ojczyznę, lecz za pieniądze.”
straty Polskie :
26 poległych 29 rannych
Dodatkowo w nocy z 11 na 12 stycznia udało się jeszcze zdobyć Złotniki Kujawskie. Co ostatecznie zakończyło bardzo udaną ofensywę polską.
Przypisy
Kategoria:Historia Szubina Kategoria:Powstanie wielkopolskie 1918–1919