Włośnianka skręcona (Hebeloma subtortum (Kühner) Kühner) – gatunek grzybów należący do rodziny pierścieniakowatych (Strophariaceae).
Systematyka i nazewnictwo Pozycja w klasyfikacji według Index Fungorum: Hebeloma, Strophariaceae, Agaricales, Agaricomycetidae, Agaricomycetes, Agaricomycotina, Basidiomycota, Fungi.
Po raz pierwszy opisał go w 1889 r. Petter Adolf Karsten. Brak holotypu, ale w 1989 r. Jan Vesterholt wskazał lektotyp. W 2025 r. Komisja ds. Polskiego Nazewnictwa Grzybów przy Polskim Towarzystwie Mykologicznym zarekomendowała polską nazwę włośnianka skręcona.
Morfologia Kapelusz O średnicy 20–80 mm, półkulisty do płaskowypukłego z szerokim garbkiem. Powierzchnia biaława, kremowa do gliniastopłowej, czerwonożółta lub prawie jasnobrązowa w środku. Młode okazy mają osłonę, u starszych jej resztki na brzegu kapelusza. Blaszki Przyrośnięte, czasami lekko zbiegające, początkowo białawe następnie kremowe do jasnobrązowawych. Ostrza kłaczkowate. Trzon Wysokość 30–130 mm, grubość 5–12 mm, cylindryczny, rozszerzony ku podstawie. Powierzchnia kłaczkowata, oprószono- włóknista Miąższ Bez smaku. Cechy mikroskopowe Zarodniki 7–11(12) × 5–7 μm, głównie jajowate, eliptyczne, bladożółte do szarożółtych, niedekstrynoidalne, zazwyczaj z gutulami. Podstawki 25–29 × 5,8–7,8 μm, 4-zarodnikowe, rzadko 2-zarodnikowe. Bazydiole 20–29 × 5,5–7,6 μm. Cheilocystydy o długości 25–75 μm i średniej szerokości 4–6 μm, u podstawy 6,5–12 μm, butelkowate, brzuchate, sporadycznie cylindryczne, czasami septowane. Pleurocystyd brak. Kaulocystydy podobne do cheilocystyd, o długości do 120 μm. Komórki skórki w kapeluszu o długości do 14 μm. Sprzążki liczne. Gatunki podobne Podobna jest włośnianka brunatna (Hebeloma mesophaea), jednakże włośniankę skręconą można rozróżnić na podstawie takich cech jak budowa zarodników, blaszek, trzonu i podstawek. Włośnianka skręcona ma zarodniki głównie jajowate, blaszki przyrośnięte, czasami nieco wystające, oprószony trzon, poszerzony ku podstawie i mniejsze podstawki. Włośnianka brunatna ma kapelusz ciemnowinny do brązowego w środku, zarodniki jajowate i elipsoidalne.
Występowanie i siedlisko Występuje w Europie i Azji. Również w Polsce podano jego stanowiska. Aktualne stanowiska podaje także internetowy atlas grzybów. Znajduje się w nim na liście gatunków zagrożonych i wartych objęcia ochroną.
Naziemny grzyb mykoryzowy. Występuje w towarzystwie drzew iglastych i niektórych liściastych, np. kasztan, buk, dąb, lipa.
Przypisy
Kategoria:Mykobiota Polski Kategoria:Pierścieniakowate