Andora, ufisialmente el Principato de Andora el é in stato de l'Europa, in mes ai monti Pirenei, infra Spagna e Francia. Andora la konfina a nord e a est ko la Francia, mentre a sud e a ovest co la Spagna.
Zeografia left|thumb|Imagine del satelite El taren del Stato l'é grando 468 km². L'è el kuinto Stato pi pikol de tuta l'Europa, e l'é el pì grando infra i 6 mikrostati d'Europa i altri i é San Marin, Liechtenstein, Sità del Vatican, Principato de Monaco, e Malta.
Orografia thumb|left|Tipiko panorama andoran ko monti de 2800 metri sirka a Grau Roig, tela part oriental dela nasion Kome se vet dala posision tel versante ocidental dela katena dei Pirenei, Andora la é fata par de pì de montagne ko na altesa mèdia de 1.996 m s.l.m., el kui posto pì alt l'é la Coma Pedrosa a 2.942 m. Ste kua le é separađe de tre val strete fate a "Y" ke le se inkontra tel punto onde ke el fium Valira el asa la nasion par entrar in Spagna, tel posto pì bas de Andora a 870 m.
Idrografia thumb|left|La Valira a Enkamp Esendo tut infra le montagne, Andora la é par forsa in Stato sensa sbok al mar.
Le akue interne, invese, grasie ai tanti monti e nevai, le é tante. El fium pì inportante l'é la Valira ke la pasa par la kaveđàl Andorra La Vella e el fenìs el tok de Andora a Fontaneda. En altro fium inportante l'é l'Ariège, ke el segna na pikola part del konfin ko la Francia.
I laghi, montani e glasiali i vèn ciamađi estanys. El pì inpotante e grant, l'é el Estany de Juciar.
Klima El klima de Andora elò é de tipo alpino in alta montagna e kontinentale tei posti pì basi ne tela val del Valira e dei so afluenti minori. El klima andoràn el é karaterizà da nevegađe de inverno in e fresk in istà, le nevegađe le é de solito grose.
Zeografia politega left|thumb|Sudivision storighe e aministrative Andora la é divisa in 7Senbra concreta la posibilità che Pas de la Casa, tela parochia de Encamp, la pođe destacarse formando na otava parochia. unità prinsipali ciamađe "parokie", parròquiesal singolar parròquia. Kalke una de ste parokie (Ordino, La Massana e Sant Julià de Lòria) le é divise in "kuarti", quarts; invese la parokia de Canillo la é divisa in "vesinađi", veïnats. Ogni parokia la é fata de difarenti kolmèi.
Le parokie l'è: Parochia de Andorra la Vella: kaologo Andorra la Vella Parochia de Canillo: kaologo Canillo Parochia de Encamp: kaologo Encamp Parochia de Escaldes-Engordany: kaologhi Escaldes e Engordany Parochia de La Massana: kaologo La Massana Parochia de Ordino: kaologo Ordino Parochia de Sant Julià de Lòria: kaologo Sant Julià de Lòria
Popolasion Intant ghe vìu 85.458 (2008) abitanti. La densità la é 178 ab./km².
I andorani i é na minoransa tel loro Stato. El sekondo sciap pì grando de forest l'é i spagnoli (32%), ko portoghezi (16%) e francesi (6%). El rimanente 8% el é de altre nasionalità. Religion La religion pì difondesta l'é el katolicesimo.
Lengue La léngua uficiale l'è el katalàn in tuti i altri posti el catalàn el é na léngua minoritaria insieme co altre fà el spagnolo-castilian o el taglian. Le altre lengue inportanti l'é el spagnolo, el francese e el portogheze.
Ekonomìa . La produsion agrikola la é limitađa - solke el 2% del taren se pol koltarlo - la gran parte del magnàr el é inportà. La prinsipal atività agrikola l'é l'alevamento de feđe e de vake.
La produsion artesanàl konsiste par de pì de sigarete, sigari e aredamento.
El turismo l'é el pilastro prinsipal dela pikola ekonomia de Andora, e el fa sirka el 80% del prodoto interno lordo. Sirka 9 milioni de turisti i visita la nasion ogni an, tirađi dal stato de punto franko e dale lokalità de vilegiatura estive e invernali. El setor dele banke, grasie al status de "paradis fiskale" del quale Andorra la gode , el kontibuis tanto ala ekonomia.
Moneda No el ga gnanka na moneda sua ma el dòpera kela de Spagna e Francia a parte qualche scheo conià dopo el 1982: o sia prima de l'euro giréa le pesetas e i franki mentre intnat se dopera i euri. I é drio far tratative par darghe la posibilità anka a Andora de koniar i só euri kome ke fa i altri paesi de la zona del euro sia UE: Francia, Spagna... sia fora dela UE: San Marin, Sità del Vaticàn... ke i pol koniar na só version local dela monéda de tuti.
Acordi komersiałi Andorano la é in manbro pien dela Unione europea, ma la gode de na partikolar relasion sta kuà. La gode anka de tratati speciałi ko l'UE seben ke no'l ghen fa mìa parte.
Sport Andora la organiza in kampionato de balon.Se pol sciar Vallnord, Naturlandia e Grandvalira.
Gałeria de someje
Notasion
Altri projeti
Categoria:Paexi Catałani